Η σαρκοείδωση είναι μία αυτοάνοση πολυσυστηματική φλεγμονώδης νόσος αγνώστου αιτιολογίας, η οποία έχει ως χαρακτηριστικό της γνώρισμα, κύτταρα φλεγμονής που παράγουν οζίδια σε πολλαπλά όργανα. Αυτά τα κύτταρα με μία λέξη τα ονομάζουμε κοκκιώματα. Τα κοκκιώματα μπορούν να προσβάλλουν οποιοδήποτε όργανο του σώματος. Συνήθως προσβάλλουν τους πνεύμονες, το δέρμα, τους λεμφαδένες και τα μάτια. Συγκεκριμένα μεταβάλλουν τη δομή των ιστών γύρω από αυτά και σε μεγάλη ποσότητα προκαλούν βλάβη, φλεγμονή, και κάποιες φορές επηρεάζουν την ομαλή λειτουργία των ιστών και των οργάνων.
Ποιους επηρεάζει;
Η συχνότητα της σαρκοείδωσης διαφέρει σύμφωνα με τις μελέτες που υπάρχουν, παρόλα αυτά κινούμαστε σε ένα εύρος, μεταξύ 0,03 έως 640 περιπτώσεις ανά 100.000 πληθυσμού. Η πρόγνωση της νόσου είναι καλή.
Η ηλικίες που συνήθως κάνει την εμφάνιση της η νόσος, νεαροί ενήλικες και των δύο φύλων. Ωστόσο, μελέτες αναφέρουν λίγο υψηλότερη επίπτωση στις γυναίκες. Η επίπτωση είναι υψηλότερη για τα άτομα ηλικίας κάτω των 40 με κορύφωση στην ηλικιακή ομάδα 25-35 ετών. Η νόσος, ωστόσο, είναι σπάνια στα παιδιά.
Ένα άλλο γκρουπ είναι τα άτομα που ζουν στις βόρειες χώρες της Ευρώπης, με υψηλότερη ετήσια επίπτωση, στη Σουηδία και την Ισλανδία. Έχει παρατηρηθεί επίσης ότι στα άτομα αφρικανικής καταγωγής είναι πιο συχνή η εμφάνιση σαρκοείδωσης παρά στους Καυκάσιους, ενώ στην Ελλάδα σύμφωνα με μελέτες, η σαρκοείδωση κάνει την εμφάνιση της σε ποσοστό 70% μεταξύ των μηνών Μαρτίου- Μαΐου.
Ποια είναι η αιτία εμφάνισης της σαρκοείδωσης;
Μία σημαντική αιτία, χωρίς μεγάλο επιστημονικό υπόβαθρο ωστόσο, είναι η γενετική προδιάθεση, καθώς όπως έχει αναφερθεί, περίπου το 20% των Αφροαμερικανών με σαρκοείδωση έχουν ένα μέλος της οικογένειας που πάσχει από τη νόσο, ενώ το ποσοστό για τους λευκούς είναι περίπου 5%.
Από την άλλη, οι μολυσματικοί παράγοντες φαίνεται να σχετίζονται σημαντικά με τη σαρκοείδωση, όμως κανένας τους δεν φαίνεται να διαδραματίζει άμεσο ρόλο. Οι κυριότεροι εμπλεκόμενοι λοιμώδεις παράγοντες περιλαμβάνουν Borrelia, μυκοβακτηρίδια, ρικέτσια και μύκητες. Επιπλέον έχει αναφερθεί η μετάδοση της νόσου μέσω μεταμοσχεύσεων οργάνων.
Η κυριότερη ωστόσο αιτία, φαίνεται να είναι η συσχέτιση με άλλες αυτοάνοσες διαταραχές.
Ποια είναι τα συμπτώματα της νόσου;
Πολλοί ασθενείς δεν έχουν καθόλου συμπτώματα. Ορισμένοι έχουν μόνο ένα σύμπτωμα, ενώ άλλοι έχουν πολλά συμπτώματα που απαιτούν θεραπεία. Ένας πάσχων συνήθως ξυπνά με αίσθημα εξάντλησης κάθε πρωί, ενώ χαρακτηριστικά συμπτώματα είναι:
- πυρετός
- κούραση
- κόπωση και εξάντληση
- απώλεια βάρους
- νυκτερινή εφίδρωση
- έντονο πόνο στις αρθρώσεις
- μυϊκή αδυναμία
- συμπτώματα στα μάτια
Να σημειωθεί ότι η σαρκοείδωση είναι πολυσυστηματική νόσος και μπορεί να επηρεάσει όλα τα όργανα. Συνηθέστερα, εμφανίζεται στους πνεύμονες , με συμπτώματα τον ξηρό επίμονο βήχα, δυσκολία στην αναπνοή, συριγμό, πόνο ή σφίξιμο στο στήθος και δυσφορία. Άλλοτε εμφανίζεται στον σπλήνα, το ήπαρ, όπου εμφανίζει ηπατική δυσλειτουργία και φαγούρα στο δέρμα. Αν επηρεάσει την καρδιά, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα καρδιακής προσβολής ή αρρυθμίας ενώ , αν επηρεάσει τον εγκέφαλο ή το νευρικό σύστημα, θα παρατηρηθούν προβλήματα όρασης και μούδιασμα των άκρων. Όταν προσβάλλεται το δέρμα, παρατηρούμε εξανθήματα και απώλεια τριχών , ειδικά όταν πρόκειται για το τριχωτό της κεφαλής ενώ, σε περίπτωση που προβληθούν οι οφθαλμοί, τα συμπτώματα είναι έντονα, με κάψιμο, φαγούρα, δακρύρροια, φωτοευαισθησία και εξογκώματα στα μάτια.
