Η δολοφονία του βασιλέα Γεωργίου του Α΄
Το γεγονός
Στο κατώφλι του Β΄ Βαλκανικού Πολέμου και στο τέλος του Α΄, εποχή που άλλαζαν και οι συμμαχίες, ο Αλέξανδρος Σχινάς, αναρχικός σύμφωνα με ιστορικούς κύκλους, πραγματοποιεί στην Ελλάδα το απραγματοποίητο. Την ώρα του απογευματινού περιπάτου του βασιλέα Γεωργίου του Α’ στις 5 (με το παλαιό ημερολόγιο) ή 18 (με το νέο ημερολόγιο) Μαρτίου 1913 στην μόλις απελευθερωμένη Θεσσαλονίκη και ειδικότερα κοντά στον Λευκό Πύργο, ο Σχινάς, σε μία ιδιαίτερα ασυνήθιστη κατάσταση, πυροβολεί τον Γεώργιο θανάσιμα και δίνει με τον δικό του τρόπο ένα τέλος στην πεντηκονταετή βασιλεία του. Η δολοφονία του βασιλέα Γεωργίου Α΄ ήρθε σε μία εποχή έντονα πολεμική και έντονα διεκδικητική των αλύτρωτων εδαφών της άλλοτε κραταιής Βυζαντινής Αυτοκρατορίας και έσβησε από τον ιστορικό ορίζοντα τον πιο μεγάλο ίσως υποστηρικτή της Μεγάλης Ιδέας.
Ο Βασιλέας μένει στη Θεσσαλονίκη
Στις 26 Οκτωβρίου του προηγούμενου έτους, η Θεσσαλονίκη, το μόνιμα αντίπαλον δέος της πρωτεύουσας, απελευθερώθηκε και ενσωματώθηκε στην επικράτεια του ελληνικού κράτους. Ο βασιλέας Γεώργιος μετέβη τάχιστα σε αυτήν στις 29 του ίδιου μήνα, για να σφραγίσει την ελληνική κυριαρχία στην περιοχή και να δοξάσει τη αδιαφιλονίκητη νίκη και τις επιτυχίες του ελληνικού στρατού και ιδίως του διαδόχου Κωνσταντίνου και του πρωθυπουργού Βενιζέλου, αλλά και γιατί έκρινε την παρουσία του απαραίτητη θεωρώντας ακόμα την κατάσταση στην περιοχή τεταμένη λόγω των Βουλγάρων. Από τις 29 Οκτωβρίου έως και την ημερομηνία της δολοφονίας του εγκαταστάθηκε μόνιμα στη συμπρωτεύουσα, ενώ είχε ήδη αποφασίσει να εγκαταλείψει τον θρόνο και να τον παραδώσει στον διάδοχο Κωνσταντίνο, φίλα προσκείμενο στη Γερμανία.
Το προφίλ του δράστη
Ο Αλέξανδρος Σχινάς καταγόταν από τις Σέρρες, αν και ιστορικές πηγές αναφέρουν ως τόπο καταγωγής τον Βόλο, γράφτηκε στην ιατρική σχολή του πανεπιστημίου Αθηνών, αλλά δεν παρακολουθούσε κανένα από τα μαθήματα. Εγκαταστάθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1912 και κατοικούσε στο Ασβεστοχώρι. Οι ιστορικές πηγές αναφέρουν, επίσης, ότι υπήρξε δάσκαλος σε περιοχές του ελλαδικού χώρου, αναπτύσσοντας παράλληλα έντονη σοσιαλιστική δράση. Μέσω της σοσιαλιστικής του δράσης άρχισε να διαμορφώνει και χαρακτηριστικά αναρχισμού.Ήθελε να ιδρύσει ένα σοσιαλιστικό και αναρχικού τύπου σχολείο, το πρώτο στην Ελλάδα. Γενικά χαρακτηριζόταν, αλλά και εδικά μετά τη δολοφονία του βασιλέα Γεωργίου, ως ψυχοπαθής, νοητικά διαταραγμένος, μέθυσος και κακοποιό στοιχείο της εποχής. Ενδεικτικό είναι απόσπασμα από τον διπλωμάτη και πολιτικό, Βασίλειο Δενδραμή: «πρόκειται για έκφυλον αλήτην, ουχί παράφρονα βεβαίως, ζώντα, όμως ανισορρόπως, δι’ επαιτείας. Εις τους πλησιάζοντας αυτόν ανέπτυσσε περιέργους ιδέας περί σοσιαλισμού, ότι όλοι οι άνθρωποι εντός ολίγο θα είναι πλούσιοι, ότι δεν θα υπάρχουν πλούσιοι και πτωχοί και ότι οι εργάτες θα εργάζονται μόνον δύο ώρας την ημέραν» (Πηγή: Η Μηχανή του Χρόνου). Στις 6 Μαΐου 1913 αυτοκτόνησε πέφτοντας από το παράθυρο του διοικητηρίου, όπου ανακρινόταν.
