Τα βιβλία σε ηλεκτρονική μορφή αποτελούν μια νέα τάση, με αποτέλεσμα όλο και περισσότερο να εισβάλουν τα e-books στην καθημερινότητα των αναγνωστών. Τι είναι όμως τα e-books και με ποιες προθέσεις έχουν μπει στη ζωή μας; Το μόνο σίγουρο είναι πως δεν ταιριάζουν σε κάθε τύπο αναγνώστη.
Σύμφωνα με το Wikipedia, τα ηλεκτρονικά βιβλία σήμερα είναι στη μεγάλη τους πλειονότητα αρχεία ePUB, Portable Document Format (pdf) και Mobipocket. Διαβάζονται είτε με εξειδικευμένες συσκευές με οθόνες ηλεκτρονικού χαρτιού, τους ηλεκτρονικούς αναγνώστες, είτε σε υπολογιστές και κινητά τηλέφωνα.
Στην πραγματικότητα και με απλά λόγια, τα e-books είναι ακριβώς όπως ένα βιβλίο, με τη διαφορά ότι οι αναγνώστες καλούνται να το διαβάσουν μπροστά σε μια οθόνη. Στα πλαίσια του ότι τα πάντα έχουν ψηφιοποιηθεί και το μεγαλύτερο μέρος της καθημερινότητας μας, μικροί και μεγάλοι, το περνάμε αναγκαστικά κοντά σε μια οθόνη, η ανάγνωση θα έπρεπε να αποτελεί μια διαφυγή από την ψυχρή ρουτίνα που μας επιβάλλεται. Η ανάγνωση θα πρέπει να αποτελεί καταφύγιο και να προκαλεί ζεστασιά και θαλπωρή. Είναι άραγε εφικτό κάτι τέτοιο, όταν μιλάμε ακόμα και για την ψηφιοποίηση των βιβλίων;
Από την άλλη πλευρά, η ανάγνωση ενός βιβλίου, αποτελεί μια διαδικασία «ιερή» για πολλούς από εμάς, κάτι σαν ιεροτελεστία ας πούμε. Είναι αυτή η μαγεία που κουβαλούν οι σελίδες του βιβλίου, η μεθυστική μυρωδιά του χαρτιού, η υλική υπόσταση που αυτό κουβαλά. Διαβάζοντας ή μελετώντας με τη βοήθεια του ψηφιοποιημένου βιβλίου, όλη αυτή η μυσταγωγία χάνεται, διαλύεται στον βωμό της τεχνολογίας και της «ευκολίας». Κοινώς, χάνεται η επαφή με το χαρτί, ένας εθισμός που δύσκολα ξεπερνιέται…
Έπειτα, μια συνήθεια που συνδέεται με την έννοια του βιβλίου, είναι αυτή του δανεισμού. Μάθαμε από μαμάδες, μπαμπάδες, παππούδες, θείες και γειτόνισσες πως ένα βιβλίο μπορεί να κάνει τον δικό του κύκλο, δανείζοντας το σε αγαπημένα πρόσωπα που είχανε την ίδια ανάγκη να το διαβάσουν με αυτόν που το αγόρασε. Ειδικά σε μια χώρα, όπως η Ελλάδα, που το βιβλίο αποτελεί προϊόν πολυτελείας, αν κρίνουμε από τις τιμές χονδρικής πώλησης αυτού, ο δανεισμός βιβλίων «πήγαινε κι έφερνε», κι ας υπήρχε ανέκαθεν ο κίνδυνος να μην επιστραφεί ποτέ στον αρχικό του κάτοχο. Ερχόμενοι στο σήμερα λοιπόν και στη θέση που έχουν καταλάβει τα e-books στις ζωές μας, ακόμα μια παράδοση αιώνων χάνεται. Η περιορισμένη δυνατότητα κοινής χρήσης ενός e-book σε διάφορες συσκευές μπορεί να αποτελεί μια ανεπάρκεια για ορισμένους αναγνώστες, κυρίως μεγαλύτερης ηλικίας.
Οπωσδήποτε, όταν μιλάμε για e-books, η πρώτη λέξη και σκέψη που μας έρχεται στο μυαλό είναι η «Τεχνολογία», δίχως άδικο. Είναι όμως άραγε τόσο θετικό που η Τεχνολογία προσπαθεί να «κλέψει» ακόμα και τις αγαπημένες μας δραστηριότητες; Κι αν ναι, με ποιο τίμημα;
