Με αφορμή τον απεχθή ξεριζωμό των Αρμένιων από το Ναγκόρνο-Καραμπάχ αυτές τις μέρες και τις συγκινητικές εικόνες από το φευγιό τους, εικόνες που θυμίζουν άλλες εποχές, ας θυμηθούμε μια όμοια κατάσταση του παρελθόντος. Λίγες μέρες πριν, συμπληρώθηκαν 104 χρόνια από την εκτόπιση των Ελλήνων Ποντίων, από την Τρίπολη, την ελληνικότατη πόλη στις ακτές του Εύξεινου Πόντου. Η ιστορία της περιοχής πικρή, γεμάτη αίμα και πόνο. Τα κοινά με το έγκλημα στην Αρμενία επίσης αρκετά. Και στις δύο περιπτώσεις οι αυτόχθονες εκδιώχθηκαν και καταδυναστεύθηκαν από Ρώσους και Οθωμανούς, και στις δύο περιπτώσεις, η ιστορία τους όπως προαναφέρθηκε, αρκετά σκληρή.
Η πόλη Τρίπολη βρίσκεται κοντά στις εκβολές του ποταμού Χαρσιώτου και συγκεκριμένα βρίσκεται 77 χλμ. δυτικά της Τραπεζούντας και 54 χλμ. ανατολικά της Κερασούντας. Σε κοντινή απόσταση μάλιστα, βρίσκονται τα βουνά Σισ-δάγ και Τσαλ-δάγ, με ύψος 2.810 μ. και 1.966 μ. αντίστοιχα.
Η πόλη λέγεται ότι δημιουργήθηκε κατά τον 3ο αιώνα π.Χ. στον πρώτο αποικισμό των Μιλησσίων στον Εύξεινο Πόντο. Χρονιά σταθμός αποτελεί το 1461, όταν η Τρίπολη κατακτήθηκε από το Μωάμεθ τον Πορθητή στη διάρκεια της εκστρατείας του εναντίον των Κομνηνών. Μετά την κατάληψη του οικισμού από τους Οθωμανούς εγκαταστάθηκαν εκεί οι Τουρκομάνοι νομάδες Çepni και έτσι ξεκινά η ανάπτυξη του μουσουλμανικού στοιχείου στην περιοχή.
Τα βάσανα των ορθοδόξων κατοίκων της περιοχής ξεκινούν στη διάρκεια της Επανάστασης του 1821. Η κατάσταση για τους ορθόδοξους της πόλης ήταν δυσβάσταχτη, καθώς όπως φαίνεται από το λεγόμενο φιρμάνι που στάλθηκε από την Κωνσταντινούπολη προς τη διοίκηση της Τρίπολης στα τέλη Απριλίου του ίδιου έτους, όσοι ορθόδοξοι υποστήριζαν την επανάσταση ή και συμμετείχαν σε αυτή θα αντιμετώπιζαν αυστηρές ποινές. Αυτή η πολεμική κατάσταση εναντίον τους καθώς και οικονομικοί λόγοι οδήγησαν αρκετούς χριστιανούς να εγκαταλείψουν την πατρίδα τους και να μεταναστεύσουν στην Ρωσία κάποια χρόνια αργότερα και συγκεκριμένα κατά την περίοδο του 1910-1912.
