Τώρα που η εκλογική αναμέτρηση στις ΗΠΑ έχει τελειώσει (εκτός κι αν ο Trump καταφύγει στα δικαστήρια) μπορούμε να δούμε με περισσότερη ψυχραιμία μια από τις πιο σατιρικές ταινίες της χρυσής δεκαετίας του ’70. Πρόκειται για το The Candidate (ελληνιστί “Ο Υποψήφιος”) που μας δείχνει τις προσπάθειες ενός νέου πολιτικού (Robert Redford στον ρόλο) να εκλεγεί γερουσιαστής της Καλιφόρνια.
Η Πλοκή
Ένας πολιτικός σύμβουλος πρέπει άμεσα να βρει έναν υποψήφιο του δημοκρατικού κόμματος, προκειμένου να αντιμετωπίσει τον δημοφιλέστατο ρεπουμπλικανό Crocker Jarmon για την θέση του γερουσιαστή της Καλιφόρνια. Βρίσκει λοιπόν έρεισμα στο αμερικανο-κολλεγιοτραφές λαμπερό πρόσωπο του Bill McKay (εξαιρετική επιλογή casting ο Robert Redford). O πατέρας του McKay άλλωστε ήταν και ο ίδιος γερουσιαστής. Ο πολιτικός σύμβουλος λοιπόν εξηγεί στον μελλοντικό πολιτικό ότι μπορεί να λέει ό,τι θέλει, να πρεσβεύει ό,τι του αρέσει, γιατί έτσι κι αλλιώς…θα χάσει. Πράγματι, ο Mckay αρχικά παίρνει πολύ χαμηλά ποσοστά, αλλά μαζί με την σταδιακή και απρόσμενη αύξηση της δημοφιλίας του, αρχίζει να ανεβαίνει και η επιφανειακότητα του. Γίνεται πια ένα ρομποτάκι του συστήματος, όπου του λένε τι να πει και τι να κάνει, πού να σταθεί, με το πολιτικό είναι του να χάνεται σιγά-σιγά σε ένα λαοφιλές και ψεύτικο φαίνεσθαι, που μόνο αυτό δείχνει να κερδίζει τον μέσο Αμερικανό ψηφοφόρο.
Η Κριτική
Το The Candidate είναι μια σημαντική ταινία, καθώς καταφέρνει να ρίξει μια γροθιά στην καρδιά του αμερικανικού πολιτικού συστήματος, το οποίο ο Gore Vidal πολύ εύστοχα χαρακτήρισε ως “μονοκομματικό σύστημα με δύο δεξιές πτέρυγες”. Πράγματι, ο McKay στρατολογείται ως υποψήφιος γερουσιαστής όχι για να φέρει καμιά σημαντική αλλαγή, όχι για να βελτιώσει τις ζωές των συμπολιτών του, αλλά απλά γιατί το Δημοκρατικό κόμμα υποχρεούται να έχει κάποιον ενάντια στους ρεπουμπλικανούς αντίπαλούς του. Άλλωστε, ήταν σχεδόν σίγουρο ότι θα χάσει.
Επιπλέον, το The Candidate εστιάζει στην γενική επιφανειακότητα που χαρακτηρίζει την πολιτική ζωή, επιφανειακότητα που πνίγει οποιονδήποτε πολιτικό ιδεαλισμό έλαμπε στο πρόσωπο του Robert Redford. Τον βλέπουμε να χάνει τον πηγαίο ενθουσιασμό του και να κάνει ό,τι του λένε οι σύμβουλοί του. Όταν σε ένα debate παραστρατεί λίγο από το προκαθορισμένο σενάριο, όλοι οι γύρω του κάνουν λες και ήρθε το τέλος του κόσμου. Σταδιακά ο ήρωάς μας οδηγείται στον γνωστό προορισμό της αμερικανικής πολιτικής ζωής: στον κομφορμισμό.
Έτσι, η ταινία του Michael Ritchie μας δείχνει πως τα πολιτικά πρόσωπα είναι κυρίως για το θεαθήναι, πως οι πραγματικές πολιτικές αποφάσεις λαμβάνονται από το βαθύ αμερικανικό κράτος και πως στην πραγματικότητα όλη η εκλογική διαδικασία είναι πιο πολύ ένα είδος θεάματος και ανοιχτού θεάτρου, παρά μια ενεργός πολιτική διαδικασία (θυμίζουμε την προαναφερθείσα φράση του Gore Vidal).
Τέλος, όσον αφορά τα υφολογικά του στοιχεία, το The Candidate είναι ευχάριστο, με ταχείς ρυθμούς, έντονα σαρκαστική διάθεση, αποτελώντας ένα κυνικό και δηκτικό σχόλιο για την γελοιότητα και την διαφθορά της όλης εκλογικής διαδικασίας. Ίσως το αμερικανικό κοινό να μην ήταν έτοιμο για την ταινία του Michael Ritchie, πράγμα άλλωστε που εξηγεί το γιατί αυτό το πολύ καλό δημιούργημα έχει μείνει παρεξηγημένο και αρκετά παραμελημένο. Αναζητήστε το.
