Αρχαιολόγοι στην Τσεχία ανακάλυψαν πρόσφατα μια νεολιθική κατασκευή ηλικίας 7.000 χρόνων. Αυτό την καθιστά αρχαιότερη των πυραμίδων της Γκίζας.
Η ανασκαφή στο Vinoř
Στην ανασκαφή στο Vinoř, λίγο έξω από την Πράγα, οι αρχαιολόγοι ήρθαν αντιμέτωποι με μια συναρπαστική ανακάλυψη. Η αρχαιολογική σκαπάνη έφερε στο φως τα κατάλοιπα ενός λίθινου συγκροτήματος, κυκλικού σχήματος (roundel). Οι αρχαιολόγοι πιστεύουν πως αυτή η νεολιθική κατασκευή δημιουργήθηκε μεταξύ 4.900 -4.600 π.Χ. Η χρονολόγηση αυτή καθιστά το μνημείο το αρχαιότερο δείγμα μνημειακής αρχιτεκτονικής στην Ευρώπη. Μάλιστα, φαίνεται να είναι παλαιότερο του Stonehedge, η κατασκευή του οποίου ξεκίνησε το 3.100 π.Χ. Επίσης, το οικοδόμημα είναι αρχαιότερο των Πυραμίδων, μια και η κατασκευή των πρώτων πυραμίδων τοποθετείται το 2.600 π.Χ.
Η νεολιθική κατασκευή του Vinoř έχει διάμετρο 55 μέτρα. Χάρη στις αεροφωτογραφίες, αρχαιολόγοι και κοινό μπορούν να σχηματίσουν μια ολοκληρωμένη εικόνα για το ακριβές σχήμα του οικοδομήματος. Πρόκειται για μια κατασκευή της Ύστερης Νεολιθικής Εποχής, που διατηρείται εξαιρετικά. Έτσι, οι αρχαιολόγοι βρήκαν ανέπαφα κατάλοιπα των πασσαλώσεων, όπου ήταν ενσωματωμένη η κεντρική ξύλινη κατασκευή. Διαθέτει 3 εισόδους, ενώ αποκαλύφθηκε κι ένα ασυνήθιστο σχέδιο στο δάπεδο.
Νεολιθική κατασκευή στο Vinoř: μία από τις πολλές στην Ευρώπη
Μέχρι σήμερα έχουν ανακαλυφθεί 200 τέτοιες κατασκευές σε όλη την Ευρώπη. Μπορεί το γνωστότερο να είναι το Stonehedge, αλλά νεολιθικές μνημειακές κατασκευές έχουν βρεθεί στη Γερμανία, στην Ισπανία και άλλου. Χτίστηκαν κατά την Εποχή του Λίθου. Καθώς ο άνθρωπος δεν είχε ανακαλύψει ακόμη τον σίδηρο, τα εργαλεία που χρησιμοποιήθηκαν ήταν από πέτρα και οστά ζώων.
Στην Τσεχία έχουν ανασκαφεί 35 τέτοιες κατασκευές. Η πυκνότητα που παρατηρείται στη συγκεκριμένη περιοχή, αλλά και το πρόσφατο συναρπαστικό εύρημα -η νεολιθική κατασκευή στο Vinoř- κάνουν τους αρχαιολόγους να ελπίζουν πως θα δώσουν σύντομα απαντήσεις σχετικά με τη χρήση των οικοδομημάτων αλλά και τους ανθρώπους που τα κατασκεύασαν.
Χρήση του μνημείου
Ελλείψει γραπτών πηγών εικασίες μπορούν να γίνουν μόνο για τη χρήση του οικοδομήματος. Καθώς οι δύο είσοδοι αντιστοιχούν στο θερινό και το χειμερινό ηλιοστάσιο διατυπώθηκε η άποψη πως χρησιμοποιήθηκε ως παρατηρητήριο ή ημερολόγιο.
Ο επικεφαλής της ανασκαφής, Miroslav Kraus, υποστηρίζει ότι αυτή η νεολιθική κατασκευή ήταν ένα οικονομικό, εμπορικό κέντρο. Θα μπορούσε, επίσης, να είναι το ιερό κάποιας θρησκευτικής κοινότητας, όπου λάμβαναν χώρα τελετές σχετικές με την εποχή κατά την οποία πραγματοποιούνταν. Μια κατασκευή τέτοιου μεγέθους θα μπορούσε, άλλωστε, να εξυπηρετεί πολλαπλούς σκοπούς.
Οι αρχαιολόγοι ευελπιστούν να μάθουν την ακριβή χρήση για την οποία προοριζόταν αυτή η νεολιθική κατασκευή, όπως επίσης ελπίζουν να καταλήξουν σε μια ακριβέστερη χρονολόγηση, μια και μεταξύ 4.900-4.600 υπάρχει σημαντική απόκλιση. Και φυσικά ευχή όλων είναι να γνωρίσουμε καλύτερα αυτούς τους μακρινούς προγόνους, που με πέτρα και κόκαλα έφτιαξαν οικοδομήματα που άντεξαν στον χρόνο.
Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν για το άρθρο:
Harrison, J. (2022). Archaelogists Discovered 7,000-Year-Old Structure Older Than Stonehedge or Pyramids of Giza. Ανακτήθηκε από: https://www.artnews.com/art-news/news/archaeology-news-czech-roundel-older-stonehenge-giza-pyramids-1234640376/ (τελευταία πρόσβαση: 21/10/2022)
Killgrove, K. (2022). 7,00-year-old structure near Prague is older than Stonehedge, Egyptian Pyramids. Ανακτήθηκε από: https://www.livescience.com/neolithic-roundel-structure-prague (τελευταία πρόσβαση: 21/10/2022)
Franková, R. & Sedlácek, S. (2022). Archaelogists in Prague uncover ancient Neolithic structure. Ανακτήθηκε από: https://english.radio.cz/archaeologists-prague-uncover-ancient-neolithic-structure-8760696 (τελευταία πρόσβαση: 21/10/2022)
