Στο προσκήνιο έχει επανέλθει τον τελευταίο καιρό το ζήτημα της ζωής των Αφγανών γυναικών, τα δικαιώματα των οποίων μέρα με τη μέρα φαίνεται να κλονίζονται όλο και περισσότερο. Είναι γνωστό πως οι Ταλιμπάν τείνουν συνεχώς να τις τοποθετούν στο περιθώριο, με την κατάσταση όμως πλέον να έχει φτάσει στο απροχώρητο. Ενώ για τις γυναίκες του Αφγανιστάν είχαν σημειωθεί ορισμένα προοδευτικά βήματα, όπως το 1919 που απέκτησαν το δικαίωμα στην ψήφο, το 1920 που δημιουργήθηκε το πρώτο σχολείο θηλέων και το 1970 οπότε και το επιτρεπόμενο όριο ηλικίας για γάμο αυξήθηκε από τα 18 στα 21 χρόνια, καταργήθηκε η πολυγαμία και κατέστη υποχρεωτική η εκπαίδευσή τους, εκείνοι αβίαστα κλείνουν το παράθυρο μπροστά σε όποια δυνατότητα εξέλιξης μπορεί να υπήρχε.
Στις 21 Αυγούστου, λοιπόν, οι Ταλιμπάν δημοσίευσαν μια σειρά νέων νόμων για τις γυναίκες του Αφγανιστάν, οι οποίοι κάθε άλλο παρά προοδευτικοί μπορούν να θεωρηθούν. Ορισμένοι από αυτούς είναι οι εξής:
- απαγορεύεται να φοιτούν στη δευτεροβάθμια και τριτοβάθμια εκπαίδευση
- επιβάλλεται να καλύπτουν ολόκληρο το σώμα και το πρόσωπό τους κατά την έξοδό τους από την οικία τους. Σε περίπτωση που κάτι τέτοιο δεν τηρηθεί, οι ίδιες ή οι άνδρες τους κινδυνεύουν να τιμωρηθούν με φυλάκιση
- απαγορεύεται να ακούγεται η φωνή τους δημόσια
- απαγορεύεται να υψώνουν τη φωνή τους, να τραγουδούν ή να διαβάζουν δυνατά ακόμα και όταν βρίσκονται εντός της οικίας τους
- απαγορεύεται να ταξιδεύουν 75χλμ μακριά χωρίς τη συνοδεία κάποιου άνδρα συγγενή τους
- απαγορεύεται να κοιτάζουν απευθείας άνδρα που δεν έχουν συγγένεια μαζί του
- απαγορεύεται να πηγαίνουν σε πάρκα διασκέδασης και σε γυμναστήρια
- απαγορεύεται να απασχολούνται στον δημόσιο τομέα και σε Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις
- απαγορεύεται να παρευρίσκονται σε δικαστήρια
- σε περίπτωση που αρρωστήσουν δεν έχουν τη δυνατότητα να επισκεφθούν άνδρα γιατρό. Όμως από τη στιγμή που στις γυναίκες απαγορεύεται πλέον να σπουδάσουν πως θα υπάρξουν γυναίκες γιατροί; Συνεπώς στερείται και το δικαίωμά τους στην ιατρική περίθαλψη
- σε περίπτωση μοιχείας η τιμωρία που επιβάλλεται είναι λιθοβολισμός ή δημόσιο μαστίγωμα
Εν ολίγοις, δεν έχουν πρόσβαση σε πολύ βασικά αγαθά. Αποκλείονται από κάθε πτυχή της δημόσιας ακόμα και της ιδιωτικής, σε ορισμένες περιπτώσεις, ζωής. Τα δικαιώματα των γυναικών που διαμένουν στο Αφγανιστάν διαβρώνονται μέρα με τη μέρα όλο και περισσότερο, με μοναδικό δικαίωμα τους να καταλήξει να είναι αυτό του να αναπνέουν. Αναμφισβήτητα, νιώθουν αόρατες, πνιγμένες και απομονωμένες όμως ποια είναι η στάση που φαίνεται να υιοθετεί η διεθνής κοινότητα για την τρέχουσα κατάσταση;
Τι κάνει η διεθνής κοινότητα;
Οι Ταλιμπάν επέβαλαν εκείνο που πολλές οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων αποκαλούν “απαρτχάιντ φύλου”. Η ειδική εκπρόσωπος του ΟΗΕ για το Αφγανιστάν, Roza Otunbaueva, κατακρίνει τους αφόρητους περιορισμούς που έχουν τεθεί στα δικαιώματα των γυναικών. Ο Mir Abdul Wahid Sadat, πρόεδρος της Ένωσης Αφγανών Δικηγόρων, με τη σειρά του, καταδικάζει την επικρατούσα κατάσταση αναφέροντας πως “οι νόμοι αντίκεινται στις θεμελιώδεις αρχές του Ισλάμ, όπου η προώθηση της αρετής δεν ορίστηκε ποτέ μέσω βίας, καταναγκασμού ή τυραννίας”. Ακόμα, ο ίδιος καθιστά γνωστό σε όλους πως “οι συγκεκριμένοι νόμοι παραβιάζουν και τα 30 άρθρα της Οικουμενικής Διακήρυξης των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων”.
Όλα τα προαναφερθέντα, ωστόσο, κινούνται εμφανώς σε ένα αρκετά θεωρητικό πλαίσιο. Δεν έχουν παρατηρηθεί προς το παρόν ιδιαίτερα αξιόλογες κινητοποιήσεις που να έχουν σημειώσει έστω και κάποιες μικρές αλλαγές. Η σιωπή, όμως, και η αδιαφορία που επιδεικνύει η διεθνής κοινότητα μπροστά σε ένα τόσο μεγάλης σημασίας ζήτημα δεν κατορθώνει τίποτα άλλο παρά να ενθαρρύνει τέτοιες ενέργειες και συμπεριφορές όπως αυτές που έχουν επιβάλει οι Ταλιμπάν.
Πηγές:
Afghan women erased by the Taliban as the international community looks on. Ανακτήθηκε από: https://www.france24.com/en/asia-pacific/20240831-afghanistan-women-erased-taliban-international-community-looks-on
Αφγανιστάν: Οι Ταλιμπάν απαγορεύουν στις γυναίκες να μιλούν σε δημόσιους χώρους. Ανακτήθηκε από: https://www.kathimerini.gr/world/563188909/afganistan-oi-talimpan-apagoreyoyn-stis-gynaikes-na-miloyn-se-dimosioys-choroys/
‘Frightening’ Taliban law bans women from speaking in public. Ανακτήθηκε από: https://www.theguardian.com/global-development/article/2024/aug/26/taliban-bar-on-afghan-women-speaking-in-public-un-afghanistan
Exclusive | Afghan women fear for life as Taliban ban male doctors from treating them. Ανακτήθηκε από: https://www.wionews.com/south-asia/exclusive-afghan-women-fear-for-life-as-taliban-ban-male-doctors-from-treating-them-551218
