Η κυλιόμενη σκάλα την οποία πολλοί άνθρωποι χρησιμοποιούν καθημερινά ανά τον κόσμο αποτελεί ένα πρακτικό μέσο μεταφοράς των ανθρώπων σε εμπορικά κέντρα, αεροδρόμια, πλοία κτλ. Αποτελείται από μία αλυσίδα συνδεδεμένων σκαλοπατιών που κινείται με την βοήθεια ενός ηλεκτρικού κινητήρα. Η ιστορία της κυλιόμενης σκάλας ξεκινάει το 1891 όταν εφευρέθηκε από τον Τζέσι Γουίλφορντ Ρίνο. Χρησιμοποιήθηκε σε ένα θεματικό πάρκο της Νέας Υόρκης ως μορφή διασκέδασης και όχι ως τρόπος μεταφοράς, όπως συμβαίνει στις μέρες μας. Η εφεύρεση είχε μεγάλη επιτυχία για την εποχή και ονομάστηκε «επικλινής ανελκυστήρας». Πάνω από 75.000 επισκέφτηκαν το πάρκο για να την δουν. Ο Τζέσι Ρίνο έβλεπε την εφεύρεση του ως το μέλλον της μεταφοράς των ανθρώπων. Παρόλα αυτά, η σκάλα ήταν αρκετά αργή ανέβαζε τους ανθρώπους περίπου δύο μέτρα μόνο και μόνο για να κατέβουν περπατώντας από την άλλη πλευρά.
Το πρόβλημα
Η εφεύρεση του Τζέσι Ρίνο αντιμετώπιζε ακόμα ένα πρόβλημα. Μία παρόμοια σκάλα τοποθετήθηκε μετά από κάποια χρόνια σε ένα εμπορικό κέντρο της Αγγλίας. Η διαδρομή αναστάτωνε τόσο τον κόσμο και για αυτό στην κορυφή της σκάλας τους προσέφεραν μπράντι και αρωματικά άλατα για να τους ανακουφίσουν. Το πρόβλημα ήταν ότι τόσο σε αυτή την σκάλα στο θεματικό πάρκο της Νέα Υόρκης όσο και σε αυτή στο εμπορικό κέντρο της Αγγλίας δεν υπήρχαν σκαλοπάτια. Στην ουσία αποτελούσε ένα κυλιόμενο διάδρομο με κλίση 25 μοιρών που ανάγκαζε τους ανθρώπους να στέκονται ακίνητοι σε μία άβολη για τα πόδια τους θέση.
Η λύση
Η λύση σε αυτό το πρόβλημα δόθηκε από τον Τσαρλς Σίμπεργκερ ο οποίος αγόρασε την πατέντα από τον Ρίνο και την επανασχεδίασε προσθέτοντας σκαλοπάτια. Όμως και αυτή η εφεύρεση αντιμετώπιζε μερικά προβλήματα. Στο τέλος της σκάλας όταν γύριζαν στα σκαλοπάτια δημιουργούσαν ένα μεγάλο κενό που ήταν επικίνδυνο για τους αναβάτες. Ο Σίμπεργερ για να αποτρέψει μελλοντικά ατυχήματα σχεδίασε τη σκάλα ώστε το τέλος της να έχει τριγωνικό σχήμα. Οι άνθρωποι έτσι, έπρεπε να φύγουν στρίβοντας αριστερά χωρίς να πλησιάσουν το κενό.
Για την πιο άνετη κατάβασή τους ζητήθηκε οι άνθρωποι στα δεξιά να μένουν ακίνητοι και αυτοί στα αριστερά να περπατούν ώστε να μην χτυπούν μεταξύ τους. Αυτόν τον κανόνα ακολουθούμε και στην σημερινή εποχή. Σε πολλές χώρες οι άνθρωποι στέκονται στα δεξιά ενώ σε άλλες όπως η Νέα Ζηλανδία και η Αυστραλία στέκονται στα αριστερά και περπατούν στα δεξιά.
Σήμερα το τριγωνικό τέλος είναι αχρείαστο καθώς η λύση είναι πολύ πιο απλή. Τα σκαλοπάτια έχουν αυλακώσεις που εφάπτονται με τις ραβδώσεις μίας μεταλλικής χτένας (“comb plates”) που υπάρχει στην αρχή και στο τέλος της σκάλας.
Ο ρόλος των βουρτσών
Το σημείο ανάμεσα στην σκάλα και τα πλαϊνά τοιχώματα είναι ιδιαίτερα επικίνδυνο καθώς δημιουργείται ένα μικρό κενό που μπορεί να παγιδεύσει αντικείμενα. Για αυτό τον λόγο προστέθηκαν οι βούρτσες στο πλάι ώστε να λειτουργούν σαν μαλακό προστατευτικό φράγμα που εμποδίζει τέτοια ατυχήματα αποτρέποντας βλάβες.
Συνοψίζοντας, η ιστορία της κυλιόμενης σκάλας ξεκίνησε διαφορετικά και κατέληξε, ύστερα από μεγάλο δρόμο, στις μέρες μας να χρησιμοποιείται για την μεταφορά των ανθρώπων, όπως είχε προβλέψει ο Ρίνο το 1891.
Πηγές:
Utopiazone ( 3/09/2025) “Γιατί οι σκάλες έχουν βούρτσες;” Ανακτήθηκε από : https://utopiazone.gr/kosmos/giati-oi-kyliomenes-skales-echoyn-voyrtses/ ( Τελευταία πρόσβαση: 03/10/2025)
Aolida (25/ 08/2021) “Ιστορία της κυλιόμενης σκάλας” Ανακτήθηκε από: https://gr.aolida-lift.com/info/history-of-the-escalator-60824430.html (Τελευταία πρόσβαση: 03/10/2025)
Veritasium (2025) “The Most Dangerous Escalator in Rome” Ανακτήθηκε από: https://www.youtube.com/watch?v=tZ8ehplVFp4&t=163s (Τελευταία πρόσβαση: 03/10/2025)
