Ερευνητικά ευρήματα έχουν δείξει ότι όσο περισσότερο χρησιμοποιούν οι γονείς τα smartphones, τόσο πιο αργή είναι η ανάπτυξη του λεξιλογίου των παιδιών τους ηλικίας 5-7 ετών. Επίσης, παιδιά τα οποία έχουν ψηφιακές συσκευές από νωρίς, σημειώνουν χαμηλότερες βαθμολογίες όταν αξιολογούνται με δοκιμασίες λεξιλογίου και γραμματικής.

Η ερευνητική ομάδα του Δρ. Oerstein Anmarckrud από το Πανεπιστήμιο του Όσλο της Νορβηγίας δημοσίευσε μια ετήσια έρευνα παρακολούθησης 700 παιδιών ηλικίας 5-7 ετών η οποία έδειξε ότι όσο περισσότερο χρησιμοποιεί το smartphone ο κύριος φροντιστής, τόσο πιο αργή είναι η ανάπτυξη του λεξιλογίου του παιδιού. Η έρευνα δημοσιεύτηκε στο Journal of the American Medical Association (JAMA Pediatrics).

Η ερευνητική ομάδα επεσήμανε ότι η χρήση smartphones από τον κύριο φροντιστή και η κατοχή ψυφιακών συσκευών ενδέχεται να αποτελούν δείκτες χαμηλού κινδύνου των γλωσσικών δεξιοτήτων και ότι είναι απαραίτητο να λαμβάνεται υπόψη το περιβάλλον της χρήσης των ψηφιακών οθονών της οικογένειας κατά την αξιολόγηση της γλωσσικής ανάπτυξης των παιδιών. Ωστόσο, η ερευνητική ομάδα επεσήμανε ότι οι υπάρχουσες μελέτες δεν μπόρεσαν να διακρίνουν επαρκώς μεταξύ του γλωσσικού επιπέδου στην αρχή της μελέτης και των επακόλουθων αναπτυξιακών αλλαγών, αναλύοντας παράλληλα τη σχέση μεταξύ της χρήσης οθόνης από τα παιδιά και της γλωσσικής ικανότητας.

Η έρευνα

Η ερευνητική ομάδα χορήγησε σταθμισμένα γλωσσικά τεστ σε παιδιά ηλικίας 5, 6 και 7 ετών και ανέλυσε τη διαφορά μεταξύ της γλωσσικής ικανότητας από την αρχή και του ρυθμού ανάπτυξης στη συνέχεια χρησιμοποιώντας ένα μοντέλο πιθανής ανάπτυξης.

Μεταξύ των παιδιών που μελετήθηκαν, 671 παιδιά συμμετείχαν και στα τρία τεστ προσληπτικού λεξιλογίου για να μετρήσουν την ικανότητά τους να κατανοούν λέξεις από την ηλικία των 5 έως την ηλικία των 7 ετών και 620 συμμετείχαν και στα τρία τεστ γραμματικής για να αξιολογήσουν την ικανότητά τους να κατανοούν γραμματικά τις προτάσεις.

Η ερευνητική ομάδα διερεύνησε τον χρόνο χρήσης οθόνης από τα παιδιά τις καθημερινές και τα Σαββατοκύριακα, το αν κατέχουν ψηφιακές συσκευές, τον χρόνο χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από τους γονείς και τον χρόνο χρήσης smartphone από τους κύριους φροντιστές, και ανέλυσε τη σχέση με τα σκορ του προσληπτικού λεξιλογίου και της γραμματικής των παιδιών.

Αποτελέσματα

• Το 77% των κύριων φροντιστών ήταν οι μητέρες.
• Η αύξηση στην αρχική βαθμολογία του προσληπτικού λεξιλογίου των παιδιών ήταν 0,42 μονάδες χαμηλότερη για κάθε ώρα αύξησης του χρόνου χρήσης smartphone από τον κύριο φροντιστή.
• Αυτές οι διαφορές παρέμειναν οι ίδιες ακόμη και μετά τον έλεγχο παραγόντων όπως το μορφωτικό επίπεδο των γονέων και το εισόδημα του νοικοκυριού. Ωστόσο, δεν υπήρξαν (στατιστικά) σημαντικές διαφορές στο τεστ της γραμματικής.

Οι περισσότεροι δείκτες χρήσης των οθονών δεν σχετίζονταν με τον ρυθμό ανάπτυξης των γλωσσικών δεξιοτήτων του παιδιού, αλλά ο χρόνος χρήσης των smartphones από τον κύριο φροντιστή σχετιζόταν σαφώς με την ανάπτυξη του προσλητπτικού λεξιλογίου.

Επιπλέον, το 45,5% των παιδιών είχε τουλάχιστον ένα tablet, έναν υπολογιστή ή ένα smartphone. Επιπλέον, το αν τα παιδιά κατείχαν ψηφιακές συσκευές σχετιζόταν με το επίπεδο των γλωσσικών δεξιοτήτων στην αρχή της μελέτης, αλλά όχι με τον ρυθμό ανάπτυξης των γλωσσικών τους δεξιοτήτων.

Τα παιδιά με ψηφιακές συσκευές ηλικίας 4-5 ετών σκόραραν 5,13 μονάδες χαμηλότερα στο προσληπτικό λεξιλόγιο και 4,56 μονάδες χαμηλότερα στη γραμματική σε σύγκριση με τα παιδιά χωρίς συσκευές.

Συμπεράσματα

Οι ερευνητές πρότειναν ότι ενδέχεται οι λιγότερες ευκαιρίες λεκτικής αλληλεπίδρασης στο σπίτι να είναι ο λόγος αυτής τη σύνδεσης μεταξύ της χρήσης smartphone από τους γονείς και της ανάπτυξης του λεξιλογίου των παιδιών. Έτσι, η χρήση των smartphone ενδέχεται να διασπάσει την προσοχή των γονέων και ο πολύς χρόνος που αφιερώνουν οι γονείς στα smartphone μπορεί να αντικατοπτρίζει λιγότερες ευκαιρίες για συζητήσεις με τα παιδιά τους.

Ωστόσο, οι ερευνητές επεσήμαναν ότι η μελέτη δεν αποδεικνύει ότι τα smartphones επιβραδύνουν άμεσα την γλωσσική ανάπτυξη των παιδιών (δηλαδή, σχέση αιτιότητας).

Βιβλιογραφία

Kar, S. S., Dube, R., Goud, B. K. M., Gibrata, Q. S., El-Balbissi, A. A., Al Salim, T. A., & Fatayerji, R. N. M. A. K. (2025). Impact of Screen Time on Development of Children. Children (Basel, Switzerland), 12(10), 1297. https://doi.org/10.3390/children12101297