Στον χώρο της ψυχοθεραπείας, πολλές φορές γίνεται ταύτιση του επαγγέλματος του ψυχολόγου με αυτό του ψυχίατρου. Πολλοί άνθρωποι, πριν την έναρξη ψυχοθεραπείας αναρωτιούνται πού θα πρέπει να απευθυνθούν και αν ο ψυχολόγος ή ο ψυχίατρος είναι κατάλληλος γι’ αυτούς. Μπορεί το επάγγελμα του ψυχολόγου και του ψυχίατρου να μοιάζει σε ορισμένα σημεία, όμως υπάρχουν διακριτές διαφορές, που θα αναλυθούν.
Η πρώτη βασική διαφορά είναι ότι ο ψυχίατρος είναι γιατρός, απόφοιτος Ιατρικής σχολής με ειδικότητα στη Ψυχιατρική, ενώ ο ψυχολόγος δεν είναι. Καθώς ο ψυχίατρος έχει φοιτήσει σε τμήμα Ιατρικής, έχει γνώσεις για τα φάρμακα και τις ιδιότητές τους. Η δεύτερη μεγάλη διαφορά επομένως είναι, ότι ο ψυχίατρος μπορεί να συνταγογραφήσει φάρμακα, ενώ ο ψυχολόγος όχι. Επίσης, καθώς ο ψυχίατρος έχει γνώσεις ιατρικής, μπορεί να αναγνωρίζει με μεγαλύτερη ευκολία να τα σωματικά συμπτώματα, που παρουσιάζει ένας ασθενής. Αναγνωρίζει δηλαδή αν τα συμπτώματα οφείλονται σε ψυχική διαταραχή ή σε γενική ιατρική κατάσταση του ασθενούς (π.χ. διαβήτης). Επομένως, μπορεί να τον παραπέμψει στον κατάλληλο γιατρό (π.χ. ενδοκρινολόγος).
Στη συνέχεια, μία βασική διαφορά αφορά τη ψυχοθεραπεία. Πολλοί ψυχίατροι δεν έχουν ειδικευτεί σε προσέγγιση ψυχοθεραπείας, επομένως δεν μπορούν να κάνουν ψυχοθεραπεία. Ο ρόλος τους περιορίζεται στη διάγνωση και τη συνταγογράφηση φαρμακευτικής αγωγής. Αντίθετα, ο κατ’ εξοχήν ρόλος του ψυχολόγου είναι η διάγνωση και ψυχοθεραπεία. Ο ψυχίατρος αντιμετωπίζει μία ψυχική διαταραχή με τη συνταγογράφηση της κατάλληλης φαρμακευτικής αγωγής. Από την άλλη, για τον ψυχολόγο η ψυχική διαταραχή μπορεί να αντιμετωπιστεί καταλληλότερα μέσω της ψυχοθεραπείας, μέσω του λόγου, της επαφής με τη σκέψη και τα συναισθήματα και τη θεραπευτική σχέση.
Πολλές φορές, υπάρχει ένα είδος ανταγωνισμού ανάμεσα στο ψυχολόγο και το ψυχίατρο. Το βασικό είναι ο κάθε επαγγελματίας να αναγνωρίζει τα όριά του. Δίνεται το παράδειγμα ενός ασθενούς, που έχει διαγνωστεί με σχιζοφρένεια και απευθύνεται σε ψυχολόγο, χωρίς να ακολουθεί φαρμακευτική αγωγή. Ο ψυχολόγος θα πρέπει οπωσδήποτε να τον παραπέμψει σε ψυχίατρο και αφού ακολουθήσει φαρμακευτική αγωγή για ένα χρονικό διάστημα, να ξεκινήσει ψυχοθεραπεία. Αντίστοιχα, ένας ψυχίατρος, ο οποίος δεν έχει ειδικευτεί σε προσέγγιση ψυχοθεραπείας, θα πρέπει να παραπέμψει τον ασθενή σε κάποιον ψυχολόγο.
Το σημαντικότερο είναι τόσο ο ψυχίατρος, όσο και ο ψυχολόγος να τηρούν τον κώδικα δεοντολογίας. Δηλαδή, να ασκούν το επάγγελμα με γνώμονα την αποκατάσταση, τη βελτίωση της λειτουργικότητας και της θεραπείας του ασθενούς. Κάθε μορφή διάκρισης και ανταγωνισμού μεταξύ των δύο αυτών επαγγελμάτων μπορεί να αποβεί ζημιογόνα για τους ασθενείς. Το σημαντικότερο είναι ο ψυχολόγος και ο ψυχίατρος να αναγνωρίζουν τα όριά τους και πού ο κλάδος τους συγχέεται με τον άλλο κλάδο. Τέλος, το σημείο-κλειδί της επιτυχίας και της ηθικής είναι ο ψυχολόγος και ο ψυχίατρος να συνεργάζονται, όπου κρίνεται απαραίτητο.
