Πριν την ένταξη της Ελλάδας στην Ε.Ο.Κ.-Η ίδρυση της Κοινότητας
Το 1957 αποτελεί έτος ορόσημο για την ιστορία της γηραιάς ηπείρου. Έξι χώρες (Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Βέλγιο, Ολλανδία, Λουξεμβούργο) έθεσαν τα θεμέλια για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, μία προσπάθεια, όμως, που είχε αρχίσει να υλοποιείται ήδη από το 1951 με την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα & Χάλυβα (Ε.Κ.Α.Χ.). Η Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα, η Ε.Ο.Κ., όπως έμεινε γνωστή, ήταν γεγονός. Η πολεμική σύγκρουση και ο σπαραγμός έδωσαν τη θέση τους στην ένωση και την αλληλεγγύη. Ο στόχος ήταν διττός, από τη μία πλευρά και άμεσα, επιδιωκόταν η οικονομική συνεργασία των κρατών της Δυτικής Ευρώπης, και από την άλλη και έμμεσα, επιζητούνταν η ευρωπαϊκή ενοποίηση. Η Ευρώπη γρήγορα και απότομα εισήλθε σε μία νέα εποχή αναδιοργάνωσης και μετασχηματισμού. Η Ε.Ο.Κ. πολύ αργότερα άρχισε να επεκτείνει τη δράση της και σε άλλα κράτη της Ευρώπης, πλην της δυτικής. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα αποφάσισε να μην μείνει αμέτοχη σε αυτή την τόσο σπουδαία για την Ευρώπη ιστορική ένωση των κρατών της. Η ένταξη της Ελλάδας στην Ε.Ο.Κ. αποτέλεσε ιστορική απόφαση.
Οι πρώτες προσπάθειες για την ένταξη της Ελλάδας στην Ε.Ο.Κ.
Στις 9 Ιουλίου 1961 ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, πρωθυπουργός της Ελλάδας, υπέγραψε στην Αθήνα συνθήκη για τη μελλοντική ένταξη της χώρας στην Ε.Ο.Κ. με σκοπό την ενσωμάτωσή της στην δυτικοευρωπαϊκή σφαίρα επιρροής. Τα προβλήματα, όμως, τόσο από την μετεμφυλιακή περίοδο, όσο και από την πολιτική κρίση που είχε ήδη ξεσπάσει, αλλά και οι αντιθέσεις ανάμεσα στις αριστερές και δεξιές παρατάξεις, εμπόδισαν την ολοκλήρωση αυτού του μεγαλεπήβολου σχεδίου. Πολύ περισσότερο, η δικτατορία των συνταγματαρχών και το αυταρχικό καθεστώς που επέβαλαν από το 1967 και έπειτα έθεσαν την ταφόπλακα για την ευρωπαϊκή ενοποίηση και την ένταξη της χώρας στην Κοινότητα. Από την άλλη, ούτε η Ε.Ο.Κ. επιθυμούσε να ενσωματώσει στην Ένωση χώρα με απολυταρχικό καθεστώς, πολιτική αστάθεια και διαταραγμένες εξωτερικές σχέσεις με τα άλλα κράτη. Με την αποκατάσταση της δημοκρατίας το 1974, η Ελλάδα, μέσω των πολιτικών της αρχηγών και συγκεκριμένα πάλι του Κωνσταντίνου Καραμανλή, αποφάσισε να υποβάλει εκ νέου αίτημα ένταξης στην Ε.Ο.Κ., ώστε να γίνει πραγματικότητα αυτό που είχε ήδη αρχίσει το 1961.
Η ένταξη της Ελλάδας στην Ε.Ο.Κ.
Στις 12 Ιουνίου 1975 ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, ιδρυτής και αρχηγός του νεοσύστατου κόμματος της Νέας Δημοκρατίας, υποβάλλει για μία ακόμα φορά αίτηση για την ένταξη της χώρας στην Κοινότητα. Η πρωτοβουλία αυτή υπαγορεύτηκε από την αναζήτηση διεθνούς υποστήριξης, αφού είχε αποχωρήσει από το ΝΑΤΟ λόγω της κυπριακής τραγωδίας και της απεχθούς τουρκικής εισβολής στη μεγαλόνησο. Ο Ανδρέας Παπανδρέου, ιδρυτής και αρχηγός του επίσης νεοσύστατου κόμματος του ΠΑ.ΣΟ.Κ, αλλά και το πλέον νομιμοποιημένο ΚΚΕ. αντιτίθενται στην απόφαση αυτή. Η αίτηση, δυστυχώς, δεν γίνεται άμεσα δεκτή από την ευρωπαϊκή κοινότητα, παρόλο που η θέση της Ελλάδας διεθνώς ήταν ιδιαίτερα πλεονεκτική. Ο λόγος ήταν, ωστόσο, προφανής, η χώρα είχε μόλις βγει από μία έντονα δυσάρεστη κατάσταση, ενώ η πολιτική και στρατιωτική αστάθεια θα απειλούσαν τη συνοχή των χωρών που ήταν ήδη μέλη της Κοινότητας.
Η σταθερή και επίμονη στάση, όμως, του Κωνσταντίνου Καραμανλή, ως πρωθυπουργού και μετέπειτα Προέδρου της Δημοκρατίας, δεν άφησαν πολλά περιθώρια στους Ευρωπαίους. Στις 28 Μαΐου 1979 στην Αθήνα ο Καραμανλής υπέγραψε τη συμφωνία για την ένταξη της Ελλάδας στην Ε.Ο.Κ., λίγο αργότερα η συμφωνία κυρώθηκε και από τη Βουλή των Ελλήνων με τον νόμο 945/1979. Πλήρες μέλος, ωστόσο έγινε την 1η Ιανουαρίου 1981. Το 1992 η Ε.Ο.Κ. «μετονομάζεται» σε Ευρωπαϊκή Ένωση με την υπογραφή της συνθήκης του Μάαστριχ.
Βιβλιογραφία
Κολιόπουλος, Ι., Νημάς, Θ., Σβολόπουλος, Κ., ΧατζηΒασιλείου, Ε. & Σχολινάκη-Χελιώτη, Χ. (2025). ΙΣΤOPIA TOY ΝΕΟΤΕΡΟΥ ΚΑΙ TOY ΣΥΓΧΡΟΝΟΥ ΚΟΣΜΟΥ (από το 1815 έως σήμερα): Γ΄ Γενικού Λυκείου. Αθήνα: Διόφαντος.
Λουβή, Ε. & Ξιφαράς, Δ. (2025). Νεότερη και Σύγχρονη Ιστορία: Γ’ Γυμνασίου. ΙΤΥΕ: Αθήνα.
Κωστίτσης, Ν. (1998). Η Ευρωπαϊκή Ένωση: ένα σύντομο οδοιπορικό στην ιστορία, τους θεμούς και τις βασικές πολιτικές της (2η εκδ.). Αθήνα: Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Τσόκας, Σ. (2006): Το όραμα της ενωμένης Ευρώπης: ιστορική διαδρομή και σύγχρονη πραγματικότητα. Αθήνα: Θεμέλιο.
Σαχπεκίδου, Ε. (2013). Ευρωπαϊκό Δίκαιο. Β΄ Έκδοση. Εκδόσεις Σάκουλλας: Αθήνα-Θεσσαλονίκη.
