Η οστεοπόρωση είναι μία πάθηση η οποία χαρακτηρίζεται από χαμηλή οστική μάζα και από την αλλαγή της ποιότητας των οστών, με αποτέλεσμα την ευθραυστότητά τους και τον αυξανόμενο κίνδυνο κατάγματος. Η ασθένεια εξελίσσεται χωρίς να εκδηλώνονται συμπτώματα, ενώ μπορεί να οδηγήσει σε πόνους, ανικανότητα ή ακόμα και στο θάνατο. Η οστεοπόρωση μπορεί να εμφανιστεί στις γυναίκες κατά τη μέση ηλικία καθώς τα οιστρογόνα δεν προστατεύουν πια τα οστά, αλλά μπορεί να εμφανιστεί και σε οποιαδήποτε ηλικία και στα δύο φύλα.
Κατηγορίες οστεοπόρωσης
- Πρωτοπαθής οστεοπόρωση: Αποτελείται από την μετεμμηνοπαυσιακή, τη γεροντική και την ιδιοπαθή οστεοπόρωση η οποία έχει περιορισμένη διάρκεια και απειλεί νεαρά άτομα και εφήβους.
- Δευτεροπαθής οστεοπόρωση: Εμφανίζεται από παθήσεις όπως είναι ο διαβήτης, ο υπερπαραθυρεοειδισμός, το πολλαπλούν μυέλωμα κοκ.
- Η τοπική μορφή οστεοπόρωσης: Προκαλείται μετά από την ακινητοποίηση καταγμάτων, αλλά σε αυτή την κατηγορία εντάσσεται και η ιδιοπαθής παροδική οστεοπόρωση μιας άρθρωσης κ.α.
Αίτια
Η οστεοπόρωση μπορεί να αναπτυχθεί βάσει δύο βασικών παραγόντων: Ο ένας έγκειται στην οστική απώλεια που μπορεί να συμβεί σε άτομα ηλικίας 45-50 ετών. Ο δεύτερος έχει να κάνει με το χαμηλό επίπεδο της κορυφαίας οστικής μάζας που αποκτά κανείς στην ηλικία των 25 ετών.
Παράγοντες κινδύνου
Ας δούμε συγκεντρωτικά, όμως, τους παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση της παθήσεως:
Α) Μη τροποποιήσιμοι:
- Γυναικείο φύλο.
- Μέση ηλικία.
- Εμμηνόπαυση.
- Παθήσεις όπως υπερπαραθυρεοειδισμός, υπερθυρεοειδισμός, ρευματώδης αρθρίτιδα κ.α.
- Συνεχής λήψη γλυκοκορτικοειδών.
- Γενετικοί λόγοι, όπως ιστορικό κατάγματος και οικογενειακό ιστορικό οστεοπόρωσης.
Β)Τροποποιήσιμοι:
- Διατροφή φτωχή σε ασβέστιο και βιταμίνη D.
- Κάπνισμα.
- Μεγάλη κατανάλωση οινοπνευματώδων ποτών.
- Έλλειψη σωματικής άσκησης.
- Αμηνόρροια διάρκειας μεγαλύτερης του ενός χρόνου.
- Πρόωρη εμμηνόπαυση (πριν από την ηλικία των 45 ετών).
- Λήψη φαρμάκων όπως των γλυκοκορτικοειδών (κορτιζόνη) και της θυροξίνης σε δόση μεγαλύτερη από ό,τι χρειάζεται για την αντιμετώπιση του υποθυρεοειδισμού.
Πρόληψη
Α)Πρωτογενής πρόληψη:
- Αποφυγή κατανάλωσης μεγάλων ποσοτήτων αλκοόλ.
- Αποφυγή του καπνίσματος.
- Λήψη βιταμίνης D και ασβεστίου.
- Σωματική άσκηση.
- Διατήρηση σωματικού βάρους σε φυσιολογικά πλαίσια.
- Σε περιπτώσεις πρόωρης εμμηνόπαυσης ή αμηνόρροιας ρύθμιση της ανεπάρκειας των οιστρογόνων.
- Λήψη κορτιζόνης στη κατώτερη δυνατή δόση.
- Η ελαχιστοποίηση της οστικής απώλειας μετά την ηλικία των 45 ετών.
- Η απόκτηση του μέγιστου δυνατού επιπέδου της κορυφαίας οστικής μάζας μέχρι την ηλικία των 25 ετών και η διατήρησή της κατά την ηλικιακή περίοδο των 25-45 ετών.
Β)Δευτερογενής πρόληψη: Η δευτερογενής πρόληψη της οστεοπόρωσης περιλαμβάνει μέτρα τα οποία καθορίζονται από το θεράποντα ιατρό και εφαρμόζονται όταν ξεκινούν οι νοσογόνοι παθογενετικοί μηχανισμοί και στοχεύουν στην προσυμπτωματική διάγνωση.
Πηγή: Ε.Ι.ΡΕ. Ελληνικό Ίδρυμα Ρευματολογίας ( http://www.elire.gr/info_det.php?di=21 )
