Η αντι-ουτοπία του Όργουελ, ένα μέρος που όλα είναι επαχθή, με τίτλο 1984, γράφτηκε στις αρχές του ‘40 με τον τίτλο ο τελευταίος άνθρωπος στην Ευρώπη, όπου αργότερα μετονομάστηκε για λόγους προώθησης του βιβλίου. Αποτελεί αδιαμφισβήτητα ένα από το πιο συζητημένα βιβλία όλων των εποχών και της παγκόσμιας λογοτεχνίας.
Το 1984 άσκησε τεράστια επιρροή. Πολλοί μάλιστα ισχυρίζονται ότι ανέτρεψε αυτό που προφήτευε. Επηρεασμένο από τα βιώματα του συγγραφέα (όπως και τα περισσότερα βιβλία του) αναφέρεται σε μια εναλλακτική πραγματικότητα όπου μέσα από το κείμενο ο Όργουελ προσπαθεί να αποτυπώσει την ιδέα που απέκτησε όταν υπηρετούσε στη δημοκρατική πολιτοφυλακή κατά την διάρκεια του Ισπανικού Εμφυλίου, καθώς και αργότερα στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.
Tο μυθιστόρημα, δικαίως θεωρείται ένα από τα καλύτερα της αγγλικής γλώσσας και λογοτεχνίας. Ο Όργουελ δεν σατυρίζει απλώς την«καθαρότητα» του σταλινισμού, αλλά καταδικάζει και την τυραννία της «πολιτικής ορθότητας» της εποχής. Εκτός από βιβλίο, έγινε τηλεοπτική σειρά και ταινία, ενώ πολλά από τα θέματα του «1984» πέρασαν στην καθομιλουμένη, λόγου χάρη, ο «Μεγάλος Αδελφός» και το επίθετο «Οργουελικός» που συχνά χρησιμοποιείται για να περιγράψει σκοτεινούς κόσμους.
Το βιβλίο πραγματεύεται την ιστορία ενός κοινότατου ανθρώπου, του Γουίνστον Σμιθ, στον φρικαλέο κόσμο της Ωκεανίας, μιας χώρας που κυβερνάται από ένα απολυταρχικό καθεστώς και όπου όλοι οι κάτοικοι βρίσκονται υπό συνεχή παρακολούθηση. Ο «Μεγάλος Αδελφός» είναι ο πολιτικός ηγέτης της χώρας, η οποία βρίσκεται σε συνεχή πόλεμο με τις υπόλοιπες δύο χώρες του κόσμου, την Ευρασία και την Ανατολασία.
Ο πρωταγωνιστής, Γουίνστον, βιώνει την απόλυτη μοναξιά, γεμάτος φόβο και μίσος για τον “Μεγάλο Αδελφό”. Δεν μπορεί να συμφιλιωθεί με την υπάρχουσα κατάσταση, όμως ξέρει πολύ καλά πως δεν γίνεται να κάνει κάτι ουσιαστικό που να μπορεί να αλλάξει άρδην τα πράγματα. Το σύστημα είναι σχεδιασμένο να μετατρέπει τους ανθρώπους σε πειθήνια όργανα και να αυτοσυντηρείται εξαλείφοντας εγκαίρως οποιαδήποτε δυνάμει απειλή. Γνωρίζει πω
ς δεν πρέπει να εμπιστευτεί κανέναν και είναι αναγκασμένος να καταπιέζει συνεχώς τα συναισθήματά του και τις σκέψεις του, αφού το αντίθετο ελλοχεύει πολλούς κινδύνους.
Όλα προσαρμόζονται στη μία και μοναδική αλήθεια, αυτή που πρεσβεύει το Κόμμα, και το τρίπτυχο της κοινωνίας συντίθεται από τα συνθήματα: «Ο πόλεμος είναι ειρήνη», «Η ελευθερία είναι σκλαβιά», «Η άγνοια είναι δύναμη». Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο συγγραφέας στο βιβλίο του
« Το έγκλημα της σκέψης δεν επιφέρει το θάνατο: το έγκλημα της σκέψης είναι ο θάνατος».
Το «1984» αποτελεί, αν μη τι άλλο, ένα άκρως ρηξικέλευθο και διαχρονικό βιβλίο, με πλοκή που εξελίσσεται και διατηρεί αμείωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη. Στο βιβλίο περιγράφονται θέματα που εμφανίζονται όλο και πιο έντονα και στη δική μας κοινωνία, όπως η οικονομική, πολιτική, κοινωνική και πολιτιστική κρίση της εποχής μας. Κρίση ιδεών και ηθών, καθώς οι υλικές αξίες έχουν υποσκελίσει τις ηθικές. Μια κρίση που την προκάλεσαν τα σύγχρονα οικονομικοπολιτικά καθεστώτα, η ασύμμετρη ανάπτυξη υλικοτεχνικού πολιτισμού, ο βιομηχανοποιημένος τρόπος ζωής, η τεχνοκρατία και η κοσμοκρατορία του χρήματος. Αν δεν θεωρείται επίκαιρο το βιβλίο αυτό, τότε ποιο μπορεί να θεωρηθεί;
