Πρώτη φορά σε θεσμική θέση Γυναίκα!
Η πιο κοινή φράση που ακούμε όταν μία Ελληνίδα καταλαμβάνει για πρώτη φορά θεσμική θέση και θεσμικό ρόλο είναι: «Πρώτη γυναίκα…», ενώ παράλληλα είμαστε εντυπωσιασμένοι και απορημένοι με αυτήν την εξέλιξη. Αντίθετα, για κανέναν άντρα δεν απορούμε ή εντυπωσιαζόμαστε, όταν καταλαμβάνει μία δημόσια θέση, αφού το θεωρούμε εντελώς φυσικό επακόλουθο της αντρικής φύσης και της κοινωνικής θέσης που από αρχαιοτάτων χρόνων κατέχει.
Στο κάδρο θα δούμε όλες τις Ελληνίδες που βρέθηκαν πρώτη φορά σε θεσμική θέση, της Προέδρου της Βουλής, της Προέδρου της Δημοκρατίας, της Πρωθυπουργού, της Προέδρου των ανωτάτων δικαστηρίων της χώρας, της Βουλευτή και άλλων δημόσιων αρχών ή ιδρυμάτων.
Άννα Ψαρούδα – Μπενάκη, Πρώτη γυναίκα Πρόεδρος της Βουλής και Πρώτη γυναίκα Πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών
Στις 19 Μαρτίου (σαν σήμερα) 2004 η Άννα Ψαρουδά-Μπενάκη γίνεται η πρώτη Ελληνίδα πρόεδρος της βουλής των Ελλήνων και Ελληνίδων, από τη δημιουργία του ελληνικού κράτους, ως βουλευτής του κόμματος της Νέας Δημοκρατίας. Σπούδασε νομική και διατέλεσε ακαδημαϊκός στην έδρα του ποινικού δίκαιου. Ως ακαδημαϊκός κατέλαβε για πρώτη φορά και την προεδρία της Ακαδημίας Αθηνών (ως η πρώτη γυναίκα πρόεδρος) στη 1 Ιανουαρίου 2020 για ένα έτος. Απεβίωσε μόλις πρόσφατα στις 15 Φεβρουαρίου 2026 σε ηλικία 91 ετών, οπότε και της αφιερώνεται το παρόν άρθρο.
Ελένη Σκούρα, Πρώτη γυναίκα βουλευτής
Το 1952, μετά από 108 χρόνια που ψήφιζαν μόνο οι άντρες, οι γυναίκες απέκτησαν το πολιτικό δικαίωμα και με αυτόν τον τρόπο αναγνωρίστηκε εν μέρει η αξία τους ως ισότιμων μελών της κοινωνίας. Με τη δύναμη που δίνει ο νόμος θα αποφασίζουν οι ίδιες πλέον για το μέλλον τους. Στις 18 Ιανουαρίου 1953 εκλέγεται, ως επακόλουθο της απόδοσης του δικαιώματος ψήφου στις γυναίκες, και η Ελένη Σκούρα μένοντας χαραγμένη στη μνήμη μας ως η πρώτη Ελληνίδα βουλευτής (ή βουλεύτρια).
Λίνα Τσαλδάρη, Πρώτη γυναίκα υπουργός
Στις 29 Φεβρουαρίου 1956 η Λίνα Τσαλδάρη, σύζυγος του Παναγή Τσαλδάρη, γίνεται η πρώτη γυναίκα υπουργός, αναλαμβάνοντας το υπουργείο κοινωνικής πρόνοιας, στην κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Καραμανλή.
Αικατερίνη Σακελλαροπούλου, Πρώτη γυναίκα Πρόεδρος της Δημοκρατίας και Πρώτη γυναίκα Πρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας
Στις 22 Ιανουαρίου 2020 εκλέχθηκε από τη βουλή των Ελλήνων και των Ελληνίδων Πρόεδρος της Δημοκρατίας η Αικατερίνη Σακελλαροπούλου, η πρώτη γυναίκα πρόεδρος από την θέση σε ισχύ του Συντάγματος του 1975 και την αλλαγή του πολιτεύματος σε προεδρευομένη κοινοβουλευτική δημοκρατία. Διατέλεσε, επίσης, δικαστής,υπηρετώντας τη διοικητική δικαιοσύνη, και προήχθη στη θέση του Συμβούλου Επικρατείας. Στις 17 Οκτωβρίου 2018 γίνεται και η πρώτη γυναίκα Πρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας, του ανώτατου διοικητικού δικαστηρίου της χώρας.
Στο σημείο αυτό να αναφερθεί ότι γυναίκα στη θέση του βασιλέα κατά το προϊσχύσαν καθεστώς (1830-1974) δεν υπήρξε ποτέ στην Ελλάδα, εν αντιθέσει με άλλα κράτη, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και τη χαρακτηριστική περίπτωση της βασίλισσας Ελισάβετ.
