Τα τελευταία χρόνια, η κατάψυξη ωαρίων έχει βγει από τα στενά όρια της ιατρικής ένδειξης και έχει περάσει δυναμικά στον δημόσιο διάλογο γύρω από τη γυναικεία γονιμότητα.
Μάλιστα, προβάλλεται συχνά ως σύγχρονο εργαλείο ελευθερίας και αυτοδιάθεσης, που δίνει στη γυναίκα τη δυνατότητα να ορίσει η ίδια τον χρόνο της μητρότητας, σύμφωνα με τις προσωπικές, κοινωνικές ή επαγγελματικές της επιλογές.
Ωστόσο, πίσω από τη θετική αυτή αφήγηση, συχνά κρύβονται απλουστεύσεις που δεν αποτυπώνουν πλήρως τη βιολογική και ιατρική πραγματικότητα.
Η επιστήμη είναι σαφής: ο χρόνος εξακολουθεί να παίζει καθοριστικό ρόλο στη γυναικεία γονιμότητα, ακόμη και στην εποχή της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής.
Η κατάψυξη ωαρίων αποτελεί αναμφίβολα σημαντική πρόοδο, δεν αναιρεί όμως τους φυσικούς περιορισμούς ούτε εγγυάται μελλοντική εγκυμοσύνη.
Επίσης, λειτουργεί ως εργαλείο διατήρησης αναπαραγωγικών δυνατοτήτων και απαιτεί σωστή ενημέρωση, ρεαλιστικές προσδοκίες και εξατομικευμένη ιατρική καθοδήγηση.
Πεποίθηση #1: «Η κατάψυξη ωαρίων μου εξασφαλίζει μητρότητα»
Στον δημόσιο λόγο, η κατάψυξη ωαρίων συχνά παρουσιάζεται ως μια ασφαλής εγγύηση ότι η γυναίκα θα μπορέσει να αποκτήσει παιδί όποτε το θελήσει.
Ειδικότερα, η εντυπωσιακή πρόοδος της αναπαραγωγικής ιατρικής ενισχύει την αίσθηση ότι η τεχνολογία μπορεί να υπερβεί τα όρια της βιολογίας.
Έτσι, για πολλές γυναίκες, η απόφαση συνοδεύεται από την πεποίθηση ότι έχουν «κλειδώσει» το ενδεχόμενο μελλοντικής εγκυμοσύνης.
Η πραγματικότητα:
Η κατάψυξη ωαρίων δεν εγγυάται εγκυμοσύνη. Αυξάνει τις πιθανότητες, δεν παρέχει βεβαιότητες. Δεν επιβιώνουν όλα τα ωάρια μετά την απόψυξη, δεν γονιμοποιούνται όλα και δεν εξελίσσονται όλα σε βιώσιμα έμβρυα.
Όπως επισημαίνουν διεθνείς επιστημονικοί οργανισμοί, το τελικό αποτέλεσμα εξαρτάται από πολλούς παράγοντες. Μερικοί από αυτούς είναι η ηλικία της γυναίκας, ο αριθμός και η ποιότητα των ωαρίων καθώς και οι συνθήκες της μελλοντικής θεραπείας.
Πεποίθηση #2: «Η ηλικία δεν έχει σημασία, αφού υπάρχει η κατάψυξη ωαρίων»
Επίσης, δεν είναι λίγες οι φορές που η κατάψυξη ωαρίων παρουσιάζεται ως τρόπος «παγώματος του χρόνου».
Η αντίληψη αυτή οδηγεί ορισμένες γυναίκες στην αναβολή της διαδικασίας, με την πεποίθηση ότι το αποτέλεσμα θα είναι το ίδιο ανεξαρτήτως ηλικίας.
Η πραγματικότητα:
Η ηλικία τη στιγμή της κατάψυξης αποτελεί τον πιο καθοριστικό παράγοντα. Η ποιότητα και η γενετική ακεραιότητα των ωαρίων μειώνονται σταδιακά μετά τα 35. Και αυτή η μείωση γίνεται ακόμη πιο έντονη μετά τα 38–40.
Η κατάψυξη διατηρεί την ποιότητα των ωαρίων όπως είναι τη στιγμή της λήψης τους – δεν τη βελτιώνει. Γι’ αυτό και οι νεότερες γυναίκες χρειάζονται λιγότερα ωάρια για να επιτύχουν μία γέννηση σε σύγκριση με γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας.
