Τι ομοιότητες θα μπορούσαν να έχουν ο Μουσταφά Κεμάλ και ο Αδόλφος Χίτλερ, τόσο ιδεολογικά, όσο και στην πράξη;
Είναι γεγονός ότι, όταν το κίνημα των Νεότουρκων κατέκτησε την εξουσία το 1908, εδραίωσε την εθνικιστική ιδεολογία του, μαζί με την επιθυμία τους να αφανίσουν τις μειονότητες της Μικράς Ασίας. Μιας ιδέας, που πήρε σάρκα και οστά, όχι μόνο πριν, αλλά και κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
Στην ιδεολογία των Νεότουρκων, στο νέο Οθωμανικό Κράτος θα έπρεπε να υπάρχουν μόνο Οθωμανοί και κατ’ επέκταση μουσουλμάνοι, που θα αυτοαποκαλούνταν με μία λέξη ‘Τούρκοι’. Στη λεγόμενη Κεμαλική ιδεολογία, το σύνθημα ήταν ‘ένα κράτος, ένα έθνος, μία γλώσσα’, ενώ ο Κεμαλισμός ήταν στην ουσία η εξέλιξη των Νεότουρκων και εν συνεχεία, το πρότυπο του Χίτλερ και των Ναζί κατά την περίοδο του μεσοπολέμου και του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
Η βασική ιδεολογία του Κεμαλισμού είχε ως στόχο να δημιουργήσει μια νέα ταυτότητα με τα προαναφερθέντα στοιχεία, ενώ για τους Ναζί, μετά την ήττα της Γερμανίας στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ένας Φύρερ, που θα είχε ως πρότυπο τον Κεμάλ, θα μπορούσε να αναγεννήσει τη χώρα.
Φύρερ σημαίνει καθοδηγητής, και στο τέλος, οι Ναζί, όχι μόνο ακολούθησαν πιστά τα βήματα του Κεμάλ για την ‘κάθαρση’ του έθνους τους, αλλά εξέλιξαν τα ήδη ρατσιστικά αυτά βήματα με ακόμα περισσότερο απάνθρωπο και βάρβαρο τρόπο. Για να δημιουργήσουν το Γ΄ Ράιχ, οι Ναζί και ο Χίτλερ ακολούθησαν πιστά το πρότυπο της ‘Νέας Τουρκίας’ του Κεμάλ, σύμφωνα με το οποίο έπρεπε να εξαφανιστεί κάθε ‘ξένο’ στοιχείο.
Εξάλλου, ο Κεμάλ Ατατούρκ, όπου Ατατούρκ σημαίνει ‘ο πατέρας των Τούρκων’, ήταν υπεύθυνος για την ίδρυση ενός τουρκικού κράτους, που ήταν κοσμικό, και μιας Οθωμανικής Τουρκίας, που είχε αναμορφωθεί χάρη στον ίδιο. Παρ’ όλα αυτά, έδωσε εντολή για την εξόντωση των μειονοτήτων της Μικράς Ασίας, όπως Έλληνες Μικρασιάτες, Έλληνες Πόντιους, αλλά και Αρμένιους, που κατοικούσαν για αιώνες στα εδάφη αυτά.
Παρομοίως, οι Ναζί κι ο Χίτλερ ήθελαν μια Γερμανία ‘καθαρή’ από Εβραίους, αλλά και από όσους θεωρούσαν κατώτερους ή παρείσακτους. Επομένως, δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός, ότι ο ίδιος ο Χίτλερ επαινούσε τον Κεμάλ, λέγοντας ότι ήταν δάσκαλός όχι μόνο του ιδίου, αλλά και του δικτάτορα Μουσολίνι. Η επιρροή της Κεμαλικής ιδεολογίας υπήρξε καθοριστική για τη διαμόρφωση της σκέψης των Ναζιστών. Συνεπώς, η Κεμαλική Τουρκία και το καθεστώς των Νεότουρκων ήταν πρότυπα και καθοδηγητές στη δημιουργία του ναζιστικού κράτους.
Με βάση τα παραπάνω, οι Ναζί και ο Χίτλερ έβλεπαν τον Κεμάλ και το κίνημά του ως ένα ‘φωτεινό άστρο’, που αν το μιμούνταν, θα απελευθέρωναν τη Γερμανία και θα την αναγεννούσαν απ’ τις στάχτες του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
Οι Ναζί θεωρούσαν πως στη Συνθήκη των Βερσαλλιών, η Γερμανία είχε αδικηθεί. Πιο συγκεκριμένα, ο Αδόλφος Χίτλερ και οι ακόλουθοί του χρησιμοποιούσαν ως σημείο αναφοράς το ότι ο Κεμάλ είχε καταφέρει να ανατρέψει τη Συνθήκη των Σεβρών, ενώ συνάμα, είχαν τις βάρβαρες μεθόδους του ως ‘άστρο’, για να ανατρέψουν με τη σειρά τους τη Συνθήκη των Βερσαλλιών. Προσπαθούσαν να μιμηθούν τις ‘τουρκικές μεθόδους’, για να ‘απαλλαγούν’ από τα ‘παράσιτα και τα ζιζάνια’, ξεκινώντας από τους Γερμανοεβραίους.
Και τέλος, ειρωνεία αποτελεί το γεγονός, πως οι Νεότουρκοι ήταν, στην πραγματικότητα, βαθιά επηρεασμένοι από τις ιδέες και το πνεύμα του γερμανικού ρομαντισμού, του 19ου αιώνα. Συνεπώς, αυτή η επιρροή του Κεμάλ στον γερμανικό εθνικοσοσιαλισμό, θα μπορούσε να θεωρηθεί και ως ‘αντιδάνειο’.
Πηγές:
Ευρυβιάδης, Μ. (2018). Οι ομοιότητες του Χίτλερ με τον Κεμάλ και τον Ερντογάν: Πως οι ναζί μιμήθηκαν τον Ατατούρκ. Hellas Journal. Ανακτήθηκε από: https://hellasjournal.com/2018/03/i-omiotites-tou-chitler-me-ton-kemal-ke-ton-erntogan-pos-i-nazi-mimithikan-ton-atatourk/
Μαρκίδη, Λ. (2021). Ατατούρκ: Ο δάσκαλος του Χίτλερ και του Μουσολίνι. Η σημερινή. Ανακτήθηκε από: https://simerini.sigmalive.com/article/2021/9/14/atatourk-o-daskalos-tou-khitler-kai-tou-mousolini/
Μαλκίδης, Θ. (2020). Ο Κεμαλισμός ήταν το πρότυπο του Χίτλερ και των Ναζί: Ο Ταγίπ προσπαθεί να κατακτήσει την Πόλη…Hellas Journal. Ανακτήθηκε από: https://hellasjournal.com/2020/07/o-kemalismos-itan-to-protipo-tou-chitler-ke-ton-nazi-o-tagip-prospathi-na-kataktisi-tin-poli/
