Η κοινωνική πραγματικότητα των αστέγων έχει τις ρίζες της σε έναν κόσμο που περιβάλλεται από αδικία. Οι άστεγοι έχουν να αντιμετωπίσουν τόσο την σκληρή πραγματικότητα που τους έχει καταβάλλει όσο και την καθημερινότητα, η οποία είναι ένας φαύλος κύκλος.
ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΤΗΣ ΑΣΤΕΓΙΑΣ
- Η κυριότερη αιτία που οδηγεί τους ανθρώπους στην έλλειψη στέγης είναι η ανεργία ή αλλιώς η ανεύρεση μόνιμης δουλειάς. Το φαινόμενο δηλαδή της ανεργίας είναι η μάστιγα της σύγχρονης κοινωνίας.
- Η ανεπαρκής επικοινωνία με το κοινωνικό σύνολο και η έλλειψη διαπροσωπικών σχέσεων έχει οδηγήσει πολλούς ανθρώπους στον κοινωνικό αποκλεισμό, δηλαδή την αστεγία.
- Η δυσκολία επανένταξης στην κοινωνία. Οι άνθρωποι οι οποίοι έχουν φύγει από ιδρύματα όπως νοσοκομεία/ψυχιατρικές κλινικές και φυλακές αντιμετωπίζουν δυσκολία στο να βρουν υποστήριξη για την εύρεση στέγης/κατοικίας. Γι’ αυτόν τον λόγο για μεγάλο χρονικό διάστημα είναι άστεγοι.
- Η έλλειψη υποστηρικτικών δικτύων για την εύρεση κατοικίας έιναι ένα σοβαρό πρόβλημα που αντιμετωπίζουν όλοι οι μετανάστες. Οι περισσότεροι μετανάστες/λαθρομετανάστες παραμένουν άστεγοι για λόγους έλλειψης δικτύων και επικοινωνίας.
- Τα προβλήματα υγείας είναι ένα σοβαρό θέμα, το οποίο στις μέρες μας επιλύνεται με την Ασφλαλεια Υγείας, το κόστος της οποίας είναι δυσβάσταχτο για ορισμένους ανθρώπους. Η ανυπαρξία ασφάλειας αυτομάτως διώχνει τον άνθρωπο που δεν την έχει έξω από το σύστημα υγείας. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα η ασθένεια ή το πρόβλημα υγείας να οδηγήσει έναν εργαζόμενο στην απόλυσή του από τη δουλειά λογω κόπωσης (άρα μειωμένη απόδοση στην εργασία), η οποία προκαλείται από την κάθε ασθένεια. Θέματα υγείας όπως είναι η κατάθλιψη, η έλλειψη αυτοσυγκράτησης, το υπερβολικό άγχος και η ελλειμματική προσοχή θεωρούνται τα κυριότερα προβλήματα υγείας που οδηγούν τους ανθρώπους στην απόλυσή τους.
Τι ορίζεται όμως ως αστεγία από την ελληνική νομουθεσία; Με βάση το άρθρο 29 του Νόμου 4052/2012 ως αστεγία ορίζεται: <<η συνθήκη κατά την οποία το άτομο που διαμένει στην ενδοχώρα, στερείται πρόσβασης ή έχει επισφαλή πρόσβαση σε επαρκή ιδιόκτητη, ενοικαζόμενη, παρωχημένη κατοικία, που πληροί τεχνικές προδιαγραφές να διαθέτει βασικές υπηρεσίες ύδρευσης και ηλεκτροδότησης>>.
Φυσικά οι συνέπειες της αστεγίας είναι ολέθριες όχι μόνο κοινωνικο-οικονομικά (το να μην έχει πρόσβαση σε ορισμένες υπηρεσίες, π.χ. τραπεζικό σύστημα, κοινωνικό αποκλεισμό) αλλά και ψυχοσωματικά (εμφάνιση ψυχικών διαταραχών). Λύση στις κοινωνικές συνέπειες της αστεγίας δίνει η κοινωνική πρόνοια δημιουργώντας δομές ή αλλιώς υποδομές για τους αστέγους. Στόχος αυτών των κοινωνικών παρεμβάσεων είναι το να βρεθεί άμεσα μια λύση κατοικίας για τους αστέγους και να αντιμετωπιστεί μόνιμα η έλλειψη στέγης. Φυσικά όλες οι κοινωνικές υπηρεσίες που αφορούν τους αστέγους, δρουν σε τοπικό επίπεδο στα πλαίσια του κάθε δήμου.
Η πολιτεία όμως εκτός από κοινωνικές δράσεις μη κυβερνητικού χαρακτήρα αναλαμβάνει και την οικονομική ενίσχυση των αστέγων με την καταβολή ορισμένων επιδομάτων. Κάποια από αυτά τα επιδόματα είναι: τα επίδομα στέγασης και η εισοδηματική ενίσχυση.
Το κυριότερο θέμα βέβαια που αντιμετωπίζουν οι άστεγοι είναι η επανένταξή τους στην κοινωνία. Γι’ αυτό τον λόγο κάποιοι κρατικοί φορείς υλοποιούν προγράμματα , τα οποία ονομάζονται <<στέγαση και επανένταξη>> με στόχο να επανενταχθούν οι άστεγοι στην κοινωνία.
Τα στατιστικά ποσοστά των αστέγων σε κάθε χώρα ποικίλουν όχι μόνο ανάλογα του πληθυσμού αλλά και του οικονομικού συστήματος. Όσο πιο σκληρό και ανταγωνιστικό είναι ένα οικονομικό σύστημα τόσο περισσότερους ανέργους, και κατεπέκταση αστέγους, θα έχει. Ας μην κλείνουμε λοιπόν τα μάτια στον κοινωνικό αποκλεισμό της αστεγίας, αλλά ας αφυπνιστούμε και ας δώσουμε τη συμβολή μας (ερευνώντας τα πραγματικά αίτια της αστεγίας του κάθε ανθρώπου) στη βοήθεια αυτών των ανθρώπων και όχι στην καταδίκη τους.
Πηγή
ΨΥΧΟΛΟΖΗΝ. (2019). Το φαινόμενο της αστεγίας στην σύγχρονη πραγματικότητα. Ανακτήθηκε από https://www.psycholozin.gr/arthrografia/psychologia-enhlikwn/astegia-fainomeno-ellada.html/. (τελευταία πρόσβαση 13/5/2024)
