Το ηλεκτρικό ρεύμα στην Ελλάδα- Ο ηλεκτρισμός και το ηλεκτρικό ρεύμα
Στον σημερινό κόσμο της ραγδαίας ανάπτυξης της τεχνολογικής και επιστημονικής προόδου η ανθρωπότητα έχει ήδη καταφέρει να αναβαθμίσει το βιοτικό επίπεδο και να προσφέρει ένα ποιοτικό μέλλον στις επόμενες γενιές. Όλο αυτό το οικοδόμημα σε κάθε περίπτωση απαιτεί σημαντικά ποσά ενέργειας κάθε μορφής. Αυτή, όμως, που συνέβαλε σημαντικά στη βελτίωση των συνθηκών του ανθρώπου και στην αύξηση της αποτελεσματικότητας της αντιμετώπισης των αλλαγών, τις οποίες επιφυλάσσει η φύση, είναι αναμφισβήτητα η ηλεκτρική. Η ηλεκτρική ενέργεια, σήμερα, δεσπόζει σε κάθε σημείο του πλανήτη και θεωρείται ένα δεδομένο που χωρίς την ύπαρξή του δεν θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί μεγάλος αριθμός καθημερινών, αλλά και έκτακτων αναγκών.
Οι πρωτοπόροι του ηλεκτρισμού είναι τέσσερις σπουδαίοι επιστήμονες, ένας εξ αυτών και πολιτικός, οι οποίοι έθεσαν και το σταθερό επιστημονικό θεμέλιο. Ο Gillbert ασχολήθηκε αρκετά χρόνια με την παρατήρηση φαινομένων, όπως η έλξη φορτισμένων σωμάτων. Ο Φραγκλίνος, πέρα από τη σπουδαία πολιτική του καριέρα στην αμερικανική ήπειρο, πραγματοποίησε αρκετά πειράματα που αφορούσαν τον ηλεκτρισμό. Ο Coulomb ασχολήθηκε συστηματικά και εδραίωσε τον μαγνητισμό και τον στατικό ηλεκτρισμό. Ο Faraday μπορεί να θεωρηθεί ένας από τους σημαντικούς επιστήμονες, καθώς είναι ο πρώτος που εισήγαγε στην επιστήμη της φυσικής τους όρους του ηλεκτρικού και μαγνητικού πεδίου.
Δύο ακόμα κορυφαίοι επιστήμονες διαμόρφωσαν το επιστημονικό πεδίο για τη μετάβαση από τον ηλεκτρισμό στο ηλεκτρικό ρεύμα. Ο Volta κατασκεύασε ένα νέο αντικείμενο, το ηλεκτροφόρο, το οποίο αποτελούνταν από δύο πλάκες φορτισμένες αμφότερες και θετικά και αρνητικά. Αλλά αυτός που συνέβαλε αποφασιστικά στην ιστορία του ηλεκτρικού ρεύματος θεωρείται αναμφίβολα ο Edison. Ο ίδιος μέσα από ένα καρβουνιασμένο νήμα ευρισκόμενο σε μια γυάλινη σφαίρα κενού αέρος, κατάφερε τη διατήρηση του ηλεκτρικού ρεύματος, ενώ στη συνέχεια βοήθησε στην πρώτη διανομή του ηλεκτρικού ρεύματος σε πολλά σημεία. Το 1882 στήθηκαν και οι πρώτοι σταθμοί παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος του Edison για ευρεία χρήση, σε Νέα Υόρκη και Λονδίνο. Το ηλεκτρικό ρεύμα πλέον ήταν μία πραγματικότητα. Το επόμενο βήμα ήταν να προωθηθεί σε όλες τις χώρες του κόσμου. Έτσι, ως σημείο των καιρών το ηλεκτρικό ρεύμα στην Ελλάδα ήταν μία δεύτερη πραγματικότητα.
Το ηλεκτρικό ρεύμα στην Ελλάδα- Η έλευση ενός φαινομένου
Το ηλεκτρικό ρεύμα στην Ελλάδα ήρθε 7 χρόνια αργότερα από τη λειτουργία των πρώτων σταθμών ηλεκτρικής παραγωγής, δηλαδή το 1889. Η διανομή ηλεκτρικού ρεύματος στην Ελλάδα πραγματοποιήθηκε σε ένα πρώτο στάδιο από τις υπάρχουσες ιδιωτικές εταιρίες φωταερίου. Την ίδια χρονιά ιδρύθηκε με ιδιωτική πρωτοβουλία και η πρώτη ελληνική εταιρία διανομής ηλεκτρικού ρεύματος με πρώτο της έργο τη φωταγώγηση της Αθήνας και στη συνέχεια άρχισαν να δραστηριοποιούνται και άλλες εταιρίες. Τα επόμενα χρόνια, όμως, και ειδικά τα χρόνια των Βαλκανικών Πολέμων και του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η υποτυπώδης αγορά ηλεκτρικής ενέργειας περνά μια βαθιά κρίση, αφού η πρώτη ύλη, ο άνθρακας, παραγόταν σε χώρες που πρωταγωνιστούσαν στον πόλεμο και οι κυβερνήσεις τους αύξησαν υπερβολικά την τιμή αγοράς.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο η ελληνική κυβέρνηση προχώρησε στον νόμο 1356 με σκοπό να αποτρέψει την ενεργειακή κρίση, αλλά και τις εταιρίες από μία πιθανή πτώχευση, με τίμημα να παρεμβαίνει ουσιαστικότερα στον έλεγχο αυτών των επιχειρήσεων. Το αποφασιστικό βήμα για τη δημιουργία μίας αμιγώς δημόσιας επιχείρησης παραγωγής ηλεκτρισμού έγινε το 1950 με την ίδρυση της Δ.Ε.Η. σε συνεργασία και με αμερικανική εταιρία EBASCO. Μέχρι τη δεκαετία του 1970 η Δ.Ε.Η. απορρόφησε όλες τις συνεργαζόμενες δημοτικές και ιδιωτικές εταιρίες παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος και ολοκλήρωσε με επιτυχία τη διανομή του σε όλη την επικράτεια Από εκείνη τη χρονική στιγμή και έπειτα η παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος υπόκειται μόνο σε κρατικό έλεγχο και αρχίζει η περίοδος του κρατικού μονοπωλίου, η οποία θα αρχίζει να αμφισβητείται με την αυγή της νέας χιλιετίας.
Βιβλιογραφία
Βογιατζής, Ε. (2018). Η απελευθέρωση της αγοράς στο επίπεδο παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος: ευρωπαϊκό και ελληνικό δίκαιο. Δ.Π.Θ: Κομοτηνή.
Αντωνίου, Ν., Δημητριάδης, Π., Καμπούρης, Κ., Παπαμιχάλης, Κ. & Παπατσίμπα, Λ. (2025). Φυσική Γ΄ Γυμνασίου. ΙΤΥΕ: Αθήνα.
Καρτσώνης, Β. (2019). Η απελευθέρωση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και το καθεστώς εκμετάλλευσης λιγνίτη στην Ελλάδα. Η περίπτωση της λιγνιτικής μονάδας Μεγαλόπολης – Μελέτη των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων με χρήση ερωτηματολογίου. Ε.Α.Π: Πάτρα.
Μήτσιος, Χ. (2012). Η απελευθέρωση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας: Ιστορικά στοιχεία και εµπειρικά ευρήµατα µέσα από το παράδειγµα της ∆ΕΗ στην Ελλάδα. Α.Π.Θ: Θεσσαλονίκη.
