Ένα εντυπωσιακό εύρημα επιφύλασσε στους αρχαιολόγους η πόλη της Πομπηίας, καθώς συνέχεια ανακαλύπτουν όλο και περισσότερους θησαυρούς στις ανασκαφές της αρχαίας ρωμαϊκής πόλης, κοντά στη Νάπολη. Το νέο αυτό εύρημα, αφορά ένα μερικώς μουμιοποιημένο λείψανο σκλάβου, ο οποίος ελευθερώθηκε και αναρριχήθηκε στην κοινωνική ιεραρχία της εποχής, αποκτώντας θέση και χρήματα.
Η Πομπηία
Η πόλη της Πομπηίας, βρίσκεται 23 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της Νάπολης και φιλοξενούσε περίπου 13.000 κατοίκους, όταν η καταστροφική έκρηξη του Βεζούβιου έθαψε την πόλη κάτω από ένα παχύ στρώμα ηφαιστειακών υλικών και τέφρας το 79 μ.Χ.
Η αρχαία πόλη ανακαλύφθηκε μόλις τον 16ο αιώνα και οι ανασκαφές ξεκίνησαν γύρω στο 1750 και συνεχίζονται έως σήμερα. Το Ιταλικό Υπουργείο Πολιτιστικών Αγαθών εδώ και μερικά χρόνια πραγματοποιεί ένα μεγάλο Πρόγραμμα Συντήρησης και Αποκατάστασης των Μνημείων της αρχαίας Πομπηίας. Στα πλαίσια αυτού του προγράμματος τα τελευταία χρόνια νέα ευρήματα έρχονται στο φως καθώς οι αρχαιολόγοι πραγματοποιούν εργασίες συντήρησης για να σταματήσουν τη φθορά από τον χρόνο.
Το νέο εύρημα
Τις τελευταίες ημέρες ήρθε στο φως ο σκελετός του Marcus Venerius Secundus, σε έναν πολυτελή τάφο, στην νεκρόπολη της Porta Sarno, μία από τις βασικές πύλες της Πομπηίας. Με τα έως τώρα δεδομένα αποδεικνύεται ότι ο σκελετός ανήκει σε ένα άνδρα, 60 έως 70 ετών που λόγω των κακώσεων στις αρθρώσεις των ποδιών του πιστεύεται ότι ήταν σκλάβος στη νεανική του ηλικία.
Ο Marcus Venerius Secundus, ήταν ένας πρώην σκλάβος, ο οποίος ελευθερώθηκε και ανέλαβε ως επιστάτης του ναού της Αφροδίτης. Ο πρώην αυτός σκλάβος, λόγω του θρησκευτικού του αξιώματος, πιθανόν να έφτασε στα ανώτερα κοινωνικά στρώματα της Πομπηίας και γι’ αυτό το λόγο ενταφιάστηκε σε αυτόν τον πολυτελή τάφο. Η ταφή είναι ένα ασυνήθιστο γεγονός για την Πομπηία, διότι συνήθως οι ενήλικες νεκροί αποτεφρώνονταν κατά την περίοδο αυτή. Ο σκελετός είναι ένας από τους καλύτερα διατηρημένους ως τώρα που έχει βρεθεί στη νεκρόπολη της Porta Sarno. Το όνομα Marcus Venerius Secundus ήταν ήδη γνωστό από μια καταγραφή στο αρχείο ενός τραπεζίτη της αρχαίας Πομπηίας.
Ένας προγενέστερος τάφος
Οι αρχαιολόγοι που πραγματοποίησαν την ανασκαφή επισημαίνουν ότι ο τάφος είναι αρκετά προγενέστερος της καταστροφής της πόλης από την ιστορική έκρηξη του Βεζούβιου, το 79 μ.Χ. Ο Marcus Venerius Secundus, αν και ήταν σκλάβος στο ναό της Αφροδίτης, μετά την απελευθέρωσή του εντάχθηκε στην τάξη των ιερέων που επιμελούνταν τη λατρεία του θεοποιημένου αυτοκράτορα (Αυγουστάλιοι). Η τοποθεσία του τάφου του μαρτυρεί ότι, αν και ξεκίνησε από τη βάση της κοινωνικής πυραμίδας, κατά τη διάρκεια της ζωής του απέκτησε κοινωνικό κύρος και περιουσία.
