Όταν ακούμε το όνομα J.R.R. Tolkien, συνήθως σκεφτόμαστε δαχτυλίδια εξουσίας, πολεμιστές, ξωτικά και επικές μάχες σε φανταστικά βασίλεια. Σπάνια όμως σταματάμε να σκεφτούμε ότι πίσω από αυτό το φανταστικό σύμπαν κρύβεται ένας σχολαστικός φιλόλογος που αφιέρωσε χρόνια της ζωής του μελετώντας αρχαία ημερολόγια, παλιές αγροτικές εορτές και τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι στη μεσαιωνική και παλαιά Ευρώπη αντιλαμβάνονταν τον χρόνο και τις εποχές. Η επέτειος της γέννησής του, στις 3 Ιανουαρίου, αποτελεί μια ιδανική αφορμή να εξερευνήσουμε όχι μόνο τον ίδιο τον συγγραφέα, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο φαντάστηκε τις γιορτές και την Πρωτοχρονιά στον δικό του μαγικό κόσμο. Ο Tolkien και η Πρωτοχρονιά έχουν μια σύνδεση που δεν είναι τυχαία -είναι γεμάτη με επιρροές από τη σκανδιναβική μυθολογία, την αγγλοσαξονική λαογραφία και τις αγροτικές παραδόσεις της βόρειας Ευρώπης.
Ο Tolkien δεν έφτιαξε απλώς μια φανταστική ιστορία. Δημιούργησε έναν ολόκληρο κόσμο με τους δικούς του νόμους, τη δική του ιστορία, τις δικές του γλώσσες -και φυσικά, τα δικά του ημερολόγια και γιορτές. Η Μέση Γη δεν έχει τον δικό μας Ιανουάριο ή Δεκέμβριο, αλλά έχει το Yule, το Lithe και ημέρες που «δεν ανήκουν σε κανέναν μήνα». Πώς όμως ένας καθηγητής φιλολογίας από την Οξφόρδη κατάφερε να δημιουργήσει ένα τόσο ζωντανό και πειστικό σύστημα μέτρησης του χρόνου; Και ποιες ήταν οι πηγές από τις οποίες άντλησε την έμπνευσή του;
Ο J.R.R. Tolkien και η Πρωτοχρονιά: Από την αγγλοσαξονική Αγγλία στη Μέση Γη
Ο John Ronald Reuel Tolkien γεννήθηκε στις 3 Ιανουαρίου του 1892 στο Μπλουμφοντέιν της Νότιας Αφρικής, αλλά μεγάλωσε στην Αγγλία, και ειδικότερα στην περιοχή του Γουέστ Μίντλαντς και στην Οξφόρδη. Από μικρός, ερωτεύτηκε τις παλιές ιστορίες, τα αγγλοσαξονικά έπη (όπως το Beowulf), τη σκανδιναβική μυθολογία και τη φινλανδική επική ποίηση Kalevala. Σπούδασε φιλολογία στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και αργότερα έγινε ο ίδιος καθηγητής, διδάσκοντας παλαιά αγγλικά και μεσαιωνική λογοτεχνία.
Αυτή η ενασχόληση του με τις παλιές γλώσσες και τους μύθους δεν ήταν για τον Tolkien απλώς ακαδημαϊκή. Ήταν τρόπος ζωής. Τον γοήτευε ο τρόπος με τον οποίο οι άνθρωποι κατά την αρχαιότητα και τον Μεσαίωνα -δηλαδη, οι Άγγλοσάξονες, οι Βίκινγκς και οι Φινλανδοί- έβλεπαν τον κόσμο. Ο χρόνος, για αυτούς, δεν μετριόταν μόνο με ημερομηνίες και αριθμούς. Υπολογιζόταν σύμφωνα με τις σοδειές, τα ηλιοστάσια, τις πανσελήνους, τις γιορτές που σηματοδοτούσαν την αλλαγή των εποχών. Οι αγρότες γνώριζαν πότε να σπείρουν ή να θερίσουν όχι διαβάζοντας ένα ημερολόγιο, αλλά παρατηρώντας τον ουρανό, τη φύση και ακολουθώντας τις παραδόσεις που τους είχαν κληροδοτήσει οι πρόγονοί τους. Ο Tolkien ήθελε να φέρει αυτή την αίσθηση στον δικό του κόσμο. Η Μέση Γη δεν έπρεπε να είναι ένας αφηρημένος φανταστικός τόπος, αλλά ένας κόσμος που αισθάνεται ζωντανός, με τη δική του ιστορία, τις δικές του παραδόσεις και τα δικά του ημερολόγια.