Αρκετά χρόνια μετά, κατά την διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου ξεκινούν τα γεγονότα που οδήγησαν στην ολοκληρωτική αλλαγή της κατάστασης που επικρατούσε στην περιοχή της Τρίπολης. Η συμμετοχή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στον πόλεμο οδήγησε στα γεγονότα του Δεκεμβρίου του 1914, όπου ο ρωσικός στόλος βομβάρδισε την Τρίπολη. Στη διάρκεια των βομβαρδισμών σκοτώθηκαν άμαχοι, μεταξύ των οποίων Έλληνες και Αρμένιοι. Λιγότερο από ένα χρόνο μετά, στα μέσα Ιουνίου 1915, ξεκίνησε ο τελικός εκτοπισμός και η εξόντωση των Αρμένιων κατοίκων της πόλης. Αλήθεια πόσο μοιάζουν τα γεγονότα του τότε με το σήμερα…
Οι μαύρες ημέρες για τους Πόντιους της περιοχής ξεκινάει το 1916. Το ημερολόγιο γράφει Κυριακή 16 Νοεμβρίου. Η καμπάνα στην εκκλησία του Αρχιστράτηγου Μιχαήλ στην Τρίπολη, χτυπά όπως κάθε Κυριακή. Αυτή τη φορά, όμως, χτυπάει και για άλλο λόγο. Αμέσως μετά τη Θεία Λειτουργία, οι έλληνες ορθόδοξοι (γύρω στις 3000 άτομα) φορτώνουν όσα υπάρχοντα μπορούν να κουβαλήσουν και όλοι, ανάμεσά τους γυναικόπαιδα, ηλικιωμένοι και άρρωστοι, αφήνουν την ιδιαίτερη πατρίδα τους για πάντα. Σε όλη τους την πορεία προς τις πιθανές νέες πατρίδες τους, κακοποιούνται από τους στρατιώτες όπου βρεθούν.
Κάποιοι οδηγήθηκαν στο χωριό Μπρικ, ένα εγκαταλειμμένο χωριό που ζούσαν κάποτε 500 οικογένειες κυρίως Αρμενίων. Για κακή τους τύχη τέσσερις μήνες μετά το χωριό έπεσε σε επιδημία. Όπως σημειώνουν ιστορικοί, χιλιάδες έχασαν την ζωή τους και από την αρρώστια αλλά και από τις κακουχίες της διαδρομής αυτής. Αργότερα, κάποιοι πρώην κάτοικοι της Τρίπολης αποφάσισαν να προχωρήσουν προς τη Ρωσία, όπου παρέμειναν περίπου 9 μήνες, ενώ τελικά τον Απρίλιο του 1919 αρκετοί από αυτούς εγκατέλειψαν τη Ρωσία και κατευθύνθηκαν προς την Ελλάδα.
Οι ομοιότητες των παραπάνω αλλά και αντίστοιχων περιπτώσεων του παρελθόντος, με την κατάσταση σήμερα στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ και όχι μόνο, δείχνει ότι τα βίαια συμφέροντα κάποιων εθνών δεν αναστέλλονται από τα ιδεώδη και την ηθική της σύγχρονης εποχής. Δεν θα πρέπει κανένας να αμφιβάλλει ότι ίδιες επιδιώξεις μπορεί να μας χτυπήσουν την πόρτα ανά πάσα στιγμή και να μας φέρουν προ εκπλήξεων. Μπορεί στις μέρες μας, και ειδικά στην χώρα μας, όλα να δείχνουν ότι κάθε πρόβλημα μπορεί να αναβληθεί από τον τρόμο της πανδημίας του κορονοϊού και εις το όνομα της μάχης κατά αυτού, όμως δεν θα πρέπει να είμαστε σίγουροι ότι όλοι σκέφτονται έτσι. Το παρελθόν και η ιστορία μας έχουν δείξει ότι τίποτα δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένο.
Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν στο άρθρο αυτό:
Το 1916, ξεκινά ο εκτοπισμός των Ελλήνων της Τρίπολης του Πόντου. Ανακτήθηκε από http://www.pontos-news.gr/article/156720/1916-xekina-o-ektopismos-ton-ellinon-tis-tripolis-toy-pontoy
Η Τρίπολις του Πόντου. Ανακτήθηκε από https://www.kotsari.com/pontos/poleis-oikismoi-xoria-perioxes-toponimia-tou-pontou/348-tripolis-tirebolu-tripoli
Τρίπολη. Ανακτήθηκε από https://www.pontiaka.gr/tripoli-w-11292.html
