Σεπτέμβριος: Ο μήνας που αρχίζουν τα σχολεία… Ο μήνας που σιγά σιγά τα παιδιά αρχίζουν να αντιλαμβάνονται ότι τελείωσαν οι ατελείωτες ώρες στον υπολογιστή, στη θάλασσα, στο tablet, στην παιδική χαρά. Οι γονείς, συνήθως, αρχίζουν να μιλάνε στα παιδιά για την έναρξη της σχολικής χρονιάς, τα μαθήματα, ενώ οι γονείς, που τα παιδιά του θα είναι τα φετινά ΠΡΩΤΑΚΙΑ, έχουν ακόμη περισσότερο άγχος. Τι γίνεται όμως όταν τα παιδιά εμφανίζουν σημάδια σχολικής άρνησης και η σχολική χρονιά μετατρέπεται σιγά- σιγά σε έναν «εφιάλτη» για τους γονείς;
Η σχολική φοβία (ή άρνηση) αποτελεί την πιο συχνή φοβία κατά τη σχολική ηλικία (Strauss et al., 1990) και εκδηλώνεται με ποικίλους τρόπους:
- «Το κλάμα του αποχωρισμού» κατά την πρώτη μέρα στο σχολείο, το οποίο αποτελεί συχνά την κυριότερη έκφραση της σχολικής φοβίας/άρνησης
- Σωματικά συμπτώματα, όπως οι εμετοί, η ταχυκαρδία, οι πονοκέφαλοι, και οι κοιλιακοί πόνοι. Το παιδί ξυπνάει συχνά χλωμό και αισθάνεται ναυτία.
Ιδιαίτερα αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι τα συμπτώματα αυτά υποχωρούν τα Σαββατοκύριακα, τις αργίες αλλά και αμέσως μετά τη συγκατάθεση των γονιών να μην πάει στο σχολείο και να μείνει σπίτι.
Τα αίτια της εμφάνισης της σχολικής φοβίας /άρνησης είναι συχνά πολυπαραγοντικά ενώ μεταξύ των κυριότερων είναι:
- Συμβάντα που αλλάζουν τις συνήθειες του παιδιού σε σχέση με το σχολείο ή προκαλούν κάποιο ψυχικό τραυματισμό όπως είναι η αλλαγή σπιτιού ή σχολείου, ο θάνατος ενός συγγενικού προσώπου ή το ατύχημα ενός μέλους της οικογένειας.
- Παρατεταμένη περίοδος αναγκαστικής απομάκρυνσης από τις σχολικές δραστηριότητες (όπως οι καλοκαιρινές διακοπές)
- Ιδιοσυγκρασιακά χαρακτηριστικά που συνθέτουν την προσωπικότητα του παιδιού.
- Στρεσογόνοι παράγοντες που επηρεάζουν την σχολική πραγματικότητα, όπως είναι τα περιστατικά σχολικού εκφοβισμού ή η παρουσία ενός ιδιαίτερα απαιτητικού δασκάλου
- Η σχολική αποτυχία και οι χαμηλές επιδόσεις (ή τις περισσότερες φορές ο φόβος για πιθανή σχολική αποτυχία)
- Οι υψηλές προσδοκίες των γονέων
ΠΩΣ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΟΥΜΕ ΤΕΤΟΙΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ:
- Συζητάμε με το παιδί, ώστε να μάθουμε τους ακριβείς λόγους της άρνησης /φοβίας
- Εκλογικεύουμε τους λόγους της άρνησης, εξηγώντας στο παιδί, γιατί αυτό που επιθυμεί είναι κάτι που δεν μπορούμε να το υλοποιήσουμε
- Συζητάμε με το δάσκαλο της τάξης και προσπαθούμε να είμαστε σε επικοινωνία μαζί του και ακούμε προσεκτικά και τις δικές του επεξηγήσεις
- Προσπαθούμε να είμαστε υποστηρικτικοί και να μη μεταφέρουμε το δικό μας άγχος στο παιδί
Άλλωστε, σημασία έχει να είναι το παιδί μας χαρούμενο και μέσα από το σχολικό πλαίσιο να κοινωνικοποιείται και να προχωράει απρόσκοπτα!