Το Yule και η σημασία του: Πώς ο Tolkien και η Πρωτοχρονιά συνδέονται με τον παλαιό κόσμο
Η πιο χαρακτηριστική χειμερινή γιορτή στη Μέση Γη είναι το Yule, μια εορτή που συνδέεται άμεσα με το χειμερινό ηλιοστάσιο και την αλλαγή του έτους. Το όνομα Yule δεν είναι δική του εφεύρεση. Προέρχεται από τις παλιές γερμανικές και σκανδιναβικές παραδόσεις, όπου το Jól (στα παλαιά νορβηγικά) ήταν μια μεγάλη χειμερινή γιορτή που γιορταζόταν από τους παγανιστικούς λαούς της Σκανδιναβίας πριν από την άφιξη του Χριστιανισμού. Αργότερα, όταν οι χριστιανοί ιεραπόστολοι έφτασαν στη βόρεια Ευρώπη, το Yule συγχωνεύτηκε με τα Χριστούγεννα, αλλά διατήρησε πολλά από τα παλιά του χαρακτηριστικά: τα γλέντια, τα τραγούδια, το κάψιμο του Yule log (ένα μεγάλο κούτσουρο που έκαιγε αργά για μέρες), τα στολισμένα δέντρα.
Ο Tolkien, ως ειδικός στην αγγλοσαξονική και σκανδιναβική λογοτεχνία, γνώριζε πολύ καλά αυτές τις παραδόσεις. Έτσι, αποφάσισε να τις ενσωματώσει και στη Μέση Γη. Στο Σάιρ, την πατρίδα των Χόμπιτ, το Yule γιορτάζεται με δύο ξεχωριστές ημέρες -την 1η μέρα Yule και την 2η μέρα Yule- που πλαισιώνουν το τέλος και την αρχή του έτους. Το ιδιαίτερο σε αυτές οι δύο ημέρες είναι πως δεν ανήκουν σε κανέναν μήνα. Είναι «έξω» από τον κανονικό ετήσιο κύκλο, σαν μια μικρή παύση στον χρόνο, όπου η κοινότητα μπορεί να συγκεντρωθεί, να φάει, να πιει, να τραγουδήσει και να γιορτάσει.
Στο Ρόχαν, το βασίλειο των φημισμένων ιππέων Ροχίριμ που βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στους Αγγλοσάξονες, το Yule έχει επίσης κεντρική θέση. Οι Ροχίριμ, με τις μεγάλες αίθουσές τους, τη μπύρα και τα έπη τους, θυμίζουν τους αρχαίους γερμανικούς πολεμιστές που περιγράφονται στο Beowulf -μια από τις αγαπημένες ιστορίες του Tolkien. Εκεί, η χειμερινή γιορτή είναι στιγμή κοινωνικής συνοχής, όπου οι άνθρωποι μαζεύονται γύρω από τη φωτιά, θυμούνται τους νεκρούς, τιμούν τους ήρωες τους και ετοιμάζονται για την άνοιξη.
Αυτή η εικόνα -δηλαδή, ένας χειμώνας όπου η κοινότητα συγκεντρώνεται, όπου η σκοτεινιά και το κρύο αντιμετωπίζονται με φως, ζεστασιά και συντροφιά- είναι βαθιά ριζωμένη στην ευρωπαϊκή παράδοση. Και ο Tolkien την πήρε και την έκανε μέρος της Μέσης Γης.
