Όλοι γνωρίζουμε τι είναι οι πρώτες βοήθειες. Ίσως, όμως, δεν είναι γνωστό τι είναι οι πρώτες βοήθειες ψυχικής υγείας. Αν λάβουμε υπόψη τι είναι οι πρώτες βοήθειες, μπορούμε πιθανότατα να υποθέσουμε τι είναι οι πρώτες βοήθειες ψυχικής υγείας. Οι πρώτες βοήθειες εφαρμόζονται, όταν το άτομο υποστεί αιφνίδια κάποιον τραυματισμό ή αντιμετωπίσει κάποιο σωματικό πρόβλημα. Οι πρώτες βοήθειες ψυχικής υγείας εφαρμόζονται, όταν το άτομο βιώσει μία κρίση ή είναι μάρτυρας σε ένα τραυματικό συμβάν. Πρωταρχικός σκοπός των πρώτων βοηθειών ψυχικής υγείας είναι η άμεση ανακούφιση του ατόμου.
Απευθύνονται σε άτομα σε έντονη δυσφορία που έχουν προσφάτως βιώσει σοβαρά τραυματικά γεγονότα.
Ένα από τα τραυματικά αυτά γεγονότα, που μπορεί να βιώσει ένα άτομο και που καθιστούν αναγκαία την παρέμβαση και την εφαρμογή των πρώτων βοηθειών ψυχικής υγείας, είναι οι καταστροφές. Οι καταστροφές αυτές μπορεί να αφορούν ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού ή να είναι περισσότερο μεμονωμένες. Για παράδειγμα, οι φυσικές καταστροφές, όπως είναι οι πλημμύρες ή οι πυρκαγιές, πλήττουν μεγάλο μέρος του πληθυσμού. Το άτομο μπορεί να έρθει αντιμέτωπο με σωματικές βλάβες, με το θάνατο οικείων προσώπων και την απώλεια περιουσίας. Όλα τα παραπάνω δημιουργούν δυσάρεστα συναισθήματα. Μία άλλη περίπτωση τραυματικού γεγονότος είναι και ο πόλεμος, όπου πλήττεται ένα πολύ μεγάλο μέρος του πληθυσμού και το άτομο μπορεί να έρθει αντιμέτωπο με όλα τα παραπάνω.
Πρώτες βοήθειες ψυχικής υγείας εφαρμόζονται και σε μεμονωμένα περιστατικά. Τα μεμονωμένα περιστατικά αφορούν λίγα άτομα (π.χ. μία οικογένεια) ή ένα μόνο άτομο. Για παράδειγμα, τα αυτοκινητιστικά δυστυχήματα, μια διάρρηξη ή ληστεία αποτελούν μεμονωμένα περιστατικά. Άλλα επίσης σοβαρά περιστατικά είναι και η σεξουαλική κακοποίηση, η απαγωγή, η ομηρία και η απειλή.
Απαιτείται διερεύνηση της σωματικής και ψυχολογικής κατάστασης του ατόμου.
Όπως προαναφέρθηκε, οι πρώτες βοήθειες ψυχικής υγείας έχουν σκοπό την άμεση ανακούφιση από τα δυσάρεστα συναισθήματα. Για να πραγματοποιηθεί αυτό, αρχικά χρειάζεται να γίνει διερεύνηση της σωματικής και ψυχολογικής κατάστασης του ατόμου. Τα συναισθήματα είναι συνήθως κοινά σε πολλές από τις περιπτώσεις. Αρχικά, το άτομο βιώνει σοκ και άρνηση και δεν μπορεί να δεχθεί την κατάσταση. Όταν ζητείται να την περιγράψει, την περιγράφει σαν να μην την έζησε το ίδιο, αλλά σαν να ήταν απλώς θεατής. Ξεχνάει σημαντικές λεπτομέρειες και τα συναισθήματα του δε συνάδουν με την περιγραφή. Σε άλλες περιπτώσεις, το άτομο μπορεί να ξεσπάει έντονα, να κλαίει με λυγμούς, να είναι θυμωμένο και απελπισμένο. Οι καταστάσεις αυτές βιώνονται από το άτομο σαν τραυματικά γεγονότα.
Το πώς κάποιος αντιδρά σε ένα τραυματικό γεγονός εξαρτάται από πολλούς παράγοντες
Δεν υπάρχει πρωτόκολλο σχετικά με την εφαρμογή συγκεκριμένων βημάτων στις πρώτες βοήθειες ψυχικής υγείας. Εξαρτάται από την μεμονωμένη αντίδραση του ατόμου, η οποία εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως είναι η σοβαρότητα της κατάστασης, η ιδιοσυγκρασία του ατόμου, η ηλικία, το δίκτυο υποστήριξης, η προηγούμενη εμπειρία με τραυματικά γεγονότα, οι πολιτισμικές αξίες και οι θρησκευτικές πεποιθήσεις.
Το σημαντικότερο είναι ότι οι πρώτες βοήθειες ψυχικής υγείας προσφέρουν στο άτομο ένα ασφαλές πλαίσιο, όπου μπορεί να εκφράσει τα δυσάρεστα συναισθήματά του και με τη κατάλληλη βοήθεια να καταφέρει να μετριάσει τη δυσφορία του και να ανακτήσει ξανά τον έλεγχο και την αυτοκυριαρχία του.
