[punica-dropcap]Ε[/punica-dropcap]ίναι χρόνια φλεγμονώδης πάθηση του εντέρου, που περιγράφηκε από τον Crohn και γι’ αυτό πήρε το όνομά του. Αλλιώς λέγεται και τοπική εντερίτιδα. Η πιο συχνή εντόπισή της είναι στο λεπτό έντερο και κυρίως στο κατώτερο τμήμα του, τον ειλεό. Μοιάζει πολλές φορές με την ελκώδη κολίτιδα, αλλά αυτή αφορά κυρίως το παχύ έντερο. Λόγω του ότι είναι χρόνια νόσος έχει περιόδους ύφεσης και έξαρσης. Η φλεγμονή που παρατηρείται στη νόσο του Crohn αφορά όλο το τοίχωμα του εντέρου, εναλλάσσοντας υγιείς περιοχές, με περιοχές με μεγάλη βλάβη. Επίσης παρατηρείται πάχυνση του βλεννογόνου.
Συχνότητα
Στην Ελλάδα είναι 3 στους 100,000. Πρωτοεμφανίζεται σε νεαρή ηλικία, αλλά υπάρχει και πιο σπάνια περίπτωση πρώτης εμφάνισης μετά τα 60, κυρίως στους λευκούς και πιο βόρειους λαούς. Προσβολή τμημάτων του εντέρου σε συχνότητα:
- 80% : ειλεός. Και μάλιστα το 65% στο τελικό του τμήμα.
- 20%: υπόλοιπο έντερο.
- 15%: παχύ έντερο.
- Συχνά εντοπίζεται και στον πρωκτό.
Αίτια
Χαρακτηρίζεται ως αυτοάνοσο νόσημα. Δεν έχει αποδειχθεί ακόμη κάποιο αίτιο με βεβαιότητα. Άλλοι το αποδίδουν σε μικροβιακό παράγοντα, ψυχοσωματικές αιτίες, αλλεργικές αιτίες, ακόμη και σε άγχος, κακή διατροφή, κάπνισμα και κληρονομικότητα. Τα γαλακτοκομικά έχουν αναφερθεί ότι ερεθίζουν το έντερο επιδεινώνοντας τα συμπτώματα.
Συμπτώματα
Προκαλεί πυρετό, σπάνια υψηλό με ρίγη. Επίσης αρθραλγίες, ανορεξία, απώλεια βάρους, διάρροιες και γενικότερα διαταραχή της λειτουργίας του εντέρου( αιματηρές κενώσεις, κ.α.). Έντονοι πόνοι και κράμπες στην κοιλιά(στην αρχή περιομφαλικά, κάτω δεξιά κοιλιακή χώρα), μετεωρισμός, κόπωση, νυχτερινές εφιδρώσεις. Ακόμη υπάρχει η αίσθηση ότι το έντερο δεν αδειάζει και επιτακτική ανάγκη για κένωση του εντέρου.
Μπορεί να παρουσιάσει μικρές αιμορραγίες ή μεγάλες που εκδηλώνονται ως μέλαινα. Συχνά εμφανίζει στένωση και ειλεό. Σε κάποιους ασθενείς δημιουργεί έντονη φλεγμονή του πρωκτού με αποτέλεσμα επώδυνες ραγάδες. Ακόμη μπορεί να συνυπάρχουν μυοσκελετικοί πόνοι, οζώδες ερύθημα(δερματολογικώς), χρόνια φλεγμονή στο ήπαρ, ιριδοκυκλίτιδα(στους οφθαλμούς).
Επιπλοκές
Δημιουργούνται :
- Συρίγγια (επικοινωνίες ανάμεσα στο έντερο και το δέρμα)
- Αποστήματα
- Απόφραξη εντέρου (ειλεός)
- Θρεπτική ανεπάρκεια από κακή απορρόφηση
- Περιτονίτιδα από διάτρηση
- Καρκίνος
Η βαρύτητα της νόσου του Crohn υπολογίζεται με ειδικούς δείκτες: CDAI – Δείκτης ενεργότητας της νόσου του Crohn.
