«Το πορτρέτο του Ντόριαν Γκρέι» συνιστά αναντίρρητα ένα αριστούργημα της παγκόσμιας κλασικής λογοτεχνίας. Η νουβέλα πραγματεύεται ζητήματα περί ηθικής και φιλοσοφίας, ως αποφυάδα του κινήματος του Αισθητισμού. Πιο συγκεκριμένα, ο Αισθητισμός– ως ένα Βρετανικό κίνημα τέχνης του 19ου αιώνα- επικεντρώνεται στο δόγμα ότι η τέχνη δεν αποσκοπεί στην εξυπηρέτηση κάποιου πολιτικού, διδακτικού ή άλλου σκοπού, παρά μόνο στην προβολή της ομορφιάς της. Ο Oscar Wilde στην εν λόγω νουβέλα σκιαγραφεί έναν ηθικά διφορούμενο χαρακτήρα- τον Ντόριαν Γκρέι- που αμφισβητεί το ήθος και την φύση του ανθρώπου, ενώ καταβάλλεται από έναν υπέρμετρο εγωκεντρισμό, ομοίως με τον Νάρκισσο του Οβίδιου.
Το Πορτρέτο του Ντόριαν Γκρέι
«Το πορτρέτο του Ντόριαν Γκρέι» δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στο περιοδικό «Lippincott’s Monthly Magazine» το 1890. Όμως, λόγω της αμφιλεγόμενης και ανήθικης φύσης του έργου, οι εκδότες του περιοδικού επέλεξαν να το λογοκρίνουν και να του αφαιρέσουν μέρη πριν την δημοσίευση. Τελικά, η τροποποιημένη έκδοση του βιβλίου κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Ward Lock & Co το 1891. Η νουβέλα ξεκινάει όταν ο Μπάζιλ Χόλγουορντ συνεπαρμένος από την ομορφία του Ντόριαν Γκρέι ζωγραφίζει το πορτρέτο του. Τότε, ο Ντόριαν Γκρέι συναντά τον Λόρδο Χένρυ Γουότον και εντυπωσιάζεται από την εκκεντρική του προσωπικότητα και την νοοτροπία του. Έτσι, ο Ντόριαν ενστερνίζεται τις απόψεις του Λόρδου Χένρυ, ο οποίος πιστεύει ότι μονάχα η ομορφία και η ικανοποίηση των αισθήσεων έχουν αξία στην ζωή. Συνειδητοποιώντας ότι μια μέρα η ομορφιά του θα χαθεί, ο Ντόριαν εύχεται να παραμείνει για πάντα νέος και το πορτρέτο του να γεράσει στην θέση του. Καθώς η ευχή του νέου εκπληρώνεται, βυθίζεται όλο και περισσότερο σε μία έκλυτη ζωή ακολασίας και αυταρέσκειας. Κάθε αδυσώπητη πράξη που διαπράττει παραμορφώνει το πορτρέτο του ως μία υπενθύμιση ότι κάθε πράξη έχει και αντίκτυπο στην ψυχή του ανθρώπου.
Ο Μύθος του Νάρκισσου
Στη μυθολογία, ο Μύθος του Νάρκισσου έχει διατυπωθεί με ποικίλους τρόπους. Η πιο διαδεδομένη εκδοχή του μύθου, όμως, είναι αυτή του Οβίδιου. Σύμφωνα με την παραπάνω εκδοχή του μύθου, ο Νάρκισσος ερωτεύεται την αντανάκλασή του στα νερά του ποταμού, τα οποία χρησιμοποιούσε και ως κάτοπτρο. Έχασε την ζωή του στις όχθες του ποταμού, καθώς πνίγηκε ενώ αυτοθαυμαζόταν, αγνοώντας πλήρως τα συναισθήματα μιας νύμφης- της Ηχούς- για αυτόν, της οποίας η φωνή εξασθένησε προσπαθώντας να του μιλήσει. Επειδή οι θεοί λυπήθηκαν για τον θάνατο του Νάρκισσου, στον τόπο όπου πέθανε φύτρωσε ένα λουλούδι που φέρει το όνομά του.
Ο Οβίδιος θίγει την ιδέα του ναρκισσισμού μέσω του Μύθου του Νάρκισσου και ο Wilde μεταγενέστερα πραγματεύεται περαιτέρω το τι εστί εγωκεντρισμός μέσω του Ντόριαν Γκρέι. Η εμμονή των δύο αυτών χαρακτήρων με την ομορφιά έχει αντίκτυπο στον περίγυρο τους και αποτελεί την κινητήρια δύναμη για κάθε τους πράξη. Μετά τον θανατό τους, η ομορφία του Ντόριαν απαθανατίζεται ως ένα έργο τέχνης και η ομορφία του Νάρκισσου ως ένα λουλούδι. Αν υπάρχει όμως κάτι που μας έμαθαν αυτοί οι δύο τραγικοί χαρακτήρες, είναι ότι η αληθινή ομορφία δεν ορίζεται από τα φυσικά χαρακτηριστικά αλλά από τις πράξεις.
Γιατί μια άσχημη ψυχή θα ζωγραφίζεται πάντα ως ένα άσχημο πορτρέτο…
