Ρότσεστερ, Χίθκλιφ, και Ντάρσυ είναι μερικοί από τους πρωταγωνιστές ρομαντικών μυθιστορημάτων εποχής γραμμένων από γυναίκες συγγραφείς οι οποίοι έχουν ερωτευτεί από πολλούς αναγνώστες και αναγνώστριες μέχρι και σήμερα. Τόσο τα ίδια τα βιβλία, όσο και οι πολυάριθμες κινηματογραφικές μεταφορές, έχουν καταφέρει να αποκτήσουν τεράστιο φανατικό κοινό, με τους άνδρες ήρωες συχνά να θεωρούνται ως ρομαντικά ινδάλματα. Παρόλο που ο κύριος Ντάρσυ του Περηφάνια και Προκατάληψη, παραδείγματος χάριν, είναι ένας κοινωνικά αδέξιος, αναμφισβήτητα αλαζόνας, αλλά ειλικρινής και καλόψυχος χαρακτήρας, ο κύριος Ρότσεστερ του Τζέην Έυρ της Σάρλοτ Μπροντέ είναι από την αρχή μέχρι και το τέλος του βιβλίου, κατά κύριο λόγο, προβληματικός. Ωστόσο, είναι από τους πιο συχνά αγαπητούς, ιδιαιτέρως από το γυναικείο κοινό. Η ρομαντικοποίηση του πηγάζει από την γενικότερη αμφίβολη (και βαθειά σεξιστική στην πραγματικότητα) θεοποίηση του «σκληρού» αλλά «ευαίσθητου» άντρα, εκείνου του ταλαιπωρημένου πλάσματος που χρειάζεται απλά την αγάπη μίας «καλής κοπέλας» για να θεραπευθεί. Μισο- αστειευόμενη, μισο-σοβαρά κατηγορώ τον Λόρδο Μπάυρον για το συγκεκριμένο αρχέτυπο, η αλήθεια είναι όμως πως τέτοιου ύφους ινδάλματα είναι εξαιρετικά ανθυγιεινά και επιβλαβή τόσο για τις γυναίκες, όσο και για τους άντρες, ειδικά στην μοντέρνα εποχή που η πλειονότητα του αναγνωστικού κοινού, δυστυχώς, αδυνατεί να μελετήσει και να θαυμάσει μία ιστορία και έναν χαρακτήρα δίχως να αισθάνεται την ανάγκη να ανάγει την ολότητα τους σε κάτι ηθικό. Αυτό είναι, ωστόσο, θέμα που επιδέχεται έντονη ανάλυση, και σε αυτό το άρθρο θέλω απλά να τονίσω τους λόγους για τους οποίους ο κύριος Ρότσεστερ, έναντι στην κοινή γνώμη, δεν είναι ο ονειρικός άντρας κάθε γυναίκας.
Να ξεκινήσω με το γεγονός ότι ο Έντουαρτ Ρότσεστερ είναι (και περιγράφεται έτσι εντόνως και επανειλημμένως!) εξαιρετικά άσχημος, και όσοι Μάικλ Φασμπέντερ και να τον υποδυθούν στις μεταφορές του Χόλυγουντ, αυτό παραμένει αληθινό. Θα ήταν, όμως, μικρότητα να σταθούμε εκεί, καθώς η ομορφιά όπως λένε είναι υποκειμενική, οπότε θα το προσπεράσω. Δυστυχώς, όμως, η εξωτερική του εμφάνιση είναι το μικρότερο από τα προβλήματα του. Αναφερόμαστε σε έναν άντρα που κρατούσε 10 ολόκληρα χρόνια την σύζυγο του κλειδωμένη στην σοφίτα! Το γεγονός ότι εκείνη ήταν ψυχικά ασταθής (αν και αυτό είναι επίσης διφορούμενο, αν σκοπεύουμε να κάνουμε μία ορθή και ολοκληρωμένη λογοτεχνική ανάλυση του κειμένου), και ότι νομικά δεν μπορούσε να πάρει διαζύγιο, είναι φυσικά δυσάρεστα και ατυχή