Τέτοιο βάθος που ξεπερνά παρασάγγας τη σφαίρα της πραγματικότητας εισβάλλοντας σε πεδία συνωμοσιολογίας, παραλογισμού και δημόσιου κινδύνου. Διότι δημόσιο κίνδυνο συνιστά η αύξηση του ποσοστού των ανεμβολίαστων παιδιών που οδηγεί στην εμφάνιση νέων κρουσμάτων ιλαράς πλέον και στη χώρα μας. Για την ακρίβεια, οχτώ περιστατικά έχουν εντοπιστεί το τελευταίο χρονικό διάστημα και αναφερθεί από την υπεύθυνη του Τμήματος Επιδημιολογικής Επιτήρησης του ΚΕΕΛΠΝΟ, Θεανώ Γεωργακοπούλου, σε παιδιά τα οποία νοσηλεύτηκαν σε παιδιατρικά νοσοκομεία της χώρας.
Τι είναι, όμως, η ιλαρά; Και πόσο επικίνδυνη είναι; Η ιλαρά είναι εξανθηματικό λοιμώδες νόσημα που οφείλεται στον ιό της ιλαράς. Μεταδίδεται πολύ εύκολα, μέσω σταγονιδίων, και λιγότερο συχνά αερογενώς από τις εκκρίσεις του αναπνευστικού συστήματος ασθενών σε άτομα του περιβάλλοντος, 3-5 ημέρες πριν έως 4 ημέρες μετά την έκθυση του εξανθήματος. Η επώαση της νόσου διαρκεί 10-14 ημέρες.
Εν συντομία, η κλινική της εικόνα χαρακτηρίζεται από πυρετό, επιπεφυκίτιδα και συμπτώματα από το αναπνευστικό (βήχα), λευκές κηλίδες με ερυθρά άλω στον βλεννογόνο της παρειάς στο ύψος των γομφίων (κηλίδες Koplik) για μικρό χρονικό διάστημα και, τελικά, από το χαρακτηριστικό ιλαροειδές εξάνθημα που εκτείνεται από το κεφάλι προς το υπόλοιπο σώμα.
Οι δε επιπλοκές της ιλαράς περιλαμβάνουν μικροβιακές λοιμώξεις από το αναπνευστικό (π.χ. οξεία μέση ωτίτιδα, πνευμονία), νευρολογικές εκδηλώσεις (π.χ. πυρετικοί σπασμοί, εγκεφαλίτιδα), ενώ σπανιότερα εμφανίζονται η διάρροια, η μυοκαρδίτιδα και η ηπατίτιδα. Η εγκεφαλίτιδα μετά από ιλαρά μπορεί να είναι οξεία ή μακράς διαδρομής. Σοβαρές μακροπρόθεσμες συνέπειες της οξείας μορφής είναι η κώφωση, οι παραλύσεις και οι μαθησιακές δυσκολίες σε μεγάλο ποσοστό επιζώντων. Όσο για την υποξεία σκληρυντική εγκεφαλίτιδα, αυτή χαρακτηρίζεται από πλήρη νευρολογική έκπτωση και άνοια που οδηγεί προοδευτικά στον θάνατο.
Είναι, λοιπόν, φανερό πως πρόκειται για μία ασθένεια που δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται αψήφιστα και επιπόλαια, γι’ αυτό τονίζεται η σημασία του καθολικού εμβολιασμού, που έτσι κι αλλιώς πρέπει να είναι πλήρης και σύμφωνος με το εθνικό πρόγραμμα εμβολιασμών. Το εμβόλιο κατά της ιλαράς περιλαμβάνεται στο γνωστό και πολυσυζητημένο MMR (εμβόλιο κατά της ιλαράς-παρωτίτιδας-ερυθράς), το οποίο είναι ζων εξασθενημένο. Συνιστώνται δύο δόσεις, η πρώτη σε ηλικία τουλάχιστον 12 μηνών και η δεύτερη σε ηλικία 4-6 ετών. Η δεύτερη, βέβαια, μπορεί να χορηγηθεί και νωρίτερα εφόσον έχουν παρέλθει τουλάχιστον 4 εβδομάδες από την πρώτη.
Σε αυτό το σημείο κρίνεται απαραίτητη η παραμονή στη σφαίρα της λογικής και της πραγματικότητας, μακριά από θεωρίες συνωμοσίας και κινήματα που δε χρήζουν καν αναφοράς. Δυστυχώς αρκετοί είναι αυτοί που συσχετίζουν το παραπάνω εμβόλιο με την εμφάνιση αυτισμού. Εσφαλμένα. Η συγκεκριμένη θεωρία έχει παρουσιαστεί σε ένα άρθρο του 1998, στο Βρετανικό ιατρικό περιοδικό The Lancet από τον Andrew Wakefield, για τον οποίο αργότερα αποκαλύφθηκε ότι εξυπηρετούσε συμφέροντα και είχε παραβεί ηθικούς κώδικες. Το περιοδικό The Lancet απέσυρε το άρθρο και ο Wakefield κρίθηκε ένοχος από το Γενικό Ιατρικό Συμβούλιο για σοβαρό επαγγελματικό παράπτωμα τον Μάιο του 2010, οπότε διαγράφτηκε από το ιατρικό μητρώο.
Στην πραγματικότητα, λοιπόν, ουδεμία σύνδεση υφίσταται μεταξύ εμβολίου MMR και αυτισμού. Ή μάλλον υπάρχει μία σχέση, η χρονική σύμπτωση. Συχνά η εμφάνιση των πρώτων συμπτωμάτων του αυτισμού τυχαία συμπίπτει περίπου με τον τριπλό εμβολιασμό του παιδιού, γεγονός που προκαλεί παρανόηση στους γονείς και φαινομενικά ενισχύει τα αβάσιμα επιχειρήματα των επικίνδυνων υποστηρικτών της παραπάνω θεωρίας.
Πάντα οι θεωρίες συνωμοσίας παρουσιάζουν ενδιαφέρον, προκαλούν έντονες αντιπαραθέσεις, γεννούν ποικίλα ευφυολογήματα, απασχολώντας τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και πλέον τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Όμως είναι συνετό να παρουσιάζονται και να ενισχύονται θεωρίες συνωμοσίας που αφορούν και επηρεάζουν σε τέτοιον δυσάρεστο βαθμό τη δημόσια υγεία; Η Υγεία είναι το υπέρτατο αγαθό. Χωρίς αυτήν όλα τα υπόλοιπα χάνουν το νόημά τους.
