Ο όρος «μηνορραγία» χρησιμοποιούταν μέχρι το 2011 για να περιγράψει την αιμορραγία που εμφανίζεται στις ημέρες της αναμενόμενης περιόδου, αλλά σε αυξημένη ποσότητα ή διάρκεια. Λόγω της μη διάκρισης ανάμεσα στον όγκο και τη διάρκεια της αιμορραγίας αντικαταστάθηκε από τον όρο «βαριά εμμηνορρυσιακή αιμορραγία». Γυναίκες που πάσχουν από βαριά εμμηνορρυσιακή αιμορραγία δεν μπορούν να διατηρήσουν τις συνηθισμένες τους καθημερινές δραστηριότητες λόγω της αυξημένης απώλειας αίματος.
Γενικότερα, ως παθολογική αιμορραγία από τη μήτρα περιγράφεται η αιμορραγία από το ενδομήτριο που εμφανίζει παθολογική ποσότητα, διάρκεια ή ακανόνιστο σχήμα. Μπορεί να οφείλεται σε τοπικές ή συστηματικές παθήσεις, ή να σχετίζεται με λήψη φαρμάκων. Σε μη έγκυες γυναίκες κυριαρχούν ως αίτια αυτά που αφορούν στη δομή του ενδομητρίου (π.χ. ινομυώματα, ενδομήτριοι πολύποδες), η ανωοθυλακιορρηξία, οι διαταραχές της αιμόστασης και οι νεοπλασίες. Σε μία γυναίκα που εμφανίζει παθολογική αιμορραγία από τη μήτρα τα πρώτα ερωτήματα που θα πρέπει να απαντηθούν είναι αν η αιμορραγία προέρχεται πράγματι από τη μήτρα, αν η ασθενής έχει εμφανίσει έμμηνο ρύση ή βρίσκεται στην εμμηνόπαυση, ή αν είναι έγκυος.
Όσον αφορά στη βαριά εμμηνορρυσιακή αιμορραγία (Heavy Menstrual Bleeding – HBM), αυτή εκδηλώνεται με εμμηνορρυσία που διαρκεί περισσότερο από μία εβδομάδα και με όγκο αποβαλλόμενου αίματος ικανό να περιορίσει τις δραστηριότητες, ακόμα και να προκαλέσει συμπτώματα αναιμίας, όπως εύκολη κόπωση και δύσπνοια. Πέρα από την τακτική γυναικολογική παρακολούθηση, θα πρέπει οπωσδήποτε να πραγματοποιηθεί επίσκεψη στον γυναικολόγο όταν υπάρχει αιμορραγία μεταξύ των περιόδων ή ακανόνιστου σχήματος κολπική αιμορραγία, καθώς και για κάθε κολπική αιμορραγία μετά την εμμηνόπαυση.
Τα κυριότερα αίτια της βαριάς εμμηνορρυσιακής αιμορραγίας είναι τα εξής:
– Διαταραχή του πηκτικού μηχανισμού: νόσος von Willebrand, θρομβοπενία (ιδιοπαθής θρομβοπενική πορφύρα, χρόνια νεφρική ανεπάρκεια), οξεία λευχαιμία
– Χρήση αντιπηκτικών: ηπατική νόσος προχωρημένου σταδίου, νεόπλασμα, υπερπλασία ή καρκίνωμα ενδομητρίου, σάρκωμα ενδομητρίου
– Διαταραχή αρχιτεκτονικής: ινομύωμα, αδενομύωση, πολύποδας ενδομητρίου
– Άλλα αίτια: ενδομητρίτιδα, υποθυρεοειδισμός, ενδομήτριο σπείραμα, υπεροιστρογονισμός
Η μηνορραγία ή βαριά εμμηνορρυσιακή αιμορραγία οφείλεται συχνότερα στην ορμονική ανισορροπία που προκαλεί εμμηνορρυσιακούς κύκλους χωρίς ωορρηξία. Σε αυτήν την περίπτωση δεν ενεργοποιείται επαρκώς η παραγωγή της προγεστερόνης και έτσι προκύπτει η αυξημένη αιμορραγία. Η ανωοθυλακιορρηξία παρατηρείται συχνότερα στις εξής δύο ηλικιακές ομάδες:
– Κορίτσια εφηβικής ηλικίας που εμφάνισαν πρόσφατα έμμηνο ρύση, κυρίως κατά το πρώτο έτος μετά την εμμηναρχή
– Μεγαλύτερες γυναίκες που προσεγγίζουν την εμμηνόπαυση και βρίσκονται σε αυξημένο κίνδυνο ορμονικών αλλαγών
Σαφώς πολλά από τα αίτια της βαριάς εμμηνορρυσιακής αιμορραγίας φαντάζουν ιδιαίτερα ανησυχητικά. Για ακόμα μία φορά τονίζεται η ανάγκη της πρόληψης αλλά και της διατήρησης ψυχραιμίας. Άλλωστε υπάρχουν αρκετές θεραπευτικές επιλογές που εξατομικευμένα μπορούν να αντιμετωπίσουν την παθολογική αιμορραγία της εμμήνου ρύσεως. Ενδεικτικά, μηνορραγία που οφείλεται σε ορμονική θεραπεία μπορεί να αντιμετωπιστεί με τροποποίηση ή διακοπή της συγκεκριμένης θεραπείας. Γενικότερα προτείνεται η λήψη σκευασμάτων σιδήρου προτού εκδηλωθούν τα συμπτώματα της αναιμίας, ενώ άλλες φαρμακευτικές επιλογές είναι η λήψη αντισυλληπτικών από του στόματος ή προγεστερόνης. Επίσης, χορηγούνται μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη (ΜΣΑΦ) όπως η ιβουπροφαίνη, τα οποία πέρα από τον έλεγχο της αιμορραγίας έχουν και αναλγητική δράση. Σε περίπτωση αποτυχίας της φαρμακευτικής θεραπείας μπορεί να επιχειρηθεί χειρουργική θεραπεία, η οποία περιλαμβάνει επεμβάσεις από την αφαίρεση ινομυωμάτων μέχρι την υστερεκτομή, ανάλογα πάντα με το αίτιο της παθολογικής αιμορραγίας. Τέλος, στην περίπτωση που η μηνορραγία εκδηλώνεται επί εδάφους άλλης πάθησης, όπως ο υποθυρεοειδισμός, η αντιμετώπιση της άλλης νόσου θα οδηγήσει σε εμμηνορρυσίες με μικρότερη απώλεια αίματος.
Τελικά πόσο ανησυχητική είναι η μηνορραγία ή βαριά εμμηνορρυσιακή αιμορραγία; Σίγουρα πρόκειται για μία κατάσταση ικανή να θορυβήσει κάθε γυναίκα και που συνήθως υποκρύπτει ένα παθολογικό υπόστρωμα που χρήζει θεραπείας. Ωστόσο μέσω της πρόληψης και της σωστής ενημέρωσης ακόμα και τα χειρότερα σενάρια μπορούν να αντιμετωπιστούν, πόσο μάλλον τα πιο συνηθισμένα και λιγότερο σοβαρά. Όπως και να έχει, η σωστή και ψύχραιμη αντίδραση δεν είναι άλλη από την επίσκεψη στον γυναικολόγο.
