Ο Δίσκος της Φαιστού ανακαλύφθηκε, το 1908, σε ένα δωμάτιο του υπογείου του ανακτόρου της Φαιστού, στη Νότια Κρήτη.
Το πρόσωπο το οποίο έκανε αυτήν τη σπουδαία ανακάλυψη ήταν ο Ιταλός αρχαιολόγος Luigi Pernier, ο οποίος ανέκτησε αυτόν τον εντυπωσιακό δίσκο άθικτο.
Ο δίσκος είναι φτιαγμένος από πηλό, η μέση διάμετρος του είναι στα 15 εκατοστά και το πάχος του στο 1 εκατοστό.
Ο Δίσκος της Φαιστού χρονολογείται στην αρχή των Νεοανακτορικών χρόνων (17ος π.Χ. αιώνας) και φέρει σημεία της “ιερογλυφικής γραφής” και στις δύο όψεις, που αποτυπώθηκαν με σφραγίδες, όταν ο πηλός ήταν νωπός. Πρόκειται λοιπόν για την παλαιότατη ένδειξη τυπογραφίας στον κόσμο, αναπαραγωγής γραπτών κειμένων με καλούπια σημείων.
Συνολικά υπάρχουν 241 σύμβολα, 122 στην 1η πλευρά και 119 στη 2η, τοποθετημένα σπειροειδώς. Τα σύμβολα είναι χωρισμένα σε ομάδες με τη χρήση μικρών γραμμών που κατευθύνονται προς το κέντρο του δίσκου.
Μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις στην επιστημονική έρευνα είναι η αποκρυπτογράφηση του Δίσκου της Φαιστού.
Ο γλωσσολόγος και αρχαιολόγος Δρ. Γκάρεθ Όουενς έχει αφιερώσει την καριέρα του στην αποκάλυψη των «μυστικών» του Δίσκου. Μάλιστα σε συνεργασία με τον Τζον Κόλμαν, έχουν προχωρήσει στην ανάγνωση ενός μεγάλου ποσοστού που αγγίζει το 99%.
Ο κ. Όουενς επισημαίνει ότι «Το πρόβλημα πλέον είναι η κατανόηση. Η έρευνα έχει πάει σε άλλο επίπεδο, παραμένει, ωστόσο, μια πρόκληση καθώς ο Δίσκος της Φαιστού είναι η καλύτερη Μινωική επιγραφή που έχει βρεθεί».
Επίσης, στην ομιλία που έδωσε στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, στις 7 Φεβρουαρίου ανέφερε ότι «Η α’ πλευρά του δίσκου μιλάει για την έγκυο θεότητα που λάμπει και η β΄πλευρά έχει μια πρόταση σε δυο στίχους, με μινωική παρήχηση, που αναφέρεται στη θεότητα που δύει. Η δύση της Αστάρτης/Αφροδίτης/Αφαίας. Με τη δική σας βοήθεια θα ήθελα μια μέρα στο μέλλον να μεταφράσουμε αυτούς τους στίχους για τη θεότητα του έρωτα, να ξέρουμε πιο πολλά».
«Είναι 61 λέξεις στις δυο πλευρές και 18 στίχοι σαν σονέτο με ομοιοκαταληξία. Έξι λέξεις μιλάνε για το φως και έξι λέξεις για τη δύση του φωτός. Τρεις λέξεις μιλάνε για την έγκυο θεότητα και άλλες 10 για τη θεότητα με διάφορα επίθετα», επισήμανε ο Δρ. ‘Οουενς, απευθυνόμενος, σε άπταιστα ελληνικά, στο ακροατήριο που κατέκλυσε το αμφιθέατρο του ΕΙΕ.
«Με την ανάγνωσή μας πιστεύουμε πλέον ότι μπορούμε να διαβάζουμε το 99% από τον Δίσκο της Φαιστού με τις φωνητικές αξίες της μυκηναϊκής Γραμμικής γραφής Β. Έχουμε συνολικά 242 σημεία γραφής, δηλαδή συλλαβογράμματα, με 45 διαφορετικά σημεία. Ήρθε η ώρα να κάνουμε το επόμενο βήμα στην κατανόηση».
Τέλος προσπαθώντας να μυήσει το κοινό του στο μυστήριο που περικλείει το το δίσκο αναρωτήθηκε πως «Ο δίσκος έχει 18 στίχους με ομοιοκαταληξία, με ποιητική παρήχηση. Μήπως μιλάμε για στίχους σαν το σονέτο του Σαίξπηρ; Ή μήπως για κάτι σαν τις μαντινάδες από την Κρήτη;»
Το μυστήριο, λοιπόν γύρω από το Δίσκο της Φαιστού αρχίζει να αποκαλύπτεται και πια μένει να γίνει η πλήρης ανάγνωση και το τελικό βήμα της κατανόησης του.
