Η μεσαιωνική τέχνη αποτελεί σταθμό της Ιστορίας της Τέχνης κατά τον Μεσαίωνα. Περιλαμβάνει τη μελέτη των έργων της τέχνης από την όψιμη αρχαιότητα (3ος – 5ος αιώνας μ.Χ.) μέχρι την εισβολή των γερμανικών φύλων στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Και λόγω της εγκατάστασης των γερμανικών φυλών (6ος – 8ος αι. μ.Χ.) κατά την βασιλεία του Καρλομάγνου, η μεσαιωνική τέχνη, φτάνει έως και την αυγή της Αναγέννησης τον 15ο αιώνα.
Γιατί όμως η μεσαιωνική τέχνη είναι τόσο παράξενη; Μελετώντας τα έργα τέχνης, τα οποία είναι ένας συνδυασμός των ιδεών του χριστιανισμού και των υλικών της αρχαιότητας, θα διαπιστώσουμε ότι απεικονίζουν κάτι καινούργιο για την εποχή εκείνη. Στόχος όλων των καλλιτεχνών ήταν να αποδώσουν με τον πιο καλλιτεχνικό τρόπο εικόνες και γεγονότα, τα οποία ήταν παρμένα από την λογοτεχνία της εποχής.
Η επικράτηση της φτώχειας και της ανέχειας του λαού στάθηκαν η αφορμή, ώστε η τέχνη να εξυπηρετεί την πραγματικότητα. Μέρος της πραγματικότητας ήταν και η θρησκεία.
Τα έργα τέχνης του μεσαίωνα λοιπόν είναι και θρησκευτικά, τα οποία ξεπερνούσαν σε κόστος όλα τα άλλα έργα τέχνης. Όμως ακόμα και εκεί βλέπουμε να υπάρχει κάτι το περίεργο, γιατί έχουμε έναν συνδυασμό στον οποίο συνδυάζονται στοιχεία της τέχνης του Βορρά με στοιχεία της μεσογειακής τέχνης. Η φιλοσοφία των χρωμάτων διαδραματίζει ακόμη πιο σπουδαίο ρόλο στη μεσαιωνική τέχνη. Τα χρώματα εξυπηρετούν τον συμβολισμό.
Πηγές αναφέρουν ότι στη ρομανική ζωγραφική της Δύσης, οι υφολογικές επιρροές από το Βυζάντιο είναι εμφανείς. Τέτοιο παράδειγμα είναι η εικονογραφία της Μονής του Μπερζέ-λα-Βιλ, η οποία ιδρύθηκε από τον μοναχό Ουγκ.
Ένα ακόμη στοιχείο της μεσαιωνικής τέχνης είναι και η χρήση του χρυσού σε συνδυασμό με άλλα χρώματα. Ο χρυσός ήταν ένδειξη πλούτου αλλά και θρησκευτικότητας λόγω το ότι κοσμούσε τα έργα της εκκλησίας και τα κάστρα τόσο των ευγενών όσο και των φεουδαρχών.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα στο οποίο διαφαίνεται το περίεργο είναι η ύπαρξη σχολών, οι οποίες συνδύαζαν τα κοινωνικά, τα θρησκευτικά και τα γεωγραφικά στοιχεία, ώστε να εμφανιστούν νέες τεχνοτροπίες. Οι σχολές αυτές συνέβαλαν στο να διαδοθούν οι καλλιτεχνικές τάσεις της κάθε περιοχής που εκπροσωπούσαν. Οι σχολές λοιπόν που είχαν δημιουργηθεί ήταν επτά:
- η Σχολή της Βόρειας Γαλλίας στην Καμπανία και την Ορλεάνη
- η Σχολή της Νορμανδίας και της Βρετανίας
- η Σχολή του Πονατού και του Ανγκουαμά
- η Σχολή της Ακουιτανίας
- η Σχολή της Ωβέρνης
- η Σχολή της Βουργουνδίας και της Προβηγκίας
- η Σχολή των Επαρχιών του Ρήνου
Στο Βυζάντιο η τέχνη αποδιώχνει κάθε αρχαίο στοιχείο και γίνεται η Τέχνη της θρησκείας. Η εικονογραφία αποτελεί τη βάση όλων των τεχνών και επιδρά στην καθημερινότητα των ανθρώπων όχι μόνο της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας αλλά και της Δύσης.
Πάντως η Τέχνη του μεσαίωνα χαρακτηρίζεται ως η Τέχνη του σκοταδισμού και της αμάθειας- όπως χαρακτηρίστηκε ο Μεσαίωνας. Ήταν η Τέχνη που εξυπηρετούσε μόνο τους σκοπούς της εκκλησίας, η οποία έλεγχε και ήταν πολύ αυστηρή απέναντι σε οποιαδήποτε μορφή τέχνης , που θα παραβίαζε τα όρια της θρησκευτικής ταπεινότητας. Έτσι και τα έργα της, οποιοδήποτε χρώμα θεωρούνταν ότι παραβίαζε τα όρια της ταπεινότητας το έργο επικρινόταν και κατέληγε στην πυρά. Συνεπώς, ο λαός και οι καλλιτέχνες προσπαθούσαν να βρουν τρόπους για να εκφραστούν μέσα από την Τέχνη με αποτέλεσμα τα έργα να εκφράζουν με τον πιο παράδοξο τρόπο τις ιδέες, τα επιχειρήματα και τις θεωρίες που η Εκκλησία απαγόρευε.
Πηγή
Berral i Altet, Xavier. (2007). Η μεσαιωνική Τέχνη. Δημοσιογραφικός οργανισμός Λαμπράκη: ΤΟ ΒΗΜΑ γνώση.