Shire Reckoning: Ο Tolkien και η Πρωτοχρονιά των Χόμπιτ
Πέρα από τις γιορτές, ο J.R.R. Tolkien και η Πρωτοχρονιά στη Μέση Γη συνδέονται και με κάτι πιο τεχνικό: τη δημιουργία ενός ολόκληρου ημερολογιακού συστήματος για το Σάιρ. Το λεγόμενο Shire Reckoning (Ημερολόγιο του Σάιρ) είναι ένα πλήρως λειτουργικό ημερολόγιο που ο Tolkien σχεδίασε με σχολαστική λεπτομέρεια και περιέγραψε στα παραρτήματα του «Άρχοντα των Δαχτυλιδιών».
Το έτος στο Σάιρ έχει 365 ημέρες και χωρίζεται σε 12 μήνες των 30 ημερών ο καθένας. Αυτό κάνει 360 ημέρες, οπότε για να φτάσουν τις 365, προσθέτουν πέντε ειδικές ημέρες: τις δύο ημέρες του Yule (στην αρχή του χρόνου) και τρεις ημέρες που ονομάζονται Lithe, οι οποίες τοποθετούνται γύρω από το θερινό ηλιοστάσιο. Στα δίσεκτα έτη, προστίθεται μία ακόμη ημέρα, που ονομάζεται Overlithe. Τα ονόματα των μηνών -όπως Afteryule, Solmath, Rethe, Astron, Thrimidge, Forelithe, Afterlithe, Wedmath, Halimath, Winterfilth, Blotmath, Foreyule- αντλούν άμεσα τις ρίζες τους από τα παλαιά αγγλικά και τα αγγλοσαξονικά ονόματα των μηνών. Για παράδειγμα, το Solmath θυμίζει το αγγλοσαξονικό Sol-monath («μήνας της λάσπης»), ενώ το Blotmath προέρχεται από το Blōt-mōnaþ («μήνας της θυσίας»), που αναφερόταν στις θυσίες ζώων που γίνονταν πριν από τον χειμώνα.
Αυτή η ονοματολογία δεν είναι τυχαία. Ο Tolkien ήθελε να δείξει ότι οι Χόμπιτ, όπως και οι παλαιοί Άγγλοι και οι Βίκινγκς, μετρούσαν τον χρόνο με βάση τον αγροτικό κύκλο. Οι μήνες τους, δηλαδή, δεν ήταν αφηρημένες περιόδοι, αλλά συνδέονταν με συγκεκριμένες εργασίες: τη σπορά, τον θερισμό, τις θυσίες, τις γιορτές. Ο χρόνος ήταν κάτι ζωντανό, κάτι που βιωνόταν μέσα από τη γη και τις εποχές.
Το Shire Reckoning αρχίζει με το χειμερινό ηλιοστάσιο, που σημαίνει ότι η Πρωτοχρονιά των Χόμπιτ πέφτει περίπου τον ίδιο καιρό με τα δικά μας Χριστούγεννα ή την Πρωτοχρονιά. Αυτό δεν είναι φυσικά σύμπτωση. Ο Tolkien ήθελε το ημερολόγιο του να είναι οικείο στους αναγνώστες του, ενώ ταυτόχρονα να διατηρεί την αίσθηση ενός «διαφορετικού» κόσμου.
