Η υπόθεση
Στο μυθιστόρημα «Ελίζαμπεθ Φιντς», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο, αποτυπώνεται μια ιστορία απρόσμενης κι ανεκπλήρωτης αγάπης. Ο Νιλ, μετά από δύο αποτυχημένους γάμους και μια ολιγόζωη εκπαιδευτική πορεία στην υποκριτική, βρέθηκε να παρακολουθεί πανεπιστημιακά μαθήματα «κουλτούρας και πολιτισμού», με διδάσκουσα την Ελίζαμπεθ Φιντς. Γοητευμένος από το διανοητικό της βάθος και τον μυστηριώδη χαρακτήρα της, δεν άργησε να αναπτύξει αισθήματα για εκείνη. Παρά τις εξωπανεπιστημιακές συναντήσεις τους, που συνεχίστηκαν και καθιερώθηκαν κι έπειτα, δύο με τρεις φορές τον χρόνο, για τουλάχιστον μια εικοσαετία, τα αισθήματα του παρέμειναν ανομολόγητα κι εκείνη εξακολούθησε να συνιστά γι’ αυτόν ένα απροσέγγιστο κι άλυτο μυστήριο.
Το ερμηνευτικό κλειδί για την προσέγγιση και την κατανόηση του μυστηρίου που αποκαλείται «Ελίζαμπεθ Φιντς», προσφέρεται στον Νιλ, παραδόξως, μετά τον θάνατό της. Τότε, πληροφορείται ότι εκείνη του κληροδότησε όλα τα χαρτιά και τη βιβλιοθήκη της, τα κατάλοιπα και τα σημειωματάρια της. Εφοδιασμένος με αυτό το υλικό κι υποκινούμενος από τα αισθήματα του, ο Νιλ αφοσιώνεται με πάθος στο εγχείρημα ανασύνθεσης της εικόνας της. Όσο η Ελίζαμπεθ Φιντς του αποκαλύπτεται, το ενδιαφέρον του όλο κι εγείρεται όχι μόνο γύρω από την ίδια, αλλά και γύρω από τα ερευνητικά πεδία ενδιαφέροντος της, αφού, με μεταθανάτια οδηγία της, του ανατίθεται η υλοποίηση μιας έρευνας σχετικά με τον αγαπημένο της «αντιήρωα» του παρελθόντος, τον Ιουλιανό τον Παραβάτη.
Θα εκπληρώσει ο Νιλ με επιτυχία αυτήν την επιθυμία της;
Θα κατορθώσει, τελικά, να γνωρίσει ποια πραγματικά ήταν η Ελίζαμπεθ Φιντς;
Ιστορία, τέχνη και φιλοσοφία
Σε αυτό το μυθιστόρημα του Julian Barnes υιοθετείται η προσφιλής σε αυτόν μέθοδος του συγκερασμού λογοτεχνίας κι ιστορίας. Η προσπάθεια του αφηγητή να ανασυνθέσει την εικόνα της εξιδανικευμένης αγαπημένης του, καταφεύγοντας στη μνήμη του και στο παραδιδόμενο νεοαποκτηθέν υλικό, διαπλέκεται με την απόπειρα προσέγγισης ενός ιστορικού προσώπου, του Ρωμαίου αυτοκράτορα, Ιουλιανού του Παραβάτη. Ως αναπόφευκτο αποτέλεσμα προκύπτει μια υβριδική αφήγηση, καθώς η βιογράφηση του Ρωμαίου αυτοκράτορα κι ο τρόπος πρόσληψης του από μεταγενέστερους στο πεδίο της τέχνης και της φιλοσοφίας παρεμβάλλεται στο κυρίως μέρος της αφήγησης. Πρόσωπα όπως ο Michel de Montaigne, ο Voltaire, ο Friedrich Schiller, ο Henrik Ibsen, ο Anatole France, αλλά ακόμα και ο Κωνσταντίνος Καβάφης κι ο Νίκος Καζαντζάκης, εντοπίζονται να παρελαύνουν στις σελίδες του.
Χάρη στα στοιχεία αυτά το μυθιστόρημα του Julian Barnes μετατρέπεται από ένα λογοτεχνικό βιβλίο που πραγματεύεται την ιστορία μιας αγάπης που δεν ευοδώθηκε, σε ένα στοχαστικό κείμενο με άξονα ενδιαφέροντος την ιστορία, την τέχνη και τη φιλοσοφία. Γι’ αυτούς που αγαπούν το συγκεκριμένο συνδυασμό, η «Ελίζαμπεθ Φιντς» αποτελεί μια πολύ καλή επιλογή.
Λίγα λόγια για τον συγγραφέα
Ο Julian Barnes (Τζούλιαν Μπαρνς), ένας από τους σημαντικότερους Βρετανούς συγγραφείς με διεθνή αναγνώριση, γεννήθηκε το 1946 στο Λέστερ της Μεγάλης Βρετανίας. Σπούδασε νομικά και γαλλική φιλολογία στην Οξφόρδη.
Το πρώτο του μυθιστόρημα, το Metroland, εκδόθηκε το 1980. Ο παπαγάλος του Φλωμπέρ απέσπασε λογοτεχνικά βραβεία στην Αγγλία, την Ιταλία και τη Γαλλία. Το 1986 η Ακαδημία Τεχνών και Γραμμάτων των ΗΠΑ τού απένειμε το βραβείο Ε.Μ. Forster. Το 1988 χρίστηκε ιππότης του Γαλλικού Τάγματος Τεχνών και Γραμμάτων. Το μυθιστόρημά του Άρθουρ & Τζoρτζ ήταν υποψήφιο για το βραβείο Booker 2005, όπως επίσης και Ο παπαγάλος του Φλωμπέρ το 1984 και το England, England το 1998. Στην τέταρτη υποψηφιότητά του για το ίδιο βραβείο, αναδείχθηκε νικητής για το μυθιστόρημά του με τίτλο Ένα κάποιο τέλος (2011). Το Άνδρας με κόκκινο μανδύα είναι το πιο γνωστό έργο του, τα δικαιώματα του οποίου έχουν ήδη πωληθεί σε περισσότερες από 15 χώρες.
Το 2022 ο συγγραφέας τιμήθηκε με το Jerusalem Prize for the Freedom of the Individual in Society, με το οποίο έχουν επίσης βραβευτεί στο παρελθόν ο Bertrand Russell, ο Max Frisch, η Simone de Beauvoir, ο Jorge Luis Borges, ο Graham Greene, ο Milan Kundera, ο Ernesto Sabato, η Susan Sontag, ο Ian McEwan κ.ά.
