Προβλήματα υπογονιμότητας
Το σπερμοδιάγραμμα είναι μια εξέταση η οποία μελετά το ανδρικό σπέρμα. Το σπέρμα είναι ένα εναιώρημα κυττάρων, των σπερματοζωαρίων μέσα στο σπερματικό πλάσμα. Το σπερματικό πλάσμα είναι ένα διάλυμα που περιέχει τις εκκρίσεις πολλών αδένων της πυελικής περιοχής και παρέχει θρέψη και προστασία στα σπερματοζωάρια. Πολλές φορές, όταν ζευγάρια που προσπαθούν να τεκνοποιήσουν, έχουν επαναλαμβανόμενες αποτυχίες τότε χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση. Συνήθως αυτό που εξετάζεται σχεδόν πάντα είναι η γονιμοποιητική ικανότητα της γυναίκας. Αυτό, μάλλον λόγω κοινωνικά κατασκευασμένων στερεοτύπων, έχει προκαλέσει οι γυναίκες να υφίστανται σε συνεχείς και πολλές φορές κουραστικές εξετάσεις. Παρόλα αυτά παρά την κοινή αντίληψη, είναι πολύ πιθανό το γονιμοποιητικό πρόβλημα να μην το έχει η γυναίκα, αλλά να το έχει ο άνδρας. Αυτό μπορεί να το καταδείξει το σπερμοδιάγραμμα.
Μακροσκοπικά στοιχεία του σπέρματος
Το σπέρμα του άνδρα προκειμένου να είναι φυσιολογικό και να έχει γονιμοποιητική ικανότητα, θα πρέπει να ανταποκρίνεται σε κάποια στάνταρντς. Τα στάνταρντς αυτά αφορούν τόσο μακροσκοπικά όσο και μικροσκοπικά στοιχεία του. Για παράδειγμα ο όγκος του σπέρματος ανά εκσπερμάτιση θα πρέπει να είναι περίπου στο 1,5 ml. Όσον αφορά το χρώμα, αυτό θα πρέπει να είναι λευκό και ιριδίζον ενώ το pH θα πρέπει να είναι ελαφρώς αλκαλικό, κοντά στο 7,2. Η σημασία όλων αυτών έχει να κάνει με το αν τα σπερματοζωάρια θα φτάσουν τελικά στο ωάριο. Το pH πρέπει να είναι αυστηρά αλκαλικό έτσι ώστε να εξουδετερώσει το όξινο περιβάλλον του κόλπου της γυναίκας που την προστατεύει από μολύνσεις.
Μικροσκοπικά στοιχεία του σπέρματος
Όταν μιλάμε για τα μικροσκοπικά στοιχεία του σπέρματος, αναφερόμαστε στα σπερματοζωάρια. Τα σπερματοζωάρια μελετώνται ως προς τον αριθμό τους και ως προς την ποιότητά τους. Το φυσιολογικό σπέρμα θα πρέπει να περιέχει μια συγκέντρωση σπερματοζωαρίων που να κυμαίνεται από 15-250 εκατομμύρια σπερματοζωάρια με μέση τιμή τα 100 εκατομμύρια. Ο λόγος που αυτός ο αριθμός είναι τόσο μεγάλος είναι επειδή τελικά στην λήκυθο της σάλπιγγας κοντά στο ωάριο θα φτάσουν μόνο 200 σπερματοζωάρια από τα οποία μόλις ένα θα τα γονιμοποιήσει.
Όσον αφορά την ποιότητα των σπερματοζωαρίων, μελετώνται η κινητικότητα, η βιωσιμότητα και η ανώμαλη μορφολογία τους. Για να είναι ένα δείγμα σπέρματος φυσιολογικό, τα ζωντανά σπερματοζωάρια θα πρέπει να είναι πάνω από το 50%. Από αυτά, τουλάχιστον το 40% θα πρέπει να μπορεί να έχει κινητικότητα με πρόσθια κίνηση, και από αυτά πάλι τουλάχιστον το 4% θα πρέπει να έχει φυσιολογική μορφολογία. Ανάλογα με το ποια από τις παραπάνω παραμέτρους αλλάζει έχουμε και αντίστοιχη διαταραχή σπέρματος. Οι πιο αξιοσημείωτες είναι:
- Ολιγοζωοσπερμία – μειωμένος αριθμός σπερματοζωαρίων (μικρότερος από 15 εκατομμύρια)
- Ασθενοζωοσπερμία – ασθενής κινητικότητα σπερματοζωαρίων (με μέτρηση μία ώρα μετά την λήψη του δείγματος)
- Τερατοζωοσπερμία – τα φυσιολογικά σε μορφολογία σπερματοζωάρια είναι λιγότερα από το 4% του δείγματος (ασυτηρά κριτήρια Kruger)
- Ολιγοασθενοτερατοζωοσπερμία – όλα τα παραπάνω συνδυαστικά
Ένα ακόμα στοιχείο που μελετά το σπερμοδιάγραμμα είναι το ποσοστό των σπερματοζωαρίων που έχουν συγκολληθεί.
Πότε χρειάζεται και πότε γίνεται το σπερμοδιάγραμμα
Το σπερμοδιάγραμμα χρειάζεται να γίνεται, όπως αναφέρθηκε παραπάνω, όταν ένα ζευγάρι προσπαθεί να τεκνοποιήσει και αποτυγχάνει. Η εξέταση του σπερμοδιαγράμματος είναι πολύ πιο απλή από οποιαδήποτε γυναικολογική εξέταση, και θα μπορούσε να γλιτώσει πολύ κόπο και χρόνο.
Οι διαταραχές του σπέρματος μπορούν να προκληθούν από διάφορους παράγοντες. Σε αυτούς συμπεριλαμβάνονται ορισμένες παιδικές ασθένειες, που ευτυχώς λόγω των εμβολίων έχουν σχεδόν εξαφανιστεί, αλλά και σε άλλους εξωτερικούς παράγοντες όπως είναι η ακτινοβολία, ή ατυχήματα με τραυματισμούς της περιοχής.
Ιδανική περίοδος αποχής για την πραγματοποίηση σπερμοδιαγράμματος είναι οι 2-5 ημέρες. Αυτό γιατί αύξηση της συχνότητας των εκσπερματίσεων προκαλεί μείωση του αριθμού των σπερματοζωαρίων. Αντίθετα μείωση της συχνότητάς τους προκαλεί αύξηση όγκου σπέρματος και αριθμού σπερματοζωαρίων αλλά μείωση της κινητικότητας και των φυσιολογικών μορφολογικά σπερματοζωαρίων.
Για περισσότερα στοιχεία για θέματα υπογονιμότητας μπορείτε να ανατρέξετε στα παρακάτω
Υστεροσκόπηση: Νέα μέθοδος εξέτασης της μήτρας
Επιστήμονες δημιούργησαν ανώριμα ωάρια από βλαστοκύταρρα
Όσα πρέπει να γνωρίζουμε για τα αντισυλληπτικά χάπια!