Ποιες οι κύριες επιρροές που δέχτηκε ο Tolkien για τη δημιουργία του έργου του
Μία από τις μεγαλύτερες επιρροές του Tolkien ήταν ο Άγιος Βέδας ο Σεβάσμιος (Bede the Venerable), ένας μοναχός του 8ου αιώνα που έγραψε το έργο De Temporum Ratione («Περί του Υπολογισμού του Χρόνου»). Σε αυτό το κείμενο, ο Βέδας περιέγραψε το αγγλοσαξονικό ημερολόγιο και τα ονόματα των μηνών που χρησιμοποιούσαν οι παλαιοί Άγγλοι πριν από τον Χριστιανισμό. Ο Tolkien, ως καθηγητής παλαιών αγγλικών, γνώριζε πολύ καλά το έργο του Βέδα. Έτσι, πήρε πολλά από αυτά τα ονόματα και ιδέες που περιέχονταν εκεί -όπως το Yule, το Solmonath, το Blōtmōnaþ- και τα προσάρμοσε στον δικό του κόσμο. Αλλά δεν σταμάτησε μόνο σε αυτό. Επηρεάστηκε επίσης από τη σκανδιναβική μυθολογία, ιδιαίτερα από τις ισλανδικές σάγκες και την Edda, όπου οι εποχές και οι γιορτές παίζουν σημαντικό ρόλο. Τέλος, μεγάλη επιρροή του ασκήθηκε και από το φινλανδικό έπος Kalevala, που τον συνεπήρε τόσο πολύ, ώστε να τον ωθήσει στη δημιουργία τη δικής του ελφικής γλώσσας (συγκεκριμένα, της γλώσσας των Υψηλών Ξωτικών), την Quenya, η οποία είναι βασισμένη στα φινλανδικά. Όλες αυτές οι επιρροές συνδυάστηκαν για να δημιουργήσουν έναν κόσμο όπου ο χρόνος δεν είναι απλώς μια αφηρημένη έννοια, αλλά κάτι που βιώνεται μέσα από τη φύση, τις γιορτές και την συλλογικότητα.
Ο Tolkien και η Πρωτοχρονιά στη Μέση Γη: Πώς την γιόρταζαν η Γκόντορ, τα Ξωτικά και οι Νάνοι
Η Μέση Γη δεν έχει ένα ενιαίο ημερολόγιο. Κάθε λαός και κάθε φυλή -Χόμπιτ, άνθρωποι, ξωτικά- έχει τον δικό του τρόπο να μετράει τον χρόνο, και αυτό αντανακλάται στις διαφορετικές κουλτούρες και αξίες που έχουν.
Η Γκόντορ, το μεγάλο βασίλειο των ανθρώπων, χρησιμοποιεί το King’s Reckoning (Βασιλικό Ημερολόγιο) και αργότερα το Stewards’ Reckoning (Ημερολόγιο των Διαχειριστών). Αυτά τα συστήματα είναι πιο επίσημα, πιο «κρατικά» από το αγροτικό ημερολόγιο των Χόμπιτ. Περιλαμβάνουν ειδικές ημέρες όπως η Yestarë (Πρωτοχρονιά) και η Mettarë (η τελευταία μέρα του χρόνου), που δεν ανήκουν σε κανέναν μήνα -παρόμοια με τις Yuledays του Σάιρ. Το ενδιαφέρον είναι ότι, μετά την πτώση του Σάουρον, η Πρωτοχρονιά της Γκόντορ μετακινήθηκε για να συμπέσει με την ημέρα της πτώσης του -συγκεκριμένα την 25η Μαρτίου στο δικό μας ημερολόγιο. Αυτό δείχνει πως τα μεγάλα ιστορικά γεγονότα μπορούν να αλλάξουν ακόμη και τον τρόπο που υπολογίζεται ο χρόνος.
Τα Ξωτικά, από την άλλη, έχουν έναν πολύ διαφορετικό τρόπο να αντιλαμβάνονται τον χρόνο. Για αυτούς, που είναι σχεδόν αθάνατοι, ο χρόνος δεν μετριέται με την ίδια επιτακτική ανάγκη. Χρησιμοποιούν μεγάλους κύκλους ετών που ονομάζονται yen, και ο τρόπος που βιώνουν τις εποχές είναι πιο στατικός και «παγωμένος» -κάτι που φαίνεται καθαρά σε μέρη όπως η Ρίβεντελ και η Lothlórien, όπου ο χρόνος σχεδόν σταματά.
Αυτή η διαφορά στην αντίληψη του χρόνου δεν είναι τυχαία. Ο Tolkien, επηρεασμένος από τη χριστιανική θεολογία και τη μεσαιωνική φιλοσοφία, ήθελε να δείξει πώς διαφορετικοί λαοί, με διαφορετικές ζωές και πεπρωμένα, βλέπουν τον κόσμο διαφορετικά. Για τους Χόμπιτ, ο χρόνος είναι αγροτικός και πρακτικός. Για τους ανθρώπους της Γκόντορ, είναι περισσότερο ιστορικός και πολιτικός. Ενώ για τα Ξωτικά, είναι σχεδόν μεταφυσικός.
