Η καθυστερημένη άφιξη αυτού του άρθρου οφείλεται εν μέρει στην ίδια την σύγχυση και τον διχασμό που περιβάλλουν το Titane: από τη μία πήρε Χρυσό Φοίνικα, έναν από τους μεγαλύτερους κινηματογραφικούς επαίνους, και από την άλλη, σύμφωνα με τα λόγια του Cinemagazine, πρόκειται για τον χειρότερο Χρυσό Φοίνικα, που δόθηκε ποτέ. Μέσα σε αυτήν την κριτική αμφιθυμία κατάφερα -ή επιτέλους αποφάσισα- να παρακολουθήσω την ταινία της Ducournau, μόνο και μόνο για να ενταθούν παραπάνω τα αρχικά συγκεχυμένα μου συναισθήματα για την ταινία.
Η Πλοκή
Η Alexia, λόγω ενός ατυχήματος, έχει ένα μεταλλικό εμφύτευμα στο κεφάλι της. Μέσα σε λίγες μέρες μια σειρά από απίστευτα γεγονότα θα αλλάξει την ζωή της: θα κάνει σεξ με ένα αμάξι (ναι, καλά διαβάσατε), θα μείνει έγκυος, βγάζοντας από τη μήτρα της λάδια (ναι, πάλι καλά διαβάσατε), ενώ, αδυνατώντας να συγκρατήσει τις βίαιες ορμές της, θα σκοτώσει μια σειρά από ανθρώπους, συμπεριλαμβανομένων των συναισθηματικά απόμακρων γονιών της. Αφού κόψει τα μαλλιά της και τυλίξει το σώμα της με ταινία για να κρύψει το στήθος της και την κοιλιά της, θα πάει σε αστυνομικό τμήμα και θα προσποιηθεί πως είναι ένα αγνοούμενο αγόρι. Εκεί, ο πατέρας του αγοριού θα την παραλάβει, πηγαίνοντάς την στο πυροσβεστικό τμήμα όπου δουλεύει. Βλέποντας σε αυτήν ένα υποκατάστατο του χαμένου γιού του, σε ένα πανδαιμόνιο ψυχολογικής άρνησης, θα την φροντίσει, ενώ ταυτόχρονα η εγκυμοσύνη της προχωρά ραγδαία…
Η Κριτική
Το Titane πρόκειται για την δεύτερη ταινία της Ducournau, μετά το εξαιρετικό Raw. Όπως και στο πρώτο της δημιούργημα, έτσι και εδώ έχουμε παρόμοια μοτίβα: αισθητικά χρώματα και φωτισμό, δυνατές γυναίκες πρωταγωνίστριες και σκληρό, αηδιαστικό body horror. Όμως, ενώ στο Raw αυτά τα στοιχεία συνδυάζονταν σε μια συνεκτική ιστορία για την ενηλικίωση, την σεξουαλικότητα και την φύση, στο Titane φαίνονται κάπως ασύνδετα, συγκεχυμένα, σαν να ήταν αναλαμπές στο μυαλό της σκηνοθέτιδος, που απλά έπρεπε να βρουν τον δρόμο στην οθόνη, χωρίς αναγκαστικά να εξυπηρετούν την συνοχή της αφήγησης. Η πλοκή (βλ. παραπάνω) φαντάζει επίτηδες τραβηγμένη, ακριβώς για να δώσει αυτές τις φαντασμαγορικές σκηνές.
Και έτσι γίνεται εμφανές πως το Titane έχει έναν κύριο σκοπό: να σοκάρει. Είτε πρόκειται για body horror, με σκίσιμο δέρματος, τραβηγμένες ρώγες, επώδυνη εγκυμοσύνη, προσπάθεια αυτο-έκτρωσης κλπ, είτε πρόκειται για μια επίτηδες υπερρεαλιστική πλοκή, το δημιούργημα της Ducournau θα προσπαθήσει να αποσπάσει την έκπληξη από τον θεατή. Το θέμα είναι πως σε σημεία αυτό καταντάει εμφανές, ίσως και επιτηδευμένο και εμείς νιώθουμε εξαπατημένοι ως ένα σημείο.
Αυτό βέβαια δεν σημαίνει πως από το Titane λείπουν όλες οι σεναριακές ιδέες. Βλέπουμε μια ιστορία ψυχολογικού ενδιαφέροντος, με έναν πατέρα να υποκαθιστά τον γιο του για να μπορέσει να βιώσει καλύτερα το πένθος, και βλέπουμε ακριβώς μια κοπέλα να μπαίνει στον ρόλο του γιου, ίσως για να βρει κάποιο νόημα στη πολυτάραχη ζωή της. Όπως ειπώθηκε όμως, όλα αυτά καλύπτονται κάπως επιφανειακά, παρουσιαζόμενα ως αισθητικές εικόνες και όχι τόσο ως θέματα προς κινηματογραφική και σεναριακή εξερεύνηση.
Βλέποντας το Titane λοιπόν ανακινείται ένα δίλημμα: φόρμα ή περιεχόμενο; Η Ducournau φαίνεται να τάσσεται με έναν αισθητικό φορμαλισμό, δίνοντας μας ωραία χρώματα και φωτισμό, μαζί με ανορθόδοξες και φαντασμαγορικές εικόνες. Έτσι, όμως, νιώθουμε πως το δημιούργημά της είναι ένα εξαιρετικό περιτύλιγμα, χωρίς να μπορούμε να αγγίξουμε το πραγματικό δώρο. Είναι βέβαια στα προτερήματα της ταινίας πως ποτέ δεν καταντάει βαρετή ή αδιάφορη, αλλά, αν όντως δεν έχουμε να κάνουμε με τον χειρότερο Χρυσό Φοίνικα όλων των εποχών, τότε έχουμε σίγουρα να κάνουμε με έναν από τους πιο αμφιλεγόμενους.
