Τι είναι ο θυρεοειδής αδένας;
Ο θυρεοειδής αδένας είναι ένας από τους πιο σημαντικούς ενδοκρινείς αδένες του οργανισμού. Συμμετέχει μεταξύ άλλων στην ρύθμιση του σωματικού βάρους αλλά και των επιπέδων ιωδίου στον οργανισμό. Για να εκτελέσει όλες αυτές τις λειτουργίες, εκκρίνει μια σειρά ορμονών και υπόκειται στον αυστηρό έλεγχο άλλων ορμονών. Η φυσιολογική λειτουργία του θυρεοειδούς αδένα είναι αναγκαία για την φυσιολογική γονιμοποίηση και σύλληψη αρχικά. Εξίσου σημαντική είναι η σωστή θυρεοειδική λειτουργία για την εξέλιξη της εγκυμοσύνης και της ανάπτυξης του εμβρύου. Η εγκυμοσύνη από μόνη της όμως προκαλεί αλλαγές στην λειτουργία του θυρεοειδούς αδένα.
Φυσιολογική επίδραση της εγκυμοσύνης στον θυρεοειδή αδένα
Η εγκυμοσύνη είναι μια φυσιολογικά υπερθυροξιναιμική κατάσταση. Αυτό σημαίνει ότι αυξάνονται στο αίμα της γυναίκας τα επίπεδα θυροξίνης ή Τ4, της ορμόνης του θυρεοειδούς αδένα. Τα αυξημένα επίπεδα Τ4 αποτελούν ένδειξη υπερλειτουργίας του θυρεοειδούς αδένα. Συγκεκριμένα η λειτουργία του αυξάνεται κατά περίπου 50% σε σχέση με πριν την εγκυμοσύνη. Η βασική αιτία αυτών των μεταβολών είναι η επιτακτικότητα να καλυφθούν και οι ανάγκες της μητέρας και του εμβρύου. Ο πλακούντας, που περιβάλλει το έμβρυο, έχει την ικανότητα να φιλτράρει την Τ4 και την μετατρέπει σε ανενεργή μορφή πριν της επιτρέψει να τον διαπεράσει. Οι αυξομειώσεις της Τ4 προκαλούν αντίστοιχες αυξομειώσεις της ρυθμιστικής του θυρεοειδούς αδένα ορμόνης. Η ορμόνη αυτή λέγεται θυρεοειδοτρόπος ορμόνη ή εν συντομία TSH. Η φυσιολογική αυτή μεταβολή της θυρεοειδικής λειτουργίας από την κύηση δεν μπορεί να βλάψει από μόνη της την υγεία της μητέρας.
Θυρεοειδικές διαταραχές που συνοδεύουν την εγκυμοσύνη
Η συχνότερη διαταραχή, που μπορεί να εμφανιστεί σε μια εγκυμονούσα γυναίκα είναι ο υποθυρεοειδισμός. Συνήθως είναι ήπιας μορφής και θα εμφανιστεί κυρίως σε γυναίκες που έχουν την προδιάθεση για αυτό. Μπορεί να διαγνωστεί είτε ως έκδηλος υποθυρεοειδισμός είτε ως υποκλινικός. Στον έκδηλο εμφανίζονται υψηλές συγκεντρώσεις TSH και χαμηλές συγκεντρώσεις θυρεοειδικών ορμονών. Στον υποκλινικό έχουμε τιμές TSH υψηλότερες από ορισμένες τιμές αναφοράς. Ο υπερθυρεοειδισμός στην κύηση είναι πολύ πιο σπάνιος. Μπορεί να προκληθεί είτε από προϋπάρχουσα νόσο Graves είτε από την φυσιολογική υπερθυροξιναιμία αν αυτή εκτραπεί. Συγκεκριμένα υπάρχει μεγαλύτερος στατιστικός κίνδυνος εμφάνισης του υπερθυρεοειδισμού σε περιπτώσεις δίδυμης κύησης. Η αντιμετώπιση μπορεί να είναι δύσκολή καθώς λόγω της εγκυμοσύνης δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν πάντα τα κλασικά φάρμακα για παθήσεις του θυρεοειδούς.
Ιώδιο: Πηγές πρόσληψης και ανεπάρκεια
Η σημασία του θυρεοειδούς στην ομοιόσταση
Παθήσεις του θυροειδούς αδένα: Υπερθυρεοειδισμός και υποθυρεοειδισμός