Πεποίθηση #3: «Πρόκειται για μια απλή και εύκολη διαδικασία»
Συχνά, η κατάψυξη ωαρίων περιγράφεται ως μια γρήγορη και ανώδυνη ιατρική πράξη. Η περιγραφή αυτή, όμως, δεν αντανακλά πάντα την πραγματική εμπειρία.
Η πραγματικότητα:
Η διαδικασία είναι ασφαλής, αλλά ιατρικά απαιτητική. Περιλαμβάνει ορμονική διέγερση, στενή παρακολούθηση και ωοληψία υπό μέθη.
Πολλές γυναίκες εμφανίζουν παροδικές παρενέργειες, όπως φούσκωμα, κόπωση ή συναισθηματικές διακυμάνσεις.
Ενώ, επίσης, σε σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστεί σύνδρομο υπερδιέγερσης των ωοθηκών, γεγονός που καθιστά απαραίτητη τη διενέργεια της διαδικασίας σε εξειδικευμένα κέντρα.
Πεποίθηση #4: «Θα νιώσω ψυχολογική ανακούφιση»
Η κατάψυξη ωαρίων συχνά συνδέεται με την προσδοκία μείωσης του άγχους γύρω από τον χρόνο και τη γονιμότητα.
Η πραγματικότητα:
Η ψυχολογική επίδραση δεν είναι ίδια για όλες τις γυναίκες. Αν και πολλές αισθάνονται ανακούφιση, άλλες αποκτούν μια ψευδή αίσθηση χρονικής άνεσης ή αναβάλλουν σημαντικές αποφάσεις ζωής.
Η κατάψυξη ωαρίων δεν υποκαθιστά τη φυσική γονιμότητα ούτε εξαλείφει τις βιολογικές παραμέτρους της αναπαραγωγής.
Πεποίθηση #5: «Αφορά μόνο συγκεκριμένο κοινωνικό προφίλ»
Η κοινωνία συχνά ταυτίζει την κατάψυξη ωαρίων με γυναίκες καριέρας ή με επιλογές καθαρά κοινωνικής αναβολής της μητρότητας.
Η πραγματικότητα:
Η πρακτική αυτή αφορά ένα πολύ ευρύτερο φάσμα γυναικών. Εφαρμόζεται τόσο για κοινωνικούς όσο και για ιατρικούς λόγους, όπως σε περιπτώσεις ενδομητρίωσης, αυτοάνοσων νοσημάτων ή πριν από θεραπείες που απειλούν τη γονιμότητα.
Σήμερα εντάσσεται στο πλαίσιο της αναπαραγωγικής αυτονομίας και της εξατομικευμένης ιατρικής φροντίδας.
Συνεπώς, η κατάψυξη ωαρίων αποτελεί σημαντικό εργαλείο της σύγχρονης αναπαραγωγικής ιατρικής, όχι όμως πανάκεια.
Όταν γίνεται έγκαιρα και με σωστή ενημέρωση, μπορεί να προσφέρει ουσιαστικά οφέλη.
Η επιστημονική πραγματικότητα υπενθυμίζει ότι πρόκειται για αύξηση πιθανοτήτων – όχι για εγγύηση μητρότητας.
Πηγές
European Society of Human Reproduction and Embryology (ESHRE) ~ ESHRE Guideline: Female fertility preservation ~ 18.3.2024 ~ Ανακτήθηκε από την ηλεκτρονική διεύθυνση: eshre.eu (Τελευταία τροποποίηση: 18.1.2026)
American Society for Reproductive Medicine (ASRM) ~ Planned oocyte cryopreservation for women seeking to preserve future reproductive potential: an Ethics Committee opinion ~ ASRM Ethics Committee, Fertility and Sterility, 2018 ~ Ανακτήθηκε από την ηλεκτρονική διεύθυνση: sciencedirect.com (Τελευταία τροποποίηση: 18.1.2026)
American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG) ~ Committee Opinion No. 584: Oocyte Cryopreservation ~ 2014 ~ Ανακτήθηκε από την ηλεκτρονική διεύθυνση: pubmed.ncbi.nlm.nih.gov (Τελευταία τροποποίηση: 18.1.2026)
