Παραδεχτείτε το, είτε πόνος περιόδου είναι, είτε πιάστηκε η μέση από την μετακόμιση, είτε πονάει ο λαιμός υπάρχει μια επιθυμία και μία τάση να γυρέψετε ανακούφιση στα αντιφλεγμονώδη. Τα πράγματα όμως δεν είναι τόσο απλά καθώς αυτά τα φάρμακα βρίθουν παρενεργειών και αντενδείξεων. Έτσι παρά την εύκολη και ευρεία διάθεσή τους θα πρέπει να δίνονται μόνο κατόπιν συμβουλής ιατρού.
Τι είναι;
Τα ΜΣΑΦ (Μη Στεροειδή Αντιφλεγμονώδη) είναι φάρμακα που παρεμβαίνουν στους καταρράκτες αντιδράσεων που προκαλούν την φλεγμονή, έτσι παρέχουν αντιφλεγμονώδη, αναλγητική και αντιπυρετική δράση. Όμως, όπως η πλειονότητα των φαρμάκων, παράλληλα με τις επιθυμητές δράσεις τους δρουν εκτός των οργάνων στόχων, πολλές φορές δραματικά.
Ενδείξεις
Ημικρανία, πόνοι έμμηνου ρύσεως, μυοσκελετικοί πόνοι (πχ οσφυαλγία), πόνοι σχετιζόμενοι με κακοήθειες και χρόνια φλεγμονώδη νοσήματα είναι μερικές από τις ενδείξεις χορήγησης των φαρμάκων. Τα περισσότερα, ιδίως τα ήπια, χορηγούνται χωρίς γνωμάτευση ιατρού από τα φαρμακεία. Τα πιο «δυνατά» απαιτούν ιατρική συνταγή ιδίως όταν πρόκειται για χρόνιες αγωγές.
Παρενέργειες
Η κύρια παρενέργεια των ΜΣΑΦ είναι οι γαστρεντερικές διαταραχές. Σε ευαίσθητα στομάχια ακόμα και ένα χάπι μπορεί να οδηγήσει σε έλκος ή ακόμα χειρότερα διάτρηση η οποία αντιμετωπίζεται χειρουργικά. Τα άτομα που λαμβάνουν για διάστημα μεγαλύτερο των 2-3 ημερών ΜΣΑΦ ή που έχουν κάποιον παράγοντα κινδύνου (μεγάλη ηλικία, ιστορικό γαστρορραγίας, έλκη από στρες, έλκος, ΓΟΠ κλπ) θα πρέπει να μην λαμβάνουν αυτά τα φάρμακα ή σε περίπτωση που δεν μπορούν να τα αποφύγουν να παίρνουν παράλληλα γαστροπροστασία (φάρμακα για το στομάχι / τις καούρες).
Τα νεότερα αντιφλεγμονώδη, οι λεγόμενοι COX-2 αναστολείς ή κοξίμπες, δεν επηρεάζουν τόσο το στομάχι αλλά έχουν αρνητική επίδραση στο καρδιαγγειακό σύστημα, ιδίως σε άτομα που τα λαμβάνουν μακροχρόνια. Έτσι αν και πλασάρονται πολλές φορές ως πιο ασφαλή, αυτή είναι μία σχετική έννοια.
Τα ΜΣΑΦ θα πρέπει να χορηγούνται με ιδιαίτερη προσοχή σε άτομα με υπέρταση ή ιστορικό καρδιακής ανεπάρκειας καθώς έχουν αναφερθεί κατακράτηση υγρών, υπέρταση και οιδήματα. Προσοχή επίσης σε ηπατική ή νεφρική ανεπάρκεια, σε ηλικιωμένα άτομα, όπως και σε ασθενείς που λαμβάνουν συγχρόνως αντιδιαβητικά, αντιυπερτασικά, διουρητικά, δακτυλίτιδα, αποκλειστές β-υποδοχέων, κλπ.
Ακόμα, τα άτομα με αναπνευστικά αποφρακτικά νοσήματα θα πρέπει να τα αποφεύγουν γιατί υπάρχει κίνδυνος να εκλύσουν μία κρίση άσθματος ή μία παρόξυνση ΧΑΠ.
Μακροχρόνια χρήση ή πιο σπάνια και βραχυχρόνια μπορεί να οδηγήσει σε νεφρικές διαταραχές (πχ διάμεση νεφρίτιδα).
Δεν είναι σπάνιες και αλλεργικές αντιδράσεις ή δερματικές διαταραχές.
Γενικές συμβουλές
- Να παίρνετε πάντα το πιο ήπιο αναλγητικό. Αν ο πόνος δεν υποχωρεί καλύτερα να απευθυνθείτε στον γιατρό σας για να διερευνήσει το πρόβλημα και να δώσει μια λύση παρά να πάρετε πιο «δυνατά» φάρμακα.
- Μιλήστε στον γιατρό σας εάν νιώσετε κάποια γαστρεντερική ενόχληση κατά ή μετά την λήψη των ΜΣΑΦ.
- Μεριμνήστε για γαστροπροστασία σε περίπτωση που ανήκετε σε ομάδα υψηλού κινδύνου ή πρόκειται να λάβετε ΜΣΑΦ για μεγάλο χρονικό διάστημα.
- Οι έγκυες (εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων) δεν πρέπει να λαμβάνουν ΜΣΑΦ.
- Αντίστοιχα και τα παιδιά δεν πρέπει να λάβουν παρά μόνο με εντολή του παιδιάτρου. Επίσης τα παιδιά δεν πρέπει να παίρνουν ασπιρίνη γιατί υπάρχει ο κίνδυνος εμφάνισης του συνδρόμου Reye.
- Ο συνδυασμός ΜΣΑΦ και μικρών δόσεων ακετυλοσαλικυλικού οξέος (ασπιρίνη) μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο ανεπιθυμήτων ενεργειών από το γαστρεντερικό.
- Να μη λαμβάνονται ταυτόχρονα δύο ΜΣΑΦ από το στόμα.
- Ολα τα ΜΣΑΦ αντενδείκνυνται σε βαριά καρδιακή ανεπάρκεια ή ενεργό πεπτικό έλκος, επιπλέον δε τα μη εκλεκτικά και σε ιστορικό αυτού.
- Να χορηγείται η πλέον χαμηλή αποτελεσματική δόση ΜΣΑΦ για τη βραχύτερη δυνατή διάρκεια θεραπείας.
