Υποθυρεοειδισμός γενικά
Το σύνδρομο του υποθυρεοειδισμού είναι ένας όρος που χρησιμοποιείται για να περιγράψει την ελαττωμένη θυρεοειδική λειτουργία. Διακρίνεται ο πρωτεύων υποθυρεοειδισμός που οφείλεται σε ανεπάρκεια του αδένα. Παρόλα αυτά υπάρχει και ο δευτερεύων υποθυρεοειδισμός που οφείλεται σε δυσλειτουργία του υποθαλάμου ή της υπόφυσης. Η λειτουργία του θυρεοειδούς αδένα μπορεί να επηρεαστεί από διάφορους παράγοντες. Ο βασικότερος είναι η έλλειψη ιωδίου. Για έλλειψη ιωδίου μιλάμε όταν η πρόσληψή του μέσω της τροφής πέσει κάτω από τα 50μg/d. Αυτή η έλλειψη καθιστά αδύνατη την παραγωγή των θυρεοειδικών ορμονών.
Συγγενής υποθυρεοειδισμός
Σε εντελώς αθυρεοειδικά άτομα εμφανίζεται μια σειρά έντονων συμπτωμάτων. Οι τρίχες είναι αραιές και τραχείς. Το δέρμα έχει ξηρή υφή και κιτρινωπή απόχρωση. Υπάρχει έντονη δυσανεξία στο ψύχος. Εκτός από αυτά η διανοητική δραστηριότητα είναι αργή, η μνήμη είναι φτωχή και σε ορισμένους ασθενείς παρουσιάζονται και σοβαρές ψυχικές διαταραχές. Τα παιδιά που εμφανίζουν υποθυρεοειδισμό ονομάζονται κρετίνοι, καθώς εμφανίζουν νανισμό και νοητική υστέρηση. Ο συγγενής υποθυρεοειδισμός είναι παγκοσμίως μια από τις πιο κοινές αιτίες νοητικής υστέρησης που μπορούν να προληφθούν. Ο συγγενής υποθυρεοειδισμός μπορεί να είναι αποτέλεσμα μητρικής ανεπάρκειας ιωδίου, εμβρυικής δυσγενεσίας θυρεοειδούς, ή βλάβες σε άλλους μηχανισμούς που ελέγχουν την λειτουργία του αδένα.
Διάγνωση και θεραπεία του υποθυρεοειδισμού
Η διάγνωση του υποθυρεοειδισμού γίνεται με πρόσληψη δόσεων ραδιενεργού ιωδίου. Η διάγνωση γίνεται συγκρίνοντας την ποσότητα του μεταβολισμένου ραδιενεργού ιωδίου με τις φυσιολογικές τιμές. Η θεραπεία του υποθυρεοειδισμού είναι πιο σύνθετη και έχει να κάνει με το βαθύτερο αίτιο του συνδρόμου. Αν η αιτία είναι η έλλειψη ιωδίου τότε αυτή εντοπίζεται με προσθήκη ιωδιωμένου αλατιού στην διατροφή. Αν σχετίζεται με μηχανισμούς του ΚΝΣ τότε η θεραπεία χρειάζεται πιο δυνατά φάρμακα. Σε πολλές περιπτώσεις η θεραπεία έγκειται και στην πρόσληψη έτοιμων των θυρεοειδικών ορμονών.
Συμβουλές για την διατροφή ενός υποθυρεοειδικού ατόμου
Η διατροφή των υποθυρεοειδικών ατόμων μοιάζει πολύ με την διατροφή των διαβητικών. Καθημερινά πρέπει να λαμβάνονται πολλά και μικρά γεύματα χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη. Η δίαιτα θα πρέπει να περιστρέφεται σημαντικά γύρω από το ιώδιο και να αποφεύγονται χημικά στοιχεία τα οποία είναι ανταγωνιστικά του ιωδίου. Τέτοια στοιχεία είναι το βρώμιο, το φθόριο και το χλώριο. Αυτό που κάνουν είναι να παίρνουν την θέση του ιωδίου στον θυρεοειδή και να εμποδίζουν την φυσιολογική λειτουργία του. Έτσι θα πρέπει να αποφεύγονται τρόφιμα όπως ροδάκινα, αχλάδια, φυστίκια, σόγια, σπανάκι, κουκουνάρια, λάχανο, μπρόκολο και κουνουπίδι.
Όπως είπαμε παραπάνω είναι απαραίτητο το ιώδιο. Σημαντικότερες πηγές ιωδίου είναι το ιωδιωμένο αλάτι, τα θαλασσινά και τα φύκια. Εξίσου σημαντικό για την φυσιολογική λειτουργία του θυρεοειδούς είναι το σελήνιο. Το σελήνιο βρίσκεται σε αξιοσημείωτες συγκεντρώσεις σε ξηρούς καρπούς, αβγά, μοσχάρι, ψάρια και δημητριακά. Τέλος ένα ακόμα στοιχείο που είναι απαραίτητο είναι ο ψευδάργυρος που εντοπίζεται σε όμοιες τροφές με το σελήνιο.
Η βάση των θυρεοειδικών ορμονών είναι ένα αμινοξύ, η τυροσίνη. Σημαντικές πηγές τυροσίνης είναι τα ψάρια, το κοτόπουλο, τα προϊόντα ολικής αλέσεως, τα γαλακτοκομικά, οι μπανάνες, τα φασόλια και οι ξηροί καρποί.
Η σημασία του θυρεοειδούς στην ομοιόσταση