Οι αρχαιολόγοι από το Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο της Βαλένθιας που διεξάγουν την έρευνα στη νεκρόπολη της Porta Sarno και την ανασκαφή του πολυτελούς αυτού τάφου αναφέρουν, επίσης, ότι ο νεκρός δεν αποκλείεται να είχε ταριχευτεί, καθώς διατηρεί τα κοντά, λευκά μαλλιά του αλλά και ένα αφτί. Στον τάφο βρέθηκαν επίσης δύο τεφροδόχοι, μία από τις οποίες είναι φτιαγμένη από γαλάζιο γυαλί και φέρει την επιγραφή Novia Amabilis «καλή σύζυγος».
Μια ελληνική επιγραφή
Πέρα από τη μουμιοποιημένη σορό, οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν και μια επιγραφή σε μαρμάρινη πλάκα επί του τάφου του, η οποία αναφέρεται σε θεατρικές παραστάσεις στην Πομπηία που γίνονταν στα ελληνικά. Η επιγραφή, που αναφέρει το όνομα του νεκρού, γράφει ότι ο Marcus Venerius Secundus έδινε θεατρικές παραστάσεις και στην ελληνική γλώσσα, «ludi graeci», εκτός από τη λατινική. Η οργάνωση παραστάσεων και στα ελληνικά δείχνει το ανοικτό πολιτιστικό κλίμα που είχαν οι κάτοικοι της Πομπηίας αλλά και την ευρεία διάδοση της ελληνικής γλώσσας στην υψηλή κοινωνία της Πομπηίας, η οποία γνώριζε τα κείμενα των μεγάλων κλασικών.
Ο επικεφαλής του αρχαιολογικού πάρκου της Πομπηίας, Γκάμπριελ Τσουτρίεγκελ, επισημαίνει ότι η επιγραφή αποτελεί την «πρώτη απόδειξη» πραγματοποίησης παραστάσεων στην πόλη στην ελληνική γλώσσα. «Αυτές οι παραστάσεις καταδεικνύουν το θερμό και ανοικτό πολιτισμικό κλίμα της Πομπηίας».
«Η Πομπηία δεν σταματά ποτέ να μας εκπλήσσει, είναι το καμάρι της Ιταλίας», δήλωσε ο υπουργός Πολιτισμού, Ντάριο Φρανσεσκίνι. Από την πλευρά του, ο Μάσιμο Οσάνα, πρώην διευθυντής του αρχαιολογικού πάρκου της Πομπηίας, τόνισε ότι η ελληνική επιγραφή «είναι μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα μαρτυρία, η οποία πρέπει να συνδεθεί με άλλες παρόμοιες για να συνθέσουμε μια εικόνα της παρουσίας των Ελλήνων και κυρίως της επιρροής του ελληνικού πολιτισμού στην Πομπηία».
Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:
Ο Marcus Venerius Secundus και τα τελευταία ευρήματα από την Πομπηία. Ανακτήθηκε από https://www.anagnostis.org/2021/08/21/o-marcus-venerius-secundus-kai-ta-teleftaia-evrimata-apo-tin-pobiia/ (Τελευταία προβολή 22/08/2021)
Εκπληκτικό εύρημα στις ανασκαφές της Πομπηίας. Ανακτήθηκε από https://www.kathimerini.gr/world/561469675/ekpliktiko-eyrima-stis-anaskafes-tis-pompiias/?fbclid=IwAR3N0IKamFvhD4ghNUxsTRdaDbNGww9BXp08vyKB7ix6SsbbpnptnBz0yeY (Τελευταία προβολή 22/08/2021)
