Τι αναζητά ο αναγνώστης από ένα καλό βιβλίο; Τα αναγνωστικά ενδιαφέροντα διαφέρουν και αυτό δεν είναι υπόθεση, αλλά μια σημαντική αλήθεια που πρέπει να έχουμε στο μυαλό μας. Ο χρόνος που μπορεί να αφιερώσει ο καθένας μας στην ανάγνωση ενός βιβλίου, η ψυχολογική κατάσταση που μπορεί να βρίσκεται κάποιος, ο τρόπος που έχει μάθει να διαβάζει και η ευχαρίστηση που επιζητά από ένα καλό βιβλίο δεν μπορούν να μετρηθούν και να αξιολογηθούν. Ο καθένας μας είναι διαφορετικός. Έτσι και οι επιλογές μας στα βιβλία είναι διαφορετική. Ακόμα και εάν όλοι , για παράδειγμα, αγαπούσαμε τα αστυνομικά μυθιστορήματα, δεν θα καταλήγαμε όλοι στα ίδια καλά συστατικά μιας τέτοιας ιστορίας.
Ο κάθε αναγνώστης ξεχωριστά ψάχνει σε ένα καλό βιβλίο διάφορα στοιχεία που τον ελκύουν και κρατούν το ενδιαφέρον του αμείωτο καθ’ όλη τη διάρκεια της ανάγνωσης.
Τα συστατικά που συμβάλλουν στο να χαρακτηριστεί ένα βιβλίο καλό περιλαμβάνουν τα εξής:
Συναρπαστική πλοκή
Τι εννοούμε άραγε όταν αναζητάμε σε ένα βιβλίο την συναρπαστική και ενδιαφέρουσα πλοκή; Η ιστορία πρέπει να έχει ενδιαφέρον, να είναι συνεκτική και να κρατά τον αναγνώστη σε αγωνία. Ακόμα και εάν πιστεύουμε ότι αυτά είναι χαρακτηριστικά συγκεκριμένης θεματολογίας ή κατηγορίας βιβλίων, κάνουμε λάθος. Μια καλή πλοκή περιλαμβάνει απρόβλεπτες ανατροπές και καλά δομημένες κορυφώσεις. Αυτό φυσικά έχει να κάνει όχι τόσο με την φαντασία του συγγραφέα που ξεδιπλώνεται στο βιβλίο, αλλά και το ταλέντο να αποκαλύπτει σιγά σιγά την ιστορία του μέσα από τις σελίδες του, φτάνοντας στην επιθυμητή κορύφωση προς το τέλος της ανάγνωσης. Η κορύφωση μπορεί να προσφέρει αγωνία, θυμό, ρομαντισμό ή λύτρωση.
Καλοσχηματισμένοι χαρακτήρες
Οι κεντρικοί ήρωες σε κάθε βιβλίο αποτελούν το βασικό στοιχείο της πλοκής του. Οι χαρακτήρες πρέπει να είναι πολυδιάστατοι και να εξελίσσονται κατά την πορεία της ιστορίας. Οι αναγνώστες συνδέονται καλύτερα με χαρακτήρες που είναι πιστευτοί, αγγίζουν την δική τους υπόσταση και φαντάζουν με κάποιο τρόπο πραγματικοί. Ακόμα και η ταύτιση με έναν ήρωα είναι επιθυμητή. Μπορεί ο ήρωας να μην έχει την μορφή μας, ή την σκέψη μας. Μπορεί να είναι ένα φανταστικό όν. Μπορεί να μην έχει ακόμα και ανθρώπινη υπόσταση. Όμως, το συναρπαστικό στην λογοτεχνία είναι ότι ο αναγνώστης μπορεί να σχηματίσει την δική του οπτική και να αγαπήσει έναν ήρωα που νιώθει ότι τον καταλαβαίνει, που αγγίζει το μυαλό ή την καρδιά του. Με κάθε μοναδικό τρόπο, ο εγκέφαλος του αναγνώστη είναι ανοιχτός στο να νοηματοδοτεί και να αγκαλιάσει κάθε χαρακτήρα του βιβλίου. Ουκ ολίγες φορές έχω αγαπήσει χαρακτήρες με εξωπραγματικές δυνάμεις, με μια αλλιώτικη μορφή και διάσταση απλώς γιατί ο συγγραφέας τον δημιούργησε έτσι ώστε να αγγίξει κάποιο κουμπί στην καρδιά μου και το μυαλό μου.
Καλογραμμένη γλώσσα
Οι αναγνώστες θέλουν να μπορούν να διαβάσουν το βιβλίο και όχι να κάνουν ανάγνωση των προτάσεων. Η κατανόηση συνδέεται άρρηκτα με την γλώσσα του συγγραφέα. Το ύφος και η γλώσσα του συγγραφέα πρέπει να είναι ευχάριστα και κατάλληλα για το είδος του βιβλίου. Η καλή γραφή μπορεί να περιλαμβάνει όμορφες περιγραφές, πλούσια λεξιλόγια και φυσικό διάλογο.
Θεματολογία και μηνύματα
Πάμπολες φορές επιζητούμε το νέο μας ανάγνωσμα από την θεματολογία. Σε πιο μικρή συχνότητα, θα επιλέξουμε ένα βιβλίο για άλλους λόγους όπως ο συγγραφέας, ο εκδοτικός οίκος ή το εξώφυλλο. Ο αναγνώστη επιζητά ένα βιβλίο με νόημα. Το νόημα αλλάζει μορφή ανά χρονική περίοδο και διάθεση. Ένα καλό βιβλίο συχνά εξερευνά σημαντικά θέματα και προσφέρει σκέψεις και μηνύματα που προκαλούν προβληματισμό στον αναγνώστη. Η θεματολογία μπορεί να προσφέρει βαθύτερη κατανόηση της ανθρώπινης φύσης ή της κοινωνίας, ακόμα και εάν είναι φανταστική. Ο αναγνώστης ψάχνει πάντα το νόημα σε ότι διάβασε, άλλωστε για αυτό λέμε ότι κάνουμε κριτική και αξιολόγηση. Έχετε σκεφτεί γιατί απορρίπτετε ένα βιβλίο; Δεν χρειάζεται να υπάρχει κάποιο φιλοσοφικό νόημα πίσω από την ιστορία. Χρειάζεται όμως να υπάρχει λόγος, κάτι που θα ριζώσει στο μυαλό του αναγνώστη. Και αυτό πάντα δένει με την πλοκή του βιβλίου.
Οι διαφορετικές προσδοκίες και ανάγκες των αναγνωστών αναδεικνύουν τη σημασία της ποικιλίας στη λογοτεχνία. Κάθε βιβλίο προσφέρει κάτι διαφορετικό και είναι αυτή η ποικιλία που κάνει τη λογοτεχνία τόσο συναρπαστική και ενδιαφέρουσα. Αγαπάμε το βιβλίο και αγαπάμε και τον κάθε αναγνώστη ξεχωριστά!
