Η θεραπεία μέσω της ζωγραφικής είναι μία από τις θεραπείες μέσω τέχνης (μαζί με τη δραματοθεραπεία, τη μουσικοθεραπεία και τη χοροθεραπεία). Η θεραπεία μέσω της ζωγραφικής χρησιμοποιεί ως μέσο ψυχοθεραπείας τη ζωγραφική. Έχει ως βασικά υλικά το χαρτόνι, τα μολύβια, τους μαρκαδόρους, τις ξυλομπογιές, τις νερομπογιές, τις κηρομπογιές, τις λαδομπογιές, κ.ά. Τα παραπάνω υλικά είναι κοινά και συνηθισμένα, αλλά χρησιμοποιούνται και πιο πολύπλοκα και σύγχρονα υλικά. Δεν έχει σημασία ποια υλικά χρησιμοποιούνται, αρκεί να χρησιμοποιούνται με θεραπευτικό σκοπό.
Η θεραπεία μέσω της ζωγραφικής αν και διαφέρει ως προς το περιεχόμενο, ακολουθεί τις βασικές αρχές της ψυχοθεραπείας. Έχει σκοπό τη θεραπεία, την αντιμετώπιση και εξάλειψη των αρνητικών συμπτωμάτων και τη βελτίωση της λειτουργικότητας του θεραπευόμενου. Η στάση του art therapist απέναντι στους θεραπευόμενους ακολουθεί τις βασικές αρχές της συμβουλευτικής. Η ενσυναίσθηση, η άνευ όρων αποδοχή και η αυθεντικότητα δημιουργεί στερεές βάσεις για μία υγιή και θετική θεραπευτική σχέση.
Η θεραπεία μέσω της ζωγραφικής ερμηνεύει τις ζωγραφιές των θεραπευόμενων μέσω της συμβολοποίησης. Ο art therapist ερμηνεύει τα σύμβολα και τη μη λεκτική επικοινωνία του θεραπευόμενου, όπως αυτή αποτυπώνεται στο χαρτί. Η θεραπεία μέσω της ζωγραφικής υποστηρίζει, ότι ο θεραπευόμενος δυσκολεύεται να εκφράσει σε λεκτικό επίπεδο τις σκέψεις και τα συναισθήματά. Επομένως, τα μετουσιώνει μέσω της ζωγραφικής.
Η θεραπεία μέσω ζωγραφικής προσαρμόζεται στο πρόβλημα ή τη δυσκολία του κάθε θεραπευόμενου. Αρχικά, συμβάλλει στην αντιμετώπιση των δυσκολιών, αλλά προάγει τη δημιουργικότητα και την εξέλιξη του θεραπευόμενου. Βοηθάει επίσης στη βελτίωση της έκφρασης, καθώς ο θεραπευόμενος αποτυπώνει τα συναισθήματα και τις σκέψεις του. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση του άγχους και των αρνητικών συναισθημάτων, την καλύτερη διαχείριση των καθημερινών δυσκολιών και τη βελτίωση της αυτοπεποίθησης και αυτοεκτίμησης του ατόμου. Καθ’ όλη τη διάρκεια της θεραπείας, ο art therapist δίνει προσοχή στη θεραπευτική διαδικασία, στην αλληλεπίδραση του ίδιου με τον θεραπευόμενο, την επιλογή συγκεκριμένων υλικών από τον δεύτερο, τη συγκέντρωση, τη προσοχή, τη διάθεση και τη συναισθηματική κατάσταση.
Η θεραπεία μέσω της ζωγραφικής μπορεί να είναι αποτελεσματική για όλες τις ηλικιακές ομάδες, από παιδιά έως και ηλικιωμένους ανθρώπους. Επίσης, μπορεί να είναι αποτελεσματική για άτομα, τα οποία έχουν διαγνωστεί στο φάσμα του αυτισμού ή έχουν κάποιας μορφής αναπηρία. Οι θεραπευόμενοι μπορούν να συμμετέχουν σε ατομικό και ομαδικό επίπεδο.
Η θεραπεία μέσω της ζωγραφικής έχει σημαντικά οφέλη, όχι μόνο στη ψυχική υγεία του θεραπευόμενου, αλλά και τη σωματική του υγεία. Ο art therapist λαμβάνει υπόψη τη δυσκολία του εκάστοτε θεραπευόμενου και προσαρμόζει ανάλογα τη θεραπευτική διαδικασία. Δηλαδή, σε αντίθεση με τη ψυχοθεραπεία, όπου ο θεραπευόμενος εκφράζεται ελεύθερα, όταν υπάρχει μία φυσική δυσκολία, ακολουθούνται συγκεκριμένες οδηγίες. Για παράδειγμα, αν ένας θεραπευόμενος έχει κινητική δυσκολία, ο art therapist τον βοηθάει να κρατάει με συγκεκριμένο τρόπο τον μαρκαδόρο, ώστε να βελτιώσει τη κινητική του δυσκολία. Επομένως, η θεραπεία μέσω της ζωγραφικής είναι αποτελεσματική για τη βελτίωση της ψυχικής και φυσικής υγείας του ατόμου.