Βασιλική Θάνου, Πρώτη γυναίκα Πρωθυπουργός (υπηρεσιακή)
Στις 27 Αυγούστου 2015, ύστερα από την παραίτηση της κυβέρνησης του Αλέξη Τσίπρα, διορίστηκε υπηρεσιακή πρωθυπουργός η Βασιλική Θάνου (λόγω του ότι κατείχε τη θέση της προέδρου του ΑΠ), η πρώτη στο εν λόγω αξίωμα από τη σύσταση του ελληνικού κράτους. Διατέλεσε, επίσης, δικαστής, υπηρετώντας την πολιτική και ποινική δικαιοσύνη, ενώ κατείχε, όπως ήδη αναφέρθηκε, και τη θέση της Πρόεδρου του Αρείου Πάγου. Ωστόσο, να επισημανθεί ότι επί της ουσίας (όχι υπηρεσιακή) γυναίκα πρωθυπουργός στην Ελλάδα εκλεγμένη από το λαό δεν έχει υπάρξει ποτέ μέχρι σήμερα.
Ρένα Ασημακοπούλου, Πρώτη γυναίκα Πρόεδρος του Αρείου Πάγου
Μόλις το 2011 αναλαμβάνει τη θέση της προεδρίας του Αρείου Πάγου η Ρένα Ασημακοπούλου και γίνεται η πρώτη γυναίκα πρόεδρος από την ίδρυση του ανώτατου πολιτικού και ποινικού δικαστηρίου της Ελλάδας, το 1834. Έπρεπε να περάσουν 177 χρόνια για να αναγνωριστεί επίσημα και θεσμικά ο ρόλος της γυναίκας στο σημαντικότερο δικαστήριο της χώρας.
Ευτέρπη Κουτζαμάνη, Πρώτη γυναίκα Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου
Το ίδιο ισχύει και για τη θέση του/της εισαγγελέως του Αρείου Πάγου που μόλις το 2013 η Ευτέρπη Κουτζαμάνη γίνεται η πρώτη Εισαγγελέας του ακυρωτικού μας δικαστηρίου σε μία θέση που την κατείχαν παραδοσιακά μόνο άντρες για 179 χρόνια.
Ανδρονίκη Θεοτοκάτου, Πρώτη γυναίκα Πρόεδρος του Ελεγκτικού Συνεδρίου
Στις 28 Οκτωβρίου 2015 ένα ακόμα άβατο σπάει για τη θέση προέδρου ανωτάτου δικαστηρίου. Η Ανδρονίκη Θεοτοκάτου αναλαμβάνει τη θέση της προέδρου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, ενός από τα τρία ανώτατα δικαστήρια στη χώρα.
Πηγές
Η Άννα Μπενάκη-Ψαρούδα νέα πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών από την 1η Ιανουαρίου 2020. (2019). Ανακτήθηκε από: https://www.newsit.gr/politikh/i-anna-mpenaki-psarouda-nea-proedros-tis-akadimias-athinon-apo-tin-1i-ianouariou-2020/2945966/ (τελευταία πρόσβαση: 18/03/2026)
Ελένη Σκούρα: Η πρώτη ελληνίδα βουλευτής. Ανακτήθηκε από: https://www.sansimera.gr/biographies/434 (τελευταία πρόσβαση: 18/03/2026)
Ιστορικές στιγμές του Νοσοκομείου Άργους (μέρος II) » Λίνα Τσαλδάρη. Ανακτήθηκε από: https:/argolikivivliothiki.gr/2023/03/24/argos-hospital/url/ (τελευταία πρόσβαση: 18/03/2026)
Επισκέπτεται την Κομοτηνή σήμερα η Κατερίνα Σακελλαροπούλου. (2020). Ανακτήθηκε από: https://www.tanea.gr/2020/05/29/politics/episkeptetai-tin-komotini-simera-i-katerina-sakellaropoulou/
Βασιλική Θάνου: Η πρώτη γυναίκα πρωθυπουργός της Ελλάδα. Ανακτήθηκε από: https://www.nextdeal.gr/epikairotita/politiki/75024/vasiliki-thanoy-i-proti-gynaika-prothypoyrgos-tis-elladas (τελευταία πρόσβαση: 18/03/2026)
Σιατερλή, Β. (2017). ΠΡΟΣΩΠΑ: Η πρώτη γυναίκα Πρόεδρος του Αρείου Πάγου – Ρένα Ασημακοπούλου. Ανακτήθηκε από: https://tomov.gr/2017/07/19/prosopa-proti-gynaika-proedros-areioy-pagoy-rena-asimakopoyloy/ (τελευταία πρόσβαση: 18/03/2026)
Παπαδάκου, Γ. (2013). Η δυναμική εισαγγελέας. Ανακτήθηκε από: https://www.tovima.gr/2013/08/03/society/i-dynamiki-eisaggeleas/ (τελευταία πρόσβαση: 18/03/2026)
Η Ανδρονίκη Θεοτοκάτου πρόεδρος της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων. (2002). Ανακτήθηκε από: https://www.businessnews.gr/prosopa/item/247239-i-androniki-theotokatou-proedros-tis-eniaias-arxis-dimosion-symvaseon (τελευταία πρόσβαση: 18/03/2026)
