Το Σχέδιο Μανχάταν ήταν ένα άκρως απόρρητο πρόγραμμα που ξεκίνησε στις αρχές της δεκαετίας του 1940 στις Η.Π.Α κατά την διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.Στόχος του προγράμματος αυτού υπήρξε η χρήση της πυρηνικής ενέργειας ως υπερόπλο κάτι που κατέληξε στην δημιουργία της πρώτης ατομικής βόμβας,η οποία θα τερματίσει ουσιαστικά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.Οι Αμερικάνοι γνώριζαν πως Γερμανοί επιστήμονες δούλευαν πάνω σε ένα παρόμοιο πρόγραμμα και μελετούσαν τις δυνατότητες της πυρηνικής ενέργειας ήδη από την προηγούμενη δεκαετία.Φοβούμενοι λοιπόν μήπως ο Αδόλφος Χίτλερ θα χρησιμοποιούσε ένα τέτοιο όπλο,ξεκίνησαν κι εκείνοι τις δικές τους έρευνες.
Οι πρώτες ενέργειες προς το Σχέδιο Μανχάταν
Ο Πρόεδρος των Η.Π.Α,Φραγκλίνος Ρούσβελτ,προχώρησε αρχικά στην σύσταση της Συμβουλευτικής Επιτροπής για το Ουράνιο τον Μάρτιο του 1939.Η επιτροπή αυτή αποτελούνταν από επιστήμονες καθώς και στρατιωτικούς αξιωματούχους και σκοπός της ήταν να μελετήσει την πιθανότητα χρήσης του ουρανίου ως όπλο.Βασιζόμενη στα ευρήματα της επιτροπής αυτής,η αμερικανική κυβέρνηση αποφάσισε να χρηματοδοτήσει μια έρευνα της οποίας ηγούνταν ο Ενρίκο Φέρμι και ο Λέο Σίλαρντ στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια.Η συγκεκριμένη έρευνα θα επικεντρωνόταν στον διαχωρισμό ραδιενεργών ισοτόπων (ή αλλιώς εμπλουτισμός ουρανίου) και στις πυρηνικές αλυσιδωτές αντιδράσεις.
Το καλοκαίρι του 1939,ο Άλμπερτ Αϊνστάιν,πεπεισμένος από την επιστημονική κοινότητα,παρουσίασε στον Πρόεδρο Ρούσβελτ την δυνατότητα να χρησιμοποιηθεί η πυρηνική σχάση ως στρατιωτικό όπλο.Η Επιτροπή για το Ουράνιο εν τέλει μετονομάζεται το 1941 σε Γραφείο για την Επιστημονική Έρευνα και Ανάπτυξη το οποίο θα αναλάβει την εξέλιξη των ερευνών.Μέλος του γραφείου ήταν ο Φέρμι και επικεφαλής αυτού τέθηκε ο Βανίβαρ Μπους.
Η δημιουργία του Σχεδίου Μανχάταν
Μετά την επίθεση των Ιαπώνων στο Περλ Χάρμπορ στις 7 Δεκεμβρίου του 1941,ο Φραγκλίνος Ρούσβελτ αποφάσισε την είσοδο των Η.Π.Α στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.Η εξέλιξη αυτή θα επιτάχυνε τις διεργασίες για την κατασκευή ενός πυρηνικού όπλου.Στα μέσα του 1942 ξεκίνησε η κατασκευή εργοστασίων και εργαστηριών από το Στρατιωτικό Σώμα Μηχανικών των Η.Π.Α ώστε οι επιστήμονες να φέρουν εις πέρας το έργο που τους είχε ανατεθεί.Τον Ιούνιο του 1942 ανατέθηκε στο Σώμα Μηχανικών του Μανχάταν (καθώς οι αρχικές έρευνες διεξάγονταν στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια που βρισκόταν στο Μανχάταν) η διαχείριση όλων των κατασκευαστικών έργων και τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους ο Στρατηγός του Μηχανικού,Λέσλι Γκρόουβς θα τεθεί επικεφαλής όλων των εργασιών που σχετίζονταν με το πρόγραμμα το οποίο θα πάρει το κωδικό όνομα Σχέδιο Μανχάταν.
Το 1943 κατασκευάζεται ένα εργαστήριο σε μια απομονωμένη περιοχή του Λος Άλαμος στο Νέο Μεξικό των Η.Π.Α.Επικεφαλής του εργαστηρίου τέθηκε ο Ρόμπερτ Οπενχάιμερ,αμερικανός θεωρητικός φυσικός που ήδη δούλευε πάνω στην ιδέα της πυρηνικής σχάσης.Σε αυτό το εργαστήριο δημιουργήθηκαν και δοκιμάστηκαν οι βόμβες του Σχεδίου Μανχάταν.Στις 16 Ιουλίου 1945 θα γίνει η πρώτη επιτυχημένη έκρηξη ατομικής βόμβας κοντά στο Αλαμογκόρντο του Νέου Μεξικού.Ο Οπενχάιμερ και η ομάδα επιστημόνων του θα κατασκευάσουν δύο ειδών βόμβες,μία εμπλουτισμένη με ουράνιο και η άλλη με πλουτώνιο.
Τελικά δύο βόμβες θα αξιοποιηθούν σε πραγματικές συνθήκες πολέμου και όχι απλά σε δοκιμασία.Πρώτα η βόμβα «Little Boy» που περιείχε ουράνιο-235 και έπειτα η βόμβα «Fat Man» εμπλουτισμένη με πλουτώνιο-239 που θα χτυπήσουν και θα ισοπεδώσουν τις ιαπωνικές πόλεις Χιροσίμα και Ναγκασάκι στις 6 και 9 Αυγούστου του 1945 αντίστοιχα.Συνδυαστικά οι δύο βόμβες θα αφαιρέσουν περισσότερες από 100.000 ζωές και η ρίψη τους θα λήξει τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.Το Σχέδιο Μανχάταν απασχόλησε περι τους 130.000 χιλιάδες ανθρώπους και κόστισε κοντά στα 2 δις δολάρια.