Τα κίνητρα της δολοφονίας
Τα κίνητρα που ώθησαν τον Σχινά στη δολοφονία του βασιλέα Γεωργίου είναι μέχρι και σήμερα ασαφή και μη ιστορικά εξακριβωμένα. Πολλοί ιστορικοί κάνουν λόγο για μία ιδεολογική δολοφονία, αφού, όπως ήδη επισημάνθηκε ανωτέρω, είχε αναπτύξει σοσιαλιστική δράση και ήταν αναρχικός. Άλλοι ιστορικοί αναφέρουν ότι είχε αισθήματα έντονου μίσους για τον Γεώργιο, καθώς το 1911 διώχθηκε κακήν κακώς από τον υπασπιστή του βασιλέα όταν είχε μεταβεί στο παλάτι και είχε ζητήσει οικονομική βοήθεια για να αναπτύξει τη δράση του. Άλλοι το αποδίδουν στην εύθραυστη ψυχολογική και πνευματική του κατάσταση και στον παραβατικό τρόπο ζωής που είχε επιλέξει. Μερικοί διατείνονται ότι ήταν πράκτορας των Βουλγάρων κομιτατζήδων και δρούσε υπό τις οδηγίες τους. Η σημαντικότερη, όμως, ιστορική άποψη είναι ότι θεωρούνταν δάκτυλος των Γερμανών, οι οποίοι φθονούσαν τον αγγλόφιλο Γεώργιο και ήθελαν στον θρόνο τον διάδοχο Κωνσταντίνο που δεν έκρυβε την αγάπη του για αυτούς και θα ήταν το ιδανικότερο μέσο προώθησης των γερμανικών συμφερόντων στην νοτιοανατολική Ευρώπη. Ωστόσο, ένα είναι το πλέον ιστορικά σίγουρο, ότι η υπόθεση αυτή δεν εξιχνιάστηκε ποτέ και ακόμα και σήμερα δεν γνωρίζουμε τον πραγματικό λόγο που δολοφονήθηκε ο Γεώργιος.
Η δολοφονία του βασιλέα Γεωργίου στην τέχνη και στον τύπο
Η δολοφονία του βασιλέα Γεωργίου επηρέασε αρκετούς καλλιτέχνες, οι οποίοι αποτύπωσαν ανεπανάληπτα τη μοιραία τραγωδία. Από όλους ξεχωρίζει ο Karl Haupt, Γερμανός ζωγράφος και λιθογράφος, που εκτός από τη σκηνή της δολοφονίας του Γεωργίου έχει επιμεληθεί την αποτύπωση ζωγραφικά και άλλων ιστορικών στιγμών από τη ζωή του νεοσύστατου τότε ελληνικού κράτους, αφού είχε εγκατασταθεί μόνιμα στην Ελλάδα.
Επίσης, η δολοφονία του βασιλιά έγινε αμέσως γνωστή και μεταδόθηκε αστραπιαία από τον Τύπο, τόσο τον ελληνικό, αλλά και τον διεθνή-ευρωπαϊκό. Από τον ελληνικό τύπο ξεχωρίζουν η εφημερίδα «ΕΜΠΡΟΣ» και η «Πατρίς». Όπως ήταν φυσικό, στα ελληνικά μέσα η είδηση έγινε πρωτοσέλιδο, και μάλιστα με εκτενή άρθρα. Από τον διεθνή ξεχωρίζουν οι New York Times και το γαλλικό περιοδικό Le Petit Journal. Στο τελευταίο αίσθηση προκαλεί η παρουσία της είδησης στο εξώφυλλο, με ένα φειδωλό, ενημερωτικό τίτλο. Η δραματικότητα και η σημασία του γεγονότος αποτυπώνεται στην ολοσέλιδη αποτύπωση εικονογραφικά της στιγμής της δολοφονίας.
Πηγές
Εκδοτική Αθηνών. (2000). Ιστορία του Ελληνικού Έθνους. Εκδοτική Αθηνών: Αθήνα.
Δερτιλής, Γ. (2018). Ιστορία της νεότερης και σύγχρονης Ελλάδας 1750-2015. Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης: Ηράκλειο.
Κωστής, Κ. (2016). «Τα κακομαθημένα παιδιά της Ιστορίας» Η διαμόρφωση του νεοελληνικού κράτους 18ος-21ος αιώνας. Εκδόσεις Πατάκη: Αθήνα.
Αλέξανδρος Σχινάς, ο εκτελεστής του βασιλιά Γεωργίου Α’. Πληρωμένος δολοφόνος ξένων συμφερόντων ή ψυχοπαθής; Πού φυλάσσεται μέχρι σήμερα το κομμένο χέρι του; Ανακτήθηκε από: https://www.mixanitouxronou.gr/alexandros-schinas-o-fonias-tou-vasilia-georgiou-a-pliromenos-dolofonos-xenon-simferonton-i-psichopathis-pou-filassete-mechri-simera-to-kommeno-cheri-tou/
Δολοφονία του Γεωργίου Α’ της Ελλάδας. Ανακτήθηκε από:https://el.wikipedia.org/wiki
Αλέξανδρος Σχινάς. Ανακτήθηκε από: https://el.wikipedia.org/wiki/
Karl Haupt. Ανακτήθηκε από:https://biblionet.gr/karl-haupt-c122842
