Η Παναγία Κακαβιώτισσα, η μοναδική εκκλησία χωρίς σκεπή στον κόσμο, περιμένει να την ανακαλύψουμε στο όμορφο νησί της Λήμνου.
Λήμνος
Ένα νησί με ιστορία μακραίωνη, έως πρόσφατα περιφρονημένο τουριστικά, μιας και δεν είχε την προβολή των κυκλαδίτικων στενών. Κι όμως, η Λήμνος του βορειανατολικού Αιγαίου έχει τόσα να προσφέρει στους τουρίστες που κατά χιλιάδες την ανακαλύπτουν. Υπέροχες παραλίες, γραφικά παραδοσιακά χωριά, ξωκλήσια, μουσεία και αρχαιολογικοί χώροι γεμίζουν το πρόγραμμα του επισκέπτη. Ένας προορισμός ιδανικός για τους λάτρεις της ελληνικής κουζίνας. Κρασιά, τυριά, ζυμαρικά παραδοσιακά να γευτεί κανείς και να πάρει μαζί του στην επιστροφή. Που δεν έχει αντίο, μα υπόσχεση για ¨καλή αντάμωση” με τους υπέροχους ανθρώπους του νησιού.
Παναγία Κακαβιώτισσα: ένα δυσπρόσιτο ξωκλήσι
Σε όλη την ελληνική επικράτεια είναι σκορπισμένα μικρά ξωκλήσια. Κρεμασμένα από βράχια, κρυμμένα σε δάση, φύλακες σε μικροσκοπικά νησάκια έχουν τα περισσότερα μια ιστορία να διηγηθούν.
Σκαρφαλωμένη στο όρος Κάκαβος, από όπου πήρε και το όνομά της, είναι η εκκλησία της Παναγίας της Κακαβιώτισσας. Η εκκλησία βρίσκεται σε μια εσοχή των βράχων. Η περιοχή είναι κοντά στο χωριό Ζεματάς, στην περιοχή Θάνος της Λήμνου, μόλις 4 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της Μύρινας, της πρωτεύουσας του νησιού. Ένας χαμηλός λευκός τοίχος ορίζει το ορθογώνιο που αποτελεί το ναό. Λίγες εικόνες, μπλε πορτούλα και μερικά σκόρπια καθίσματα περιμετρικά για τους προσκυνητές. Μα τούτο που εντυπωσιάζει είναι ότι η εκκλησία δεν έχει σκεπή. Προστασία από τη βροχή και τον ήλιο δίνει ο βράχος, στην κορυφή του οποίου υπάρχει κι ο σταυρός.
Παναγία Κακαβιώτισσα: η ιστορία
Η εκκλησία είναι κατάλοιπο ενός από τα πολλά μετόχια του νησιού. Η ιστορία του ξεκινά το 1300, όταν μοναχοί από τον Άη Στράτη κατέφυγαν στη δυσπρόσιτη σπηλιά για να προστατευθούν από τις επιδρομές των Τούρκων. Η περιοχή πάντως φαίνεται πως λειτουργούσε ως τόπος ασκητισμού ήδη από τα παλαιοχριστιανικά χρόνια, με τις σπηλιές να φιλοξενούν αναχωρητές που επιθυμούσαν να δοξολογήσουν το Θεό μακριά από τον πολιτισμό. Το μικρό εκκλησάκι κτίστηκε για να λειτουργούνται οι μοναχοί που ασκήτευαν στις γύρω σπηλιές.Το 1305 πέρασε στην ιδιοκτησία της Μονής Μεγίστης Λαύρας του Αγίου Όρους.
Μια λημνιά οικογένεια συνεχιστής της παράδοσης
Κάποτε οι μοναχοί που ασκήτευαν στην περιοχή πέθαναν και δεν ήρθαν νέοι ασκητές. Τότε ο τελευταίος μοναχός που είχε μείνει αποφάσισε να πάει στο Άγιο Όρος. Πριν φύγει όμως εμπιστεύτηκε την εικόνα της Παναγίας, το “Ρόδον το αμάραντον” σε ένα Λημνιό βοσκό που είχε το μαντρί του εκεί κοντά. Ανήκε στην οικογένεια Μουμτζή από το χωριό Κοντιάς. Ο μοναχός ζήτησε από το βοσκό να ανεβάζει την εικόνα κάθε Τρίτη του Πάσχα για να λειτουργείται. Μια παράδοση που συνεχίζεται ως τις μέρες μας.