Δυστυχώς, όσον αφορά τους Νάνους, δεν γνωρίζουμε και πολλά για τις γιορτές και το ημερολόγιό τους. Εξάλλου, σύμφωνα με τον Tolkien, οι Νάνοι είναι ένας λαός μυστικοπαθής που δεν θέλει να μοιράζεται και πολλά από τις δικές του παραδόσεις με τους υπόλοιπους λαούς. Το μόνο που ξέρουμε και αυτό μέσα από τα βιβλία «Χόμπιτ» είναι η Durin’s Day, δηλαδή η Πρωτοχρονιά των Νάνων. Οι Νάνοι χρησιμοποιούν ένα σεληνιακό-ηλιακό ημερολόγιο, όπου οι μήνες ξεκινούν με τη νέα σελήνη και το έτος αρχίζει το φθινόπωρο. Συγκεκριμένα, η πρώτη μέρα του Νέου έτους των Νάνων ξεκινάει όταν η τελευταία νέα σελήνη του φθινοπώρου και ο χειμερινός ήλιος φαίνονται μαζί στον ουρανό. Αυτό σημαίνει πως δεν υπάρχει μία σταθερή ημερομηνία αλλά είναι μία κινητή γιορτή (όπως το δικό μας Πάσχα) η οποία πέφτει περίπου στις αρχές Οκτωβρίου με αρχές Νοεμβρίου.
Η σύνδεση της Μέσης Γης με την παλαιά ευρωπαϊκή αγροτική ύπαιθρο
Ως γνωστόν, ο Tolkien λάτρευε τη φύση και την ύπαιθρο, κάτι που φαίνεται έντονα στο έργο του «ο Άρχοντας των Δαχτυλιδιών». Έτσι λοιπόν, παρά την επικότητα και τη μαγεία που διακατέχουν τον κόσμο του έργου του, η Μέση Γη βασίζεται καθαρά στην ευρωπαϊκή ύπαιθρο. Ο Tolkien μεγάλωσε σε μια Αγγλία που άλλαζε γρήγορα -εκείνη την περίοδο εξελίσσεται ραγδαία η βιομηχανική επανάσταση, λαμβάνει χώρα και ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος στον οποίο πολέμησε και ο ίδιος ενεργά, ενώ παράλληλα έζησε σε μεγάλο βαθμό και την έντονη αστικοποίηση, ως αποτέλεσμα της εκβιομηχάνισης της Αγγλίας. Όλα αυτά, όμως, τον προβλημάτιζαν και πάντα νοσταλγούσε έναν παλιότερο κόσμο, πιο αγροτικό και πιο συνδεδεμένο με τη γη και τη φύση.
Αυτή η νοσταλγία φαίνεται παντού στο Σάιρ. Οι Χόμπιτ δεν είναι ήρωες -είναι αγρότες, κηπουροί, μικροί ιδιοκτήτες. Η ζωή τους οργανώνεται γύρω από τις σοδειές, τη φύση, τις γιορτές, τα τραπέζια. Και οι γιορτές τους -όπως το Yule και το Lithe- είναι στιγμές όπου η κοινότητα συγκεντρώνεται, όχι για να γιορτάσει κάποιο μεγάλο ιστορικό γεγονός, αλλά απλώς για να χαρεί για τη σοδειά, να απολαύσει ο καθένας τη συντροφιά του άλλου και να ετοιμαστεί για την επόμενη εποχή. Δηλαδή, είναι μια αφορμή για να γιορτάσουν και να χαρούν τα απλά καθημερινά πράγματα και τις όμορφες αλλαγές της ζωής. Αυτό είναι κάτι που ο Tolkien άντλησε απευθείας από τις παλιές ευρωπαϊκές κοινότητες. Στην αγγλοσαξονική Αγγλία, στη Σκανδιναβία των Βίκινγκς, στη Φινλανδία, οι γιορτές δεν ήταν απλώς θρησκευτικές εκδηλώσεις -