Στις 9 Νοεμβρίου του 1989 το τείχος του Βερολίνου πέφτει. 27 χρόνια αργότερα, ο Ντόναλντ Τραμπ γίνεται και επίσημα ο νέος πρόεδρος των ΗΠΑ, χωρίς οι δηλώσεις του περί ανέγερσης τείχους μεταξύ ΗΠΑ και Μεξικού να στέκονται εμπόδιο. Βέβαια όπως θα δούμε δεν είναι και ο πρώτος.
Μέχρι στιγμής, 65 χώρες (μεταξύ τους και η Ελλάδα) έχουν προχωρήσει στην δημιουργία είτε τείχους είτε φραχτών στην επικράτειά τους. Αριθμός τετραπλάσιος σε σύγκριση με την εποχή του τείχους του Βερολίνου. Από την τρομοκρατική επίθεση του 2001, τα φράγματα αρχίζουν να θεωρούνται ως μια εύκολη λύση σε πολλές αμφιλεγόμενες περιοχές. Από το παλαιστινιακό τείχος έως το τείχος της Ουγγαρίας τον Ιούλιο του 2015 οι εκάστοτε κυβερνήσεις πίστευαν πως με την ανέγερση του τείχους θα ξεμπέρδευαν για πάντα από την την βία και θα επικρατούσε επιτέλους ειρήνη. Έλα όμως που συνέβη το αντίθετο. Το τείχος λειτούργησε ως μέσο τρομοκρατίας και εκφοβισμού με αποτέλεσμα τα κρούσματα βίας αλλά και οι τρομοκρατικές επιθέσεις να αυξηθούν θεαματικά. Προφανώς, το «πρόβλημα» δεν λύνεται, απλά μπαίνει κάτω από το χαλάκι ή μάλλον, πίσω από το τειχάκι.
Η κάθε περίπτωση είναι μοναδική. Στο Μπέλφαστ υπάρχουν φράγματα που διαχωρίζουν τους καθολικούς με τους προτεστάντες. Τείχος υπάρχει και μεταξύ της Ινδίας και του Μπαγκλαντές όπου όποιος Ινδός στρατιώτης δει κάποιον πρόσφυγα να μπαίνει παράνομα στην Ινδία, έχει δικαίωμα να τον πυροβολήσει. Τείχος υπάρχει και στην Δυτική Σαχάρα λόγω του πολέμου μεταξύ των Μαροκινών και του μετώπου Πολισάριο. Όλες αυτές οι περιπτώσεις έχουν και κάτι κοινό. Εκτός από το τείχος σαν κτίσμα, η ανέγερση ενός τείχους έχει και συμβολικό χαρακτήρα. Είναι σύμβολο διαχωρισμού, ρατσισμού, αποξένωσης και ξενοφοβίας. Ένα φράγμα εκτός από την φυσική του λειτουργία ως εμπόδιο, τοποθετεί και ταμπέλες. Εσύ ανήκεις στην μια μεριά του τείχους. Εσύ στην άλλη.
Το τείχος του Βερολίνου στήθηκε για να αποτρέπει την έξοδο των κατοίκων του Ανατολικού μπλοκ ενώ το τείχος του Τραμπ θα αποτρέπει στους Μεξικανούς να εισέλθουν παράνομα στη χώρα (άσχετα πως πάνω από το 40% των παράνομων μεταναστών φτάνουν στις ΗΠΑ μέσω αεροπλάνου). Το αποτέλεσμα όμως είναι το ίδιο. Οι σοβιετικοί θεωρούσαν όλους τους Δυτικούς φασίστες και ο Τραμπ θεωρεί όλους τους Μεξικανούς βιαστές και εμπόρους ναρκωτικών. Ένας απλός άνθρωπος δηλαδή ορίζεται, άθελά του, από την ταμπέλα που του έχουν φορέσει οι «ισχυροί».
Με την πάροδο των χρόνων η αποξένωση γίνεται όλο και πιο έντονη. Γιατί ο άνθρωπος φοβάται το διαφορετικό. Φοβάται τόσο ώστε δεν διστάζει να στιγματίζει το διαφορετικό είτε πρόκειται για θρησκεία, είτε για πολιτικές απόψεις είτε για το χρώμα. Δεν υπάρχει μεγαλύτερο έγκλημα από το να στιγματίζεσαι για αυτά που πιστεύεις, ή ακόμη χειρότερα, για αυτά που δεν πιστεύεις.
Ένα τείχος μπορεί να είναι και μεταφορικό. Ένας Αμερικάνος βάζει πίσω από το τείχος έναν Μεξικανό, απλά γιατί είναι Μεξικανός. Τον διαχωρίζει, ίσως και υποσυνείδητα, και τον βάζει στην blacklist. Δεν τον ξέρει προσωπικά. Δεν θέλει να τον μάθει. Του αρκεί η ταμπέλα που του έχουν προσαρτήσει. Έτσι γεννιέται ένας φαύλος κύκλος. Βία, διαχωρισμός, περισσότερη βία.
Μια κοινωνία που αντί να χτίζει γέφυρες, υψώνει τείχη.
