Κατά την ευαίσθητη περίοδο της εγκυμοσύνης οι λοιμώξεις παίρνουν μια άλλη διάσταση. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος δεν είναι πλέον τόσο για τη μητέρα όσο για το έμβρυο. Υπάρχουν ενδομήτριες ή συγγενείς λοιμώξεις που μπορεί να προκαλέσουν ανωμαλίες ή/και αυτόματη αποβολή. Οι καλούμενες λοιμώξεις TORCH μπορούν να επηρεάσουν την φυσιολογική ανάπτυξη και τη μελλοντική υγεία του εμβρύου. Ευτυχώς με καλή ενημέρωση, προσοχή, πρόληψη και σωστή αντιμετώπιση πλέον δεν είναι η κατάσταση τέτοια που να πρέπει να μας ανησυχεί.
TORCH : τι είναι;
Είναι ένα σύνολο ιών, βακτηρίων και γενικά παθογόνων μικροβίων που μπορούν να προσβάλλουν το έμβρυο και να οδηγήσουν σε συμπτώματα ή ανωμαλίες. Πρόκειται λοιπόν για ένα ακρωνύμια τα αρχικά του οποίου αντιπροσωπεύουν:
- T=toxoplasmosis (τοξόπλασμα)
- O=other (άλλα)
- R=rubella (ερυθρά)
- C=cytomegalovirus (CMV = κυταρομεγγαλοϊός)
- H=herpes simplex (HSV = έρπης)
Η κατηγορία άλλα/Other αριθμεί πολλά μέλη όπως σύφιλη, ανεμοβλογιά, Parvovirus B19, HIV, λιστέρια, χλαμύδια, μυκοβακτηρίδια, κ.ά. Ο ιός Zika για τον οποίο είχε γίνει μεγάλος λόγος προ ολίγου καιρού θεωρείται το πιο νέο μέλος αυτής της ομάδας λοιμώξεων.
Ο συνήθης τρόπος μετάδοσης της λοίμωξης είναι κυρίως μέσω του πλακούντα και λιγότερο συχνά η ανιούσα οδός, από τα γεννητικά όργανα της μητέρας.
Πότε υποπτευόμαστε προγεννητικές λοιμώξεις;
Αν και όπως καταλάβαμε πρόκειται για μια ομάδα παθογόνων και όχι για ένα συγκεκριμένο υπάρχουν κάποια κοινά χαρακτηριστικά που θέτουν την υποψία για μια τέτοιου είδους λοίμωξη (TORCH):
- Μητέρες υψηλού κινδύνου για έκθεση σε κάποιο μικροοργανισμό π.χ γυναίκες που φροντίζουν οικόσιτα ζώα
- IUGR νεογνά δηλαδή με ενδομήτρια καθυστέρηση ανάπτυξη
- Ηπατοσπληνομεγαλία
- Θρομβοπενία δηλαδή χαμηλά αιμοπετάλια
- τα ‘’κλασικά’’ συμπτώματα της κάθε λοίμωξης.
Κοινές, επίσης, εκδηλώσεις που προβληματίζουν είναι η προωρότητα, ο εμβρυϊκός ύδρωπας, η ηπατοσπληνομεγαλία, ο λήθαργος, η δυσκολία να φάει, οι αιματολογικές διαταραχές, ο ίκτερος και τα αποτελέσματα της κάθε νόσου όπως πχ οφθαλμολογικά σημεία και εκδηλώσεις από το ΚΝΣ.
Η συχνότητα των συγγενών λοιμώξεων ποικίλλει ανάλογα με το είδος του παθογόνου, όπως και το εύρος και η βαρύτητα των επιπτώσεων.
Διάγνωση – Αντιμετώπιση
Η διάγνωση μερικές φορές δεν είναι τόσο εύκολη υπόθεση καθώς απουσιάζουν κλινικές εκδηλώσεις. Ευτυχώς, ο γυναικολόγος σας σίγουρα θα προγραμματίσει τις αρμόζουσες και μετά αναλόγως θα σας συμβουλέψει. Σε γενικές γραμμές συνήθως η διάγνωση γίνεται με τη βοήθεια εργαστηριακών εξετάσεων που ανιχνεύουν αυξημένα αντισώματα ενδεικτικά νέας επαφής ή λοίμωξης από τον παθογόνο μικροοργανισμό. Η θεραπεία της μητέρας προτού μολυνθεί το έμβρυο είναι η πιο αποτελεσματική αντιμετώπιση, ενώ ακόμα πιο αποτελεσματική είναι φυσικά η πρόληψη για τη μη έκθεση σε τέτοια παθογόνα όσο είναι δυνατόν. Άπαξ και ξεκινήσει κάποια συγγενείς / ενδομήτρια λοίμωξη, η θεραπεία δεν είναι εφικτό να είναι ειδική και στοχευμένη πάντοτε και τα αποτελέσματα μπορεί να είναι απογοητευτικά. Ομάδες ωστόσο με ειδικούς πολλών ειδικοτήτων μπορούν να βοηθήσουν πολύ.
Ο ακρογωνιαίος λίθος στην αντιμετώπιση των συγγενών λοιμώξεων παραμένει η διαρκής φροντίδα και εγρήγορση του γιατρού, που πρέπει να εστιάζεται στην πρόληψη της συγγενούς λοίμωξης.
Πρόληψη και πάλι πρόληψη
Εν περιλήψει, η πιο σημαντική ενέργεια είναι η πρόληψη. Με τους σωστούς εμβολιασμούς, τις εξετάσεις που θα ζητήσει να γίνουν γιατρός για να ανιχνεύσει κάποια τέτοια λοίμωξη στην αρχή της και να την θεραπεύσει προτού επηρεάσει το έμβρυο, με καλή διατροφή, ξεκούραση, αποφυγή επαφής με ζώα (πχ γάτες), με άτομα που είναι αυτήν την περίοδο “κρυωμένα” και με καλή υγιεινή ο κίνδυνος συνήθως εξαλείφεται. Ενώ τέλος για ο,τιδήποτε προβληματίζει η συμβουλή του ειδικού μπορεί να αποδειχθεί σωτήρια.
