Οι ελεύθερες ρίζες είναι χημικές ενώσεις που βρίσκονται στον οργανισμό και δημιουργούνται από παθολογικές καταστάσεις ή την έκθεση αυτού σε ορισμένες εξωτερικές συνθήκες.
Συνδέονται άμεσα με την εμφάνιση εκφυλιστικών ασθενειών όπως, ο καρκίνος. Επηρεάζουν την υγεία του οργανισμού σε μεγάλο βαθμό, με αποτέλεσμα να δημιουργούν βλάβες, οι οποίες μπορούν να αντιμετωπιστούν κυρίως μέσω της διατροφής.
Πως δημιουργούνται οι ελεύθερες ρίζες
Οι ελεύθερες ρίζες είναι ασταθή άτομα, τα οποία αποτελούνται από πολύ μικρότερο αριθμό ηλεκτρονίων με αποτέλεσμα, να έχουν την ανάγκη να αλληλεπιδράσουν με άλλα άτομα ή μόρια προκειμένου να μην χάσουν τις ιδιότητές τους. Άτομα κατά την χημεία είναι τα πολύ μικρά σωματίδια, από τα οποία αποτελούνται τα μόρια. Για να μπορέσουν να αλληλεπιδράσουν χρειάζονται τα ηλεκτρόνια. Τα ηλεκτρόνια με την σειρά τους πρέπει να είναι σε ζεύγη για να εκτελέσουν τις λειτουργίες τους. Όταν λοιπόν δεν είμαι σε ζεύγη αναζητούν αλλά ηλεκτρόνια προκειμένου να ζευγαρώσουν και αν αυτό δεν καταστεί εφικτό τότε δημιουργούνται οι ελεύθερες ρίζες. Η δημιουργία των ελεύθερων ριζών μπορεί να προκαλέσει σοβαρή βλάβη στον οργανισμό. Αυτή η βλάβη έχει να κάνει με ζωτικά βιολογικά μόρια όπως τα λίπη και το DNA.
Πως βλάπτουν τον οργανισμό
Οι ελεύθερες ρίζες είναι πολύ σημαντικές για τον οργανισμό μας. Έχουν την τάση να μετατρέπουν τον αέρα και την τροφή σε χημική ενέργεια. Σε φυσιολογικές ποσότητες μπορούν να προστατέψουν τον οργανισμό από ιούς και μικρόβια. Εάν όμως υπερβούν το όριο τότε θεωρούνται επικίνδυνες διότι δημιουργούν οξειδωτικό στρες στο DNA με αποτέλεσμα την εμφάνιση ασθενειών όπως ο καρκίνος ή η νόσος αλτσχάιμερ και πρόωρη γήρανση. Ο οργανισμός μας έχει τη δυνατότητα να αντιμετωπίζει τις ελεύθερες ρίζες άμεσα όσο διατηρείται νέος. Με το πέρασμα των χρόνων χάνει την δυνατότητα αυτή, με αποτέλεσμα να ισχυροποιούνται οι ελεύθερες ρίζες και να προκαλούνται όλα αυτά τα προβλήματα.
Το οξειδωτικό στρες συνδέεται άμεσα με την εμφάνιση νόσων όπως είναι ο καρκίνος, η νόσος Αλτσχάιμερ, τα καρδιαγγειακά νοσήματα και άλλες. Επίσης, όπως προαναφέραμε είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με την πρόωρη γήρανση. Στην ανεξέλεγκτη εμφάνιση των ελεύθερων ριζών οφείλεται η αδυναμία του οργανισμού να ενισχύσει τα κύτταρα που βοηθούν στην αντιμετώπιση της γήρανσης.
Πέραν του οξειδωτικού στρες, οι ελεύθερες ρίζες βλάπτουν τον οργανισμό και βάσει κάποιων εξωτερικών παραγόντων. Τέτοιοι είναι το κάπνισμα, το αλκοόλ και τα τηγανητά.
Ελεύθερες ρίζες και αντιοξειδωτικά
Σύμφωνα με επιστημονικές μελέτες, ο πιο άμεσος τρόπος για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα των ελεύθερων ριζών είναι τα αντιοξειδωτικά. Τα αντιοξειδωτικά τα συναντάμε κυρίως στις τροφές που καταναλώνουμε. Σταματούν την δράση των ελεύθερων ριζών με τα ηλεκτρόνια τα οποία μεταφέρουν σε αυτές. Το κύριο χαρακτηριστικό τους είναι ότι μεταφέρουν ένα ηλεκτρονίου σε κάθε ελεύθερη ρίζα, χωρίς τα ίδια να μετατρέπονται σε ελεύθερες ρίζες.
Τα αντιοξειδωτικά λειτουργούν κυρίως μέσω της διατροφής. Διαχωρίζονται σε φαινόλες και φλαβονοειδή. Η δράση τους μέσω της κάθε τροφής αναδεικνύεται κυρίως από το χρώμα αυτής. Όσο μεγαλύτερη η ποικιλία των αντιοξειδωτικών στην διατροφή μας, τόσο ισχυρότερη η δράση τους στην καταπολέμηση των ελεύθερων ριζών.
Τα αντιοξειδωτικά τα λαμβάνουμε μέσω μη επεξεργασμένων – φυσικών τροφών, οι οποίες περιέχουν βιταμίνες όπως οι C και Ε. Επίσης, τα συμπληρώματα αυτών είναι μια εξίσου καλή πηγή λήψης αντιοξειδωτικών. Η υπερβολική δόση συμπληρωμάτων όμως μπορεί να έχει αρνητικά αποτελέσματα για τον οργανισμό. Γι’ αυτό είναι προτιμότερο να εστιάζουμε στις φυσικές τροφές, όπως προαναφέραμε, και να συνειδητοποιήσουμε ότι η γήρανση όσο και αν προσπαθήσουμε, είναι μη αναστρέψιμη.
Πηγές
Ελεύθερες ρίζες: Τι είναι και πως επηρεάζουν την υγεία μας – 26 Φεβρουαρίου 2020 – Ασκληπιός ΔΙΑΓΝΩΣΙΣ – Ανακτήθηκε από την ηλεκτρονική διεύθυνση: asklipios-diagnosis.gr (Τελευταία τροποποίηση: 10/1/2021)
Αντιοξειδωτικά και ελεύθερες ρίζες: Τι είναι και πως επηρεάζουν την ζωή μας; – DOCTOR’S FORMULAS – Ανακτήθηκε από την ηλεκτρονική διεύθυνση: doctorsformulas.gr (Τελευταία τροποποίηση: 10/1/2021)
