Η αυξανόμενη χρήση της ομοιοπαθητικής τόσο στη χώρα μας όσο και σε διεθνές επίπεδο είναι πλέον γεγονός. Πολλοί γονείς στρέφονται σε αυτή την εναλλακτική μορφή ιατρικής για τα παιδιά τους. Είναι όμως ασφαλής; Είναι αποτελεσματική; Αλληλεπιδρά με τα υπόλοιπα φάρμακα που παίρνει ένα παιδί; Ας δούμε μερικά στοιχεία και ας κρίνει ο καθένας μόνος του.
Η ομοιοπαθητική
Ο Samuel Christian Hahnemann ίδρυσε στα τέλη του 18ου αιώνα την ομοιοπαθητική όταν μέσα από ένα τυχαίο γεγονός κατέληξε στην «αρχή των ομοίων», σύμφωνα με την οποία για τη θεραπεία μιας νόσου απαιτείται η χορήγηση ουσιών που προκαλούν παρόμοια με τη νόσο συμπτώματα (similia similibus curantur).
Η δεύτερη αρχή στην οποία στηρίζεται η θεωρία του είναι η αρχή της ελάχιστης δόσης, δηλαδή ότι όσο πιο μικρή είναι η δόση ενός φαρμάκου τόσο πιο ισχυρό είναι. Πολλά ομοιοπαθητικά φάρμακα είναι τόσο διαλυμένα ώστε πια δε μένουν μόρια της αρχικής ουσίας στο διάλυμα.
Και η τρίτη αρχή της ομοιοπαθητικής είναι ότι τα χορηγούμενα φάρμακα είναι περισσότερο αποτελεσματικά όταν επιλέγονται όχι με βάση τα συμπτώματα της συγκεκριμένης πάθησης αλλά με βάση το σύνολο των συμπτωμάτων του ασθενούς.
Ποια παιδιά έρχονται σε επαφή με την ομοιοπαθητική.
- Υψηλό μορφωτικό επίπεδο μητέρας
- Χρήση ομοιοπαθητικών από τους γονείς (πενταπλάσια πιθανότητα)
- Έλλειψη εμπιστοσύνης στους γιατρούς
- Χρήση βιταμινών
- Λιγότερη παρακολούθηση τηλεόρασης
- Αλλεργίες και συριγμός
- Μειωμένη πιθανότητα να μιλήσουν σε γιατρό για κάποιο πρόβλημα
6% των παιδιών έχουν λάβει ένα ή περισσότερα ομοιοπαθητικά προϊόντα έως τα 3 ως 4,5 έτη.
Είναι ασφαλή; Αποτελεσματικά;
Τα ομοιοπαθητικά σκευάσματα θεωρούνται γενικώς ασφαλή. Αυτό βέβαια εξαρτάται από την ύπαρξη υψηλών προδιαγραφών στις βιομηχανίες παρασκευής τους. Όπως ισχύει για όλα τα φάρμακα υπάρχει πιθανότητα για παρενέργειες και αλληλεπιδράσεις. Τα παιδιά είναι μια ιδιαίτερη ομάδα ασθενών και θα πρέπει να είμαστε σε επιφυλακή και σε ότι ενέργειες προβαίνουμε να είναι πάντα υπό καθοδήγηση επαγγελματία υγείας για τη μεγαλύτερη δυνατή ασφάλεια.
Πολλές κλινικές μελέτες έχουν προσπαθήσει να μελετήσουν την αποτελεσματικότητα της ομοιοπαθητικής και απέτυχαν να δείξουν κάτι περισσότερο από μια δράση Placebo. Επίσης μπορεί τα αναφερόμενα αποτελέσματα να είναι λόγω της θεραπευτικής δράσης της επαφής με το γιατρό. Η ομοιοπαθητική πάσχει από το διπλό θανάσιμο ελάττωμα να μην στηρίζεται από κλινικές αποδείξεις και να μην είναι φυσικά βάσιμη, τουλάχιστον έτσι όπως ορίστηκε στις αρχές της.
Για τα παιδιά υπάρχουν μεμονωμένες μελέτες με θετικά αποτελέσματα ως προς την αποτελεσματικότητα οι οποίες φαίνεται να είναι χαμηλής μεθοδολογικής ποιότητας με πιθανά συστηματικό σφάλμα κατά τη δημοσίευση (publication bias).
- Λοιμώξεις ανώτερου αναπνευστικού : 2 μελέτες σε παιδιά προσχολικής ηλικίας έδειξαν καμία διαφορά από placebo
- Άσθμα: 1 μελέτη για τα ομοιοπαθητικά σκευάσματα ως υποβοηθητικά δεν έδειξε βελτίωση συμπτωμάτων
- Οξεία γαστρεντερίτιδα : 2 μελέτες έδειξαν ταχύτερη βελτίωση με ομοιοπαθητική αγωγή ενώ 2 δεν έδειξαν διαφορά από Placebo
Χρησιμοποιείται;
Η χρήση στα παιδιά έχει ενδιαφέρον καθώς δεν έχει μελετηθεί εκτενώς. Παρόλα αυτά κάθε παιδί στην Ευρώπη έχει πρόσβαση στην ομοιοπαθητική κυρίως μέσω ιδιωτικών κλινικών και ιατρείων και ένα μεγάλο ποσοστό κάνει χρήση της. 10-18% των γονιών τα χρησιμοποιούν για μικρά αυτοπεριοριζόμενα νοσήματα των παιδιών τους όπως μελανιές, πονόδοντοι και κολικοί. Η μέγιστη χρήση γίνεται σε παιδιά κάτω των 12 μηνών.
Συμπεράσματα
Η ομοιοπαθητική θα πρέπει να oαποδείξει την αξία της με χρήση των αρχών της τεκμηριωμένης ιατρικής (evidence-based) και να τεκμηριώσει τον μηχανισμό δράσης των ομοιοπαθητικών φαρμάκων. Με τα έως τώρα δεδομένα, δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό πως μπορεί να υποκαταστήσει τις καθιερωμένες θεραπείες. Φυσικά υπάρχει ανοχή σε περιπτώσεις όπου η ομοιοπαθητική χρησιμοποιείται ως συμπληρωματική αγωγή ή αφορά σε ελάσσονα και αυτοπεριοριζόμενα προβλήματα υγείας. Έτσι αν ένα παιδάκι πάσχει από δυσκοιλιότητα η ομοιοπαθητική μπορεί να βοηθήσει αλλά αν πάσχει από κάποιο νεόπλασμα η κλασική ιατρική είναι η επιστημονικά αποδεκτή λύση στο πρόβλημα.
