Η προσευχή του Χριστού στο όρος των ελαιών αποτελεί μια από τις πιο συγκινητικές και αγωνιώδεις στιγμές της Μεγάλης Εβδομάδας. Η στιγμή της προσευχής, λίγο πριν την προδοσία του Ιούδα προς τον Δάσκαλο του επηρέασε την δυτική και βυζαντινή τέχνη.
Δυτική τέχνη
Η αγωνία στον κήπο του Andrea Mantegna (1455)
Ο πίνακας του Mantegna δείχνει τον Χριστό να προσεύχεται μπροστά σε μια ομάδα Χερουβείμ που κρατούν όργανα των Παθών που θα ακολουθήσουν. Ο Ιούδας, ο μαθητής που πρόδωσε τον Χριστό, οδηγεί μια ομάδα στρατιωτών από την Ιερουσαλήμ για να τον συλλάβουν. Παράλληλα, οι μαθητές του Χριστού Πέτρος, Ιάκωβος και Ιωάννης κοιμούνται.
Η αγωνία στον κήπο της Γεσθημανής του Giovanni Bellini (1459)
Η αγωνία στον κήπο της Γεσθημανής είναι ένας πρώιμος πίνακας του Ιταλού ζωγράφου της Αναγέννησης Giovanni Bellini (που θεωρείται ότι έχει επηρεαστεί από τον Mantegna). Ο Ιησούς προσεύχεται γονατιστός ενώ πίσω του ο Πέτρος, ο Ιάκωβος και ο Ιωάννης κοιμούνται. Ένας άγγελος του δίνει τη δύναμη που χρειάζεται για να αντέξει τα βασανιστήρια που θα ακολουθήσουν. Μπορούμε να διακρίνουμε στο βάθος τον Ιούδα και μια ομάδα Ρωμαίων στρατιωτών να πλησιάζουν. Ο Bellini αναμειγνύει τον φυσικό με τον ανθρώπινο κόσμο, κάτι που τονίζεται από τη μορφή του Χριστού: τα χέρια του είναι υψωμένα σε προσευχή πάνω από έναν βράχο που έχει τη μορφή βωμού. Επίσης, οι φιγούρες των μαθητών έχουν αποτυπωθεί ρεαλιστικά να έχουν αποκοιμηθεί.
Ο Χριστός στο όρος των ελαιών του Theodore Chasseriau (1840)
Στον πίνακα του Γάλλου ζωγράφου Chasseriau απεικονίζεται ο Χριστός να προσεύχεται στο Θεό: “παρελθέτω ἀπ’ ἐμοῦ τό ποτήριον τοῦτο…”(Κατά Ματθαῖον Εὐαγγέλιον, 26, 42) λίγο πριν την προδοσία, ζητώντας να αντέξει τα μαρτύρια που θα ακολουθήσουν, δείχνοντας έτσι την αγωνία και την ανθρώπινη υπόσταση του Χριστού. Μπροστά στον Χριστό βρίσκονται οι μορφές τριών αγγέλων που κρατούν, θλιμμένοι, το δισκοπότηρο και τα όργανα των επερχόμενων μαρτυρίων, ενώ στο βάθος, στην σκοτεινή πλευρά του πίνακα, κοιμούνται οι μαθητές. Στο βάθος φαίνεται ο Ιούδας με τους Ρωμαίους στρατιώτες.
Ο Chasserieu ήταν μαθητής του νεοκλασικού δασκάλου Jean-Auguste-Dominique Ingres, αλλά και θαυμαστής του ρομαντισμού του Eugène Delacroix. Είναι εμφανές ότι ο πίνακας έχει επηρεαστεί και από τα δύο στυλ ενώ χαρακτηριστική είναι η τεχνική της αντίθεσης χρωμάτων (chiaroscuro).
Η αγωνία στον κήπο του El Greco (1590)
Η αγωνία στον κήπο είναι ένας πίνακας του Ελ Γκρέκο που χρονολογείται από τη δεύτερη παραμονή του στο Τολέδο. Ένας άγγελος εμφανίζεται στον Χριστό στην αριστερή πλευρά, κρατώντας ένα δισκοπότηρο στο χέρι του. Στη δεξιά πλευρά, ο Ιούδας και μια ομάδα στρατιωτών πλησιάζουν για να συλλάβουν τον Χριστό, μέσα σε ένα ξηρό τοπίο χωρίς βλάστηση.
Βυζαντινή τέχνη
Στον κήπο της Γεθσημανή- Θεοφάνης ο Κρης (ή αλλιώς Θεοφάνης Στρελίτζας), 16ος αιώνας
Ο Θεοφάνης ο Κρης ήταν Έλληνας ζωγράφος εικόνων και τοιχογραφιών στο στυλ της κρητικής σχολής. Πέρασε μεγάλο μέρος της σταδιοδρομίας του ως μέλος της μοναστικής κοινότητας του Αγίου Όρους.
Στις δύο εικόνες του Θεοφάνη απεικονίζεται ο Χριστός να προσεύχεται στο όρος των ελαιών ενώ στην δεύτερη απεικονίζεται η προδοσία του Ιούδα προς τον δάσκαλο του. Και οι δύο εικόνες βρίσκονται στην Ιερά Μονή Σταυρονικήτα στο Άγιο Όρος.
Πηγές:
Η Μεγάλη Εβδομάδα μέσα από τη βυζαντινή τέχνη: Ανακτήθηκε από: www.peritexnisologos.blogspot.com (Τελευταία πρόσβαση στις 13/4/2025)
Η Μεγάλη Εβδομάδα μέσα από την τέχνη: Ανακτήθηκε από: www.psychologynow.gr (Τελευταία πρόσβαση στις 13/4/2025)
Οι πιο διάσημοι πασχαλινοί πίνακες: Ανακτήθηκε από: www.artst.org (Τελευταία πρόσβαση στις 13/4/2025)
