Οι σχολικοί ψυχολόγοι σε συνεργασία με άλλους ειδικούς ψυχικής υγείας, και τους εκπαιδευτικούς εμπλέκονται στον σχεδιασμό, την εφαρμογή και την αξιολόγηση των προσπαθειών του σχολείου για καθολικές παρεμβάσεις οι οποίες απευθύνονται στο σύνολο του μαθητικού πληθυσμού (Splett, Fowler, Weist, & McDaniel, 2013). Η ανταπόκριση στις ανάγκες ψυχικής υγείας των μαθητών προϋποθέτει την επαγγελματική επάρκεια και τη συνεργασία μεταξύ των διαφόρων επαγγελματιών. Των εκπαιδευτικών, σχολικών ψυχολόγων, κοινωνικών λειτουργών, ειδικών παιδαγωγών.
Οι Ross, Powell, & Elias (2002) επισημαίνουν την αναγνώριση της ανάγκης να ενσωματωθεί η διδασκαλία των κοινωνικών και συναισθηματικών δεξιοτήτων στο επίσημο αναλυτικό πρόγραμμα. Τονίζουν τη σημασία της ύπαρξης της συστηματικής τους διδασκαλίας, όπως διδάσκονται τα μαθηματικά και οι φυσικές επιστήμες. Στις δεξιότητες αυτές συγκαταλέγονται η αναγνώριση των συναισθημάτων του εαυτού και των άλλων, η ενεργητική ακρόαση, ο σεβασμός των διαφορών και η λήψη αποφάσεων.
Επίσης, η επιτυχής διαχείριση του στρες είναι ένα στοιχείο κοινωνικής και συναισθηματικής επάρκειας. Το στρες συνδέεται με αρνητικές συνέπειες στην υγεία καθώς και με απουσίες από το σχολείο. Οι σχολικοί ψυχολόγοι μπορούν να βοηθήσουν τους μαθητές και στην ικανότητα να συνάπτουν οι μαθητές υγιείς σχέσεις, ως ένα σημαντικό στοιχείο της κοινωνικής και συναισθηματικής τους επάρκειας. Οι θετικές σχέσεις με τα συνομήλικα παιδιά είναι ένα κρίσιμο αναπτυξιακό ορόσημο που μπορεί να προβλέψει τη μακροπρόθεσμη προσαρμογή στην ενήλικη ζωή.
Οι σχολικοί ψυχολόγοι θα μπορούσαν να επιμορφώσουν τους εκπαιδευτικούς σχετικά με τα θέματα που αφορούν στη διδασκαλία συναισθηματικών και κοινωνικών δεξιοτήτων. Η ανάπτυξη των παραπάνω δεξιοτήτων θα συμβάλει στη μείωση των συμπεριφορών υψηλού κινδύνου. Οι κοινωνικές και συναισθηματικές δεξιότητες συνδέονται με την έννοια της συναισθηματικής νοημοσύνης. Η ανάπτυξη της οποίας μπορεί να λειτουργήσεις ως παράγοντας πρόληψης της επιθετικής συμπεριφοράς και της κατάθλιψης, καθώς ενισχύονται η ενσυναίσθηση, ο έλεγχος του θυμού, η επίλυση διαφωνιών και η αυτογνωσία (Πούλου, 2008).
Απώτερος στόχος:
Είναι η ανάπτυξη της κοινωνικής επάρκειας των παιδιών, η οποία σχετίζεται με το βαθμό στον οποίο τα παιδιά είναι αποτελεσματικά στις κοινωνικές τους αλληλεπιδράσεις. Συμπεριλαμβάνει τη σύναψη και διατήρηση κοινωνικών επαφών, δεξιότητες συνεργασίας και την ικανότητα να προσαρμόζονται στα διάφορα κοινωνικά πλαίσια (καταστάσεις).
Η συναισθηματική επάρκεια σχετίζεται με την ικανότητα για κατανόηση των συναισθημάτων του εαυτού. Οι μαθητές που έχουν αναπτύξει τη συναισθηματική τους επάρκεια σε συνεργασία με τους σχολικούς ψυχολόγους, μπορούν να διαβάζουν τις συναισθηματικές ενδείξεις. Να αντιδρούν στα συναισθήματα των άλλων, να ελέγχουν τα συναισθήματά τους και να κατανοούν τις συνέπειες των συναισθηματικών τους εκφράσεων (Halle &Darling-Churchill, 2016).
Πηγές:
- Πούλου, Μ. (2008). Κοινωνική και συναισθηματική μάθηση: Μια προσέγγιση πρόληψης και αντιμετώπισης συναισθηματικών και συμπεριφορικών δυσκολιών των μαθητών στο σχολείο. Στο Ε. Τζελέπη-Γιαννάτου (Εκδ.), Θέματα διαχείρισης προβλημάτων σχολικής τάξης, τόμος Β΄. Αθήνα: ΥΠΕΠΘ-Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, 97-133. Διαθέσιμο στον δικτυακό τόπο: http://www.pischools.gr/programs/sxoltaxi/tomos_B.pdf
- Halle, T. G., & Darling-Churchill, K. E. (2016). Review of measures of social and emotional development. Journal of Applied Developmental Psychology, 45, 8-18.
- Merikangas, K. R., He, J. P., Burstein, M., Swanson, S. A., Avenevoli, S., Cui, L., … & Swendsen, J. (2010). Lifetime prevalence of mental disorders in US adolescents: results from the National Comorbidity Survey Replication–Adolescent Supplement (NCS-A). Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry, 49(10), 980-989 Splett, J. W., Fowler, J., Weist, M. D., McDaniel, H., & Dvorsky, M. (2013). The critical role of school psychology in the school mental health movement. Psychology in the Schools, 50(3), 245-258. http://dx.doi.org/10.1002/pits.21677
- Ross, M. R., Powell, S. R., & Elias, M. J. (2002). New roles for school psychologists: Addressing the social and emotional learning needs of students. School Psychology Review, 31(1), 43-52.
