Έπασχε η Αγκάθα Κρίστι από Αλτσχάιμερ;

Σαν σήμερα (15 Σεπτεμβρίου), πριν 128 χρόνια γεννιέται η πολυαγαπημένη συγγραφέας αστυνομικών μυθιστορημάτων, Αγκάθα Κρίστι. Το πιο λογικό θα ήταν τα βιβλία της να έχουν ξεπεραστεί, όμως απ’ ό, τι φαίνεται συνεχίζουν να μεγαλώνουν γενιές αναγνωστών αφού οι πωλήσεις τους ξεπερνάνε το 1 δισεκατομμύριο, ενώ πέρσι η ταινία «Έγκλημα στο Οριάν Εξπρές» ,που βασίστηκε σε ένα από τα καλύτερα μυθιστορήματά της, γνώρισε τεράστια επιτυχία.

Τα τελευταία χρόνια της ζωής της, ωστόσο, η «μητέρα» του Ηρακλή Πουαρό και της Μις Μαρπλ υπέφερε από τη νόσο Αλτσχάιμερ. Το περίεργο είναι πως η διάγνωση αυτή έγινε χρόνια μετά το θάνατό της, το 2009, από τους ερευνητές Dr Ian Lancashire και Dr Graeme Hist του Πανεπιστημίου του Τορόντο.

Η έρευνα αφορούσε την σύγκριση κειμένων που η Αγκάθα Κρίστι έγραψε σε ηλικία 28 και 82 χρονών. Έγινε μέτρηση του αριθμού των διαφορετικών λέξεων και φράσεων που χρησιμοποιούσε η συγγραφέας στα έργα της, καθώς και της συχνότητας χρήσης αόριστων ουσιαστικών, όπως «κάποιος» και «κάτι». Τα αποτελέσματα έδειξαν πως το λεξιλόγιό της μειώθηκε κατά 15-30%, ενώ παρατηρήθηκε αύξηση των επαναλήψεων και των αόριστων λέξεων στα κείμενά της. Σύμφωνα με τους δύο ερευνητές, τα παραπάνω μπορούν να θεωρηθούν συμπτώματα απώλειας μνήμης.

Όμως, είναι λογικό με το πέρασμα των ετών η ικανότητα γραπτού λόγου ενός ανθρώπου να μειώνεται, ως αποτέλεσμα των γηρατειών και όχι κάποιας επικίνδυνης νόσου. Γι’ αυτό οι Lancashire και Hist προχώρησαν τη μελέτη τους ένα βήμα παραπέρα και σύγκριναν κείμενα τριών μεγάλων (σε έργο και ηλικία) βρετανών συγγραφέων. Η μία ήταν η Iris Murdoch που ήταν εν ζωή, όταν διαγνώστηκε με Αλτσχάιμερ. Ο δεύτερος ήταν ο HG Wells που συνέχισε να γράφει βιβλία μέχρι και σε μεγάλη ηλικία, αλλά δεν υπέφερε από τη νόσο και η τρίτη, φυσική, ήταν η Αγκάθα Κρίστι. Το αποτέλεσμα της σύγκρισης έδειχνε ξεκάθαρα συμπτώματα της νόσου στην τελευταία.

Το πιο χαρακτηριστικό από τα βιβλία που συμπεριέλαβε η αρχική έρευνα ήταν το «Οι ελέφαντες θυμούνται», το προτελευταίο βιβλίο της συγγραφέα.  Ο τίτλος παραπέμπει στην αγγλική παροιμία Elephants never forget (= οι ελέφαντες δεν ξεχνούν ποτέ) και η πλοκή έχει άμεση σχέση με θέματα μνήμης. Αυτά ίσως είναι σημάδια πως η Αγκάθα Κρίστι είχε καταλάβει πως κάτι της συνέβαινε, αλλά δεν μπορούσε να αντιδράσει σε αυτό.