Το εκκλησάκι σήμερα
Η Παναγιά η Κακαβιώτισσα είναι ένα δημοφιλές αξιοθέατο για τους πολυάριθμους καλοκαιρινούς επισκέπτες. Το καλοκαίρι του 2021 τελέστηκε ο πρώτος γάμος στο εκκλησάκι από τότε που κτίστηκε. Στο παρελθόν είχε γίνει και μια βάπτιση, ενώ τα τελευταία χρόνια τελούνται και λειτουργίες πλέον της Τρίτης του Πάσχα.
Μολονότι σε δυσπρόσιτο σημείο, το εκκλησάκι δεν έχει γλιτώσει το βανδαλισμό. Ασυνείδητοι έχουν γράψει στην επιφάνεια των βράχων με σπρέι, αμαυρώνοντας το φυσικό κάλλος αλλά και την κατανυκτικότητα του τόπου. Οι περισσότεροι επισκέπτες, πάντως, σέβονται το χώρο, διατηρώντας τον καθαρό, μη διαταράσσοντας την ηρεμία και τη γαλήνη που επικρατεί.
Παναγία Κακαβιώτισσα: πώς να πάτε
Ξεκινώντας από τη Μύρινα με το αυτοκίνητό σας κινείστε στον κεντρικό οδικό άξονα νοτιοανατολικά, προς Πλατύ. Σε γενικές γραμμές η σήμανση θα σας βοηθήσει. Ακολουθώντας την πινακίδα προς την εκκλησία, θα βρεθείτε σε ένα καλής ποιότητας χωματόδρομο. Μετά από 2,5 χιλιόμετρα θα φτάσετε σε ένα πλάτωμα. Εκεί αφήνουν οι επισκέπτες το αυτοκίνητο.
Η διαδρομή ως το εκκλησάκι είναι περίπου 1,3 χιλιόμετρα. Το πρώτο μέρος είναι ανηφορικό, ενώ σε αρκετά σημεία υπάρχουν σκαλοπάτια. Μετά τα πρώτα 400 μέτρα το έδαφος γίνεται επίπεδο. Χαμηλή βλάστηση, εντυπωσιακοί γεωλογικοί σχηματισμοί και κατσίκια που αναζητούν σκιά σε κάποια από τις πολυάριθμες σπηλιές θα συντροφεύσουν τη διαδρομή σας. Μετά από 20 περίπου λεπτά και αφού ανεβείτε λίγα σκαλιά ακόμη θα φτάσετε στο εκκλησάκι. Η θέα θα σας αποζημιώσει!
Καλό είναι κατά τους καλοκαιρινούς μήνες να επιλέξετε να επισκεφτείτε το ξωκκλήσι νωρίς το πρωί. Απαραίτητα είναι αθλητικό παπούτσι, αντιηλιακό, καπέλο και νερό. Είναι μια διαδρομή εύκολη, και για αυτό θα δει κανείς επισκέπτες όλων των ηλικιών, από ηλικιωμένους ως οικογένειες με μικρά παιδιά. Όποιος βρεθεί στη Λήμνο είναι κρίμα να μην επισκεφτεί αυτή τη μοναδική εκκλησία!
Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν για το άρθρο:
Παναγιά η Κακαβιώτισσα. Ανακτήθηκε από: https://www.mylemnos.gr/panagia-kakaviotisa.html
Παναγία Κακαβιώτισσα: η ελληνική εκκλησία χωρίς σκεπή που ξεχωρίζει σε όλο τον κόσμο. Ανακτήθηκε από: https://exploringgreece.tv/destinations/nisia-aigaio/i-elliniki-ekklisia-choris-skepi-poy-xechorizei-se-olokliro-ton-kosmo/36235/
Ανάβαση στην Παναγιά την Κακαβιώτισσα της Λήμνου. Ανακτήθηκε από: https://rizosm.wordpress.com/2014/07/28/%CE%B1%CE%BD%CE%AC%CE%B2%CE%B1%CF%83%CE%B7-%CF%83%CF%84%CE%B7%CE%BD-%CF%80%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CE%B3%CE%AF%CE%B1-%CE%BA%CE%B1%CE%BA%CE%B1%CE%B2%CE%B9%CF%8E%CF%84%CE%B9%CF%83%CF%83%CE%B1-%CF%84%CE%B7/
