Πώς γίνεται η ανίχνευση της αναπτυξιακής διαταραχής κινητικού συντονισμού; Η Αναπτυξιακή Διαταραχή Κινητικού Συντονισμού (εφεξής ΑΔΚΣ) αφορά ένα έλλειμμα κατά την ανάπτυξη του κινητικού συντονισμού, σε βαθμό που επηρεάζει αρνητικά τη σχολική πρόοδο και τις δραστηριότητες καθημερινής ζωής. Μπορεί να εμφανίζεται μόνη της ή να συνυπάρχει με άλλες διαταραχές όπως οι μαθησιακές δυσκολίες ή η ΔΕΠΥ.

Έχει ήδη αρχίσει να δίνεται μεγαλύτερη προσοχή σε παιδιά με κινητικές δυσκολίες τα οποία παλαιότερα θα χαρακτηρίζονταν ως αδέξια. Στο παρελθόν, τα παιδιά με ΑΔΚΣ δεχόντουσαν λίγη προσοχή από ειδικούς κυρίως επειδή υπήρχε η πεποίθηση ότι θα ξεπερνούσαν τις δυσκολίες με τον χρόνο. Είναι πλέον αποδεκτό ότι αυτό το έλλειμμα κινητικού συντονισμού επηρεάζει σημαντικά την ποιότητα της συναισθηματικής, ψυχολογικής και κοινωνικής τους ζωής.

Συνήθως, ο πρώτος ειδικός στον οποίο θα απευθυνθούν οι γονείς είναι ο φυσικοθεραπευτής, λόγω κυρίως των κινητικών δυσκολιών του παιδιού τους. Ο φυσικοθεραπευτής καλείται να παρατηρήσει τις κινητικές ικανότητες και να διερευνήσει την ανάπτυξη και τις κινητικές δεξιότητες του παιδιού. Σε ένα μικρό παιδί, μπορεί να παρατηρηθεί η ύπαρξη αυξημένου ή αυξομειωμένου μυϊκού τόνου. Τέτοιες αποκλίσεις στον μυϊκό τόνο, ωστόσο, ενδέχεται να είναι ενδεικτικές εγκεφαλικής παράλυσης. Επιπλέον, στην περίπτωση μιας γενικότερης κινητικής καθυστέρησης με βάση την τυπική ανάπτυξη του παιδιού, τότε πιθανώς οι κινητικές δυσκολίες να οφείλονται σε αναπτυξιακή διαταραχή. Είναι πολύ σημαντικό ο φυσικοθεραπευτής να παραπέμψει σε εξειδικευμένο ιατρό με σκοπό την έγκαιρη διάγνωση και παρέμβαση.

Το ερωτηματολόγιο DCD Daily Questionnaire

Μία μελέτη η οποία πραγματοποιήθηκε από το Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο είχε ως σκοπό τη μετάφραση και στάθμιση του ερωτηματολογίου DCD Daily Questionnaire στην ελληνική γλώσσα ώστε να προσδιοριστούν οι δυσκολίες σε Δραστηριότητες της Καθημερινής Ζωής των παιδιών με ΑΔΚΣ. Το ερωτηματολόγιο μπορεί αν βρεθεί εδώ: Ερωτηματολόγιο DCDQ

Οι ερευνητές βρήκαν ότι ο δείκτης αξιοπιστίας Cronbach εμφάνισε υψηλή εσωτερική συνοχή και στις τρεις κλίμακες του ερωτηματολογίου, όπου υπολογίστηκε ίσος με 0,833 για την κλίμακα Συμμετοχή, 0,857 για την κλίμακα Ποιότητα και 0,927 για την κλίμακα Εκμάθηση. Η συνολική ευαισθησία του ερωτηματολογίου DCD Daily-Q υπερβαίνει το 76%.

Η ελληνική εκδοχή του ερωτηματολογίου είναι αξιόπιστη για την εκτίμηση των Δραστηριοτήτων της Καθημερινής Ζωής των παιδιών ηλικίας 5 έως 8 ετών. Ύψιστης σημασίας κρίνεται η χρήση του στην ανίχνευση της Αναπτυξιακής Διαταραχής Συντονισμού.

Το αξιολογητικό εργαλείο MABC-2

Το αξιολογητικό εργαλείο MABC-2 είναι ένα από τα πιο δημοφιλή εργαλεία ως εκ του ότι απαντά στην ανάγκη ολιστικών προσεγγίσεων στον εντοπισμό, στην αξιολόγηση και στην παρεμβατική διαχείριση των διαταραχών του κινητικού συντονισμού και των κινητικών μαθησιακών δυσκολιών. Το εργαλείο MABC-2 αποτελείται από:

1. Λίστα Παρατήρησης. Η χρήση της λίστας όχι μόνο παρέχει μία καλή εικόνα για το εάν υπάρχουν κινητικές δυσκολίες, αλλά συμβάλλει και στη δημιουργία ενός πλήρους προφίλ της κινητικής καθημερινότητας του παιδιού. Οι πληροφορίες συμβάλλουν σημαντικά στην απόφαση για το εάν χρειάζεται περαιτέρω αξιολόγηση και παράλληλα αποτελούν μία εξαιρετική βάση για τον σχεδιασμό και/ή την προσαρμογή κινητικών παρεμβατικών προσεγγίσεων. 
2. Σταθμισμένο Τεστ Κινητικής Αξιολόγησης. Το τεστ έχει σχεδιαστεί για παιδιά και εφήβους ηλικίας 3 ετών έως 16 ετών και 11 μηνών τα οποία είτε αντιμετωπίζουν κινητικές δυσκολίες είτε φαίνεται ότι έχουν προβλήματα στον κινητικό τομέα της ανάπτυξης.
3. Εγχειρίδιο Οικολογικής Παρέμβασης για Παιδιά με Κινητικές Δυσκολίες. Ένας καινοτόμος και ολοκληρωμένος οδηγός στον οποίο συνδέονται η αξιολόγηση και η παρεμβατική διαχείριση. Η προσέγγιση αυτή βασίζεται στην εκτεταμένη εκπαιδευτική και κλινική εμπειρία των δημιουργών και σε μεγάλο βαθμό στην τρέχουσα κατανόηση των αρχών της κινητικής μάθησης.

Συμπερασματικά

Το ερωτηματολόγιο DCD Daily Questionnaire και το αξιολογητικό εργαλείο MABC-2 είναι αξιόπιστα, έγκυρα και κατάλληλα να χρησιμοποιηθούν σε παιδιά με ΑΔΚΣ.

Βιβλιογραφία

Δραγουμανάκη, Γ. (2022). Μετάφραση και στάθμιση στα ελληνικά του ερωτηματολογίου DCD DAILY-Q για την εκτίμηση των αναπτυξιακών διαταραχών κινητικού συντονισμού. ΕΛ.ΜΕ.ΠΑ. Σχολή Επιστημών Υγείας (ΣΕΥ).

Κουρτέσης, Θ. (2023). ΔΕΣΜΗ ΚΙΝΗΤΙΚΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ASSESSMENT BATTERY FOR CHILDREN-2. Motivoaxiologisi.gr.

Κωστέα, Κ. (2025). Αναπτυξιακή διαταραχή του κινητικού συντονισμού. Psychology.gr.