γεγονότα. Ωστόσο, το να ζει μία γυναίκα 10 χρόνια φυλακισμένη σε ένα άδειο δωμάτιο, με μόνη προσφορά το ελάχιστο φαγητό ικανό να την κρατήσει ζωντανή, δεν ήταν προφανώς η μοναδική λύση στο πρόβλημα του! Ο αγαπητός κύριος Ρότσεστερ έσπρωξε το θέμα κάτω από το χαλί και ταξίδεψε στην Ευρώπη σε αναζήτηση αιθέριων υπάρξεων, υποστηρίζοντας μάλιστα ότι έπραττε σύμφωνα με ό,τι η ηθική πρέσβευε. Πραγματικά αμφίβολο… Αυτή είναι, όμως, η κορυφή του παγόβουνου. Έλεγε διαρκώς ψέματα στην Τζέην, κρύβοντας της προφανώς ότι ήταν ήδη παντρεμένος και ότι η σύζυγος του καθόταν με ένα βρώμικο, πολυφορεμένο νυφικό 10 χρόνια στο από πάνω δωμάτιο, εξαπατώντας την με σκοπό να την οδηγήσει σε διγαμία εν αγνοία της. Επιπλέον, ο τρόπος να της τραβήξει την προσοχή ήταν να προσποιείται για μήνες (μήνες!) ότι είναι ερωτευμένος και σκοπεύει να παντρευτεί άλλη, αδιαφορώντας για τα συναισθήματα και των δύο γυναικών. Η γενική συμπεριφορά του απέναντι στην Τζέην (και όχι μόνο) είναι εξαιρετικά αγενής και απότομη, ενώ αδιαφορεί για την κόρη του από μία παλιά του σχέση, δίχως καν να την αναγνωρίζει ως κόρη του διότι σύμφωνα με την «ηθική» του η μητέρα της ήταν άξια ντροπής, συχνά κοροϊδεύοντας το ούτε δέκα ετών κορίτσι μπροστά του (πιο συχνά την χαρακτηρίζει «χαζή»), ενώ η διάθεση του αλλάζει συνεχώς, δίχως καμία αιτία, κυμαινόμενη από την μιζέρια στον θυμό. Ως κερασάκι στην τούρτα, όταν η Τζέην αποφασίζει ότι είναι καλύτερο για εκείνη να τον αφήσει προκειμένου να σώσει την αξιοπρέπεια της, οργίζεται, και την απειλεί με βιασμό. Και όμως. Στιγμές πριν τα σπαρακτικά του δάκρυα για την αγαπημένη του την είχε απειλήσει με βιασμό.
Η Σάρλοτ Μπροντέ έχει κάνει εκπληκτική δουλειά στο μυθιστόρημα της. Οι περιγραφές των συναισθημάτων των ηρώων της είναι πραγματικά συγκινητικές, και είναι δύσκολο να μην αναστενάξει κάνεις όταν ο Έντουαρντ Ρότσεστερ διηγείται ότι θέλει να πάρει την σαν νεράιδα αγαπημένη του και να ζήσουν αποκομμένοι από την κοινωνία στο φεγγάρι. Δεν αμφισβητείται ότι την αγαπάει και ότι εκείνη τον αγαπάει επίσης, και δεν είναι αυτό που θέλω να υποστηρίξω. Ωστόσο, δεν είναι το όνειρο κάθε ερωτευμένης, και αυτή η σύγχρονη παρεξήγηση μειώνει το έργο της μεγάλης συγγραφέως, της οποίας ο σκοπός είναι να παρουσιάσει τον Ρότσεστερ ως έναν ηθικά αμφιλεγόμενο, μη ιδανικό, χαρακτήρα. Κάτι το οποίο και έχει επιτύχει. Προσωπικά, όμως, ακόμη δεν μπορώ να κατανοήσω γιατί η Τζέην τον αγάπησε τόσο έντονα, και ίσως εκεί έγκειται ο σπαρακτικός ρομαντισμός του μυθιστορήματος: στο ότι είναι παράλογος.