Διάγνωση
Γίνεται με ενδοσκοπικό έλεγχο, κατά τον οποίο λαμβάνονται και οι βιοψίες. Συγκεκριμένα με :
- Διάβαση εντέρου με ακτινοσκιερή ουσία ( δείχνει ανωμαλίες και εξελκώσεις του βλεννογόνου του εντέρου και στένωση του αυλού).
- Σιγμοειδοσκόπηση, όταν συμμετέχει στην πάθηση και το παχύ έντερο.
- Έλεγχος CRP ( είναι πρωτεΐνη που αυξάνεται σε κάθε έντονη φλεγμονή ).
- Εξετάσεις αίματος ( δείχνουν υπόχρωμη αναιμία).
- Εξετάσεις κοπράνων ( δείχνουν λανθάνουσα αιμορραγία).
- Χαρτογράφηση γαστρεντερικού ( με μαγνητική ή αξονική εντερόκλυση).
Σε ασθενείς που έχει διαγνωσθεί νόσος του Crohn στο παχύ έντερο, συστήνεται κολονοσκόπηση κάθε 2-3 χρόνια ξεκινώντας στα 10 από τη διάγνωση.
Διαφορική διάγνωση
Συχνά μπορεί να συγχυστεί με:
- Οξεία σκωλικοειδίτιδα
- Φυματίωση εντέρου ( όταν εντοπίζεται στο τελικό τμήμα του ειλεού)
- Ελκώδη κολίτιδα ( όταν περιλαμβάνει και το παχύ έντερο)
- Αμοιβαδική κολίτιδα ( όταν περιλαμβάνει και το παχύ έντερο)
- Λοιμώδη κολίτιδα ( όταν περιλαμβάνει και το παχύ έντερο)
Η απλή ακτινογραφία (α/α ) και η σιγμοειδοσκόπηση δεν βοηθούν στο να βγούμε από την σύγχυση. Οριστική διάγνωση έχουμε μετά από :
- Καλλιέργεια κοπράνων( για βάκιλο φυματίωσης, αμοιβάδες, άλλα παράσιτα)
- Βιοψία(σε ορισμένες περιπτώσεις)
Θεραπεία
Δεν υπάρχει ειδική θεραπεία. Γι’αυτό μιλάμε για έλεγχο των συμπτωμάτων της νόσου. Άρα πηγαίνουμε συντηρητικά:
- Διαιτητική αγωγή
- Διακοπή καπνίσματος
- Φαρμακευτική αγωγή( καταπολέμηση κάθε συμπτώματος χωριστά.π.χ. διάρροια: με αντιδιαρροϊκά, πόνος: με σπασμολυτικά)
- Αντιφλεγμονώδη, αντιβιοτικά, ανοσοκατασταλτικά(κορτιζόνη, αζαθειοπρίνη)
- Χορήγηση ασβεστίου, βιταμινών( ειδικά Β12), φυλλικού οξέος και σιδήρου
Χειρουργική επέμβαση γίνεται σε αποτυχία της ιατροφαρμακευτικής αγωγής και σε παρουσία συριγγίων, αποστημάτων, επανειλημμένων επεισοδίων εντερικής απόφραξης. Απαντάται σε 7 στους 10 ασθενείς. Ένα από τα πιο συχνά χειρουργεία είναι αυτό της ειλεοτυφλικής εκτομής( αφαίρεση του τελικού τμήματος του λεπτού εντέρου(ειλεός) και του αρχικού τμήματος του παχέος εντέρου(τυφλό). Γίνεται λαπαροσκοπικά.
Σε εξάρσεις της νόσου συστήνεται απόλυτη ανάπαυση.
https://el.wikipedia.org/wiki/Νόσος_του_Crohn
https://www.onmed.gr/ygeia/story/349662/nosos-toy-crohn-ta-5-simadia-poy-prepei-na-gnorizete
