Η μουσική, αυστηρά και ακολουθώντας τον σχετικό ορισμό, αναφέρεται στο «είδος τέχνης που συνίσταται σε κατάλληλο συνδυασμό ήχων, έτσι ώστε το σύνολο να έχει μελωδία, ρυθμό και αρμονία, καθώς και το σχετικό δημιούργημα». Η μουσική είναι παντού γύρω μας και νοηματοδοτεί τη ζωή του καθένα με διαφορετικούς τρόπους: για άλλους αποτελεί διέξοδο, αγαπημένη συνήθεια, τρόπο έκφρασης αλλά και κομμάτι της ταυτότητας του εαυτού. Είναι μια τέχνη πολυδιάστατη, για την οποία, εν τέλει, κανένας ορισμός δεν είναι αρκετά ακριβής και ξεκινάει το ταξίδι της ανά τους αιώνες την ίδια εποχή με τον έναρθρο λόγο.
Οι πρώτες συσχετίσεις μουσικής και ψυχολογίας ξεκίνησαν με την δημοσίευση μια έρευνας που αναφερόταν στο «φαινόμενο Μοzart»: τον ισχυρισμό, δηλαδή, ότι η ακρόαση κομματιών του Mozart αυξάνει κάποιες γνωστικές δεξιότητες και ότι η πρώιμη έκθεση των παιδιών σε αυτά δύναται να τα κάνει πιο έξυπνα. Μπορεί αυτοί οι ισχυρισμοί να μην επιβεβαιώθηκαν ποτέ σε όλο τους το φάσμα, όμως η πόρτα είχε ανοίξει για την βαθύτερη διερεύνηση της επίδρασης της μουσικής στην ψυχολογία.
Γιατί η μουσική έχει τόσο σημαντικό αντίκτυπο;
Ο λόγος που η μουσική κατέχει εξέχουσα θέση στη ζωή μας έγκειται στην ίδια την αόριστη και υποκειμενική φύση αυτής της τέχνης. Ακριβώς επειδή η αντίληψη της περιέχει το υποκειμενικό στοιχείο, δεν μπορεί να μπει σε καλούπια και να εκλαμβάνεται το ίδιο από τον κάθε άνθρωπο. Το άκουσμα ενός τραγουδιού μπορεί να επαναφέρει άσχημες ή όμορφες αναμνήσεις, οι οποίες με τη σειρά τους να αναμοχλεύσουν ανάλογα συναισθήματα, μεταβάλλοντας την συναισθηματική μας κατάσταση, γεγονός που οδηγεί τους επιστήμονες να υποστηρίζουν ότι η μουσική επιτελεί μια πολύ σημαντική ψυχολογική λειτουργία.
Η μουσική, επίσης, ασκεί επιρροή και την γνωστική μας λειτουργία. Ανάλογες έρευνες που διεξήχθησαν, έχουν δείξει ότι υπάρχει βελτίωση στον τομέα της μνήμης στα αποτελέσματα IQ, στην ταχύτητα επεξεργασίας προφορικών και οπτικών πληροφοριών, στην αριθμητική και στην ανάγνωση και στην μάθηση μιας δεύτερης γλώσσας, όταν αυτά συνδυάζονται με το άκουσμα μουσικής υπόκρουσης.
Τα τελευταία χρόνια η χρήση της μουσικής έχει επεκταθεί ευρύτατα και εφαρμόζεται ως θεραπεία για ένα πλήθος ασθενειών. Η ακρόαση μουσικής συμβάλλει στην αντιμετώπιση σωματικών ασθενειών καθώς υπάρχουν ενδείξεις ότι βοηθά στη διαχείριση του πόνου και ότι αναλόγως το είδος της αναπτερώνει το ηθικό και κατ΄επέκταση ενδυναμώνεται το ανοσοποιητικό σύστημα. Επιπλέον, πολλές φορές χρησιμοποιείται ως επικουρικός παράγοντας για περιπτώσεις όπως η δίαιτα, η άσκηση αλλά και συνδυαστικά με άλλες θεραπείες στα πλαίσια της ψυχοθεραπείας και στις φάσεις αποκατάστασης μετά από τραυματισμούς. Τέλος, οι έρευνες συγκλίνουν πως, η ακρόαση μουσικής συνδέεται με μείωση των ορμονών του στρες, του άγχους και του καρδιακού ρυθμού, δεδομένο που σε μακροχρόνια κλίμακα συμβάλλει στην αύξηση της ευεξίας και της καλής διάθεσης.
Βάλτε, λοιπόν, τώρα το αγαπημένο σας κομμάτι αν δεν το έχετε βάλει ήδη καθώς η μουσική δεν αποτελεί αδίκως μια από τις σημαντικότερες τέχνες. Όχι μόνο μας χαλαρώνει και χρωματίζει τις σημαντικότερες μας στιγμές αλλά αποδεδειγμένα συμβάλλει σε καλύτερη και δημιουργικότερη ποιότητα ζωής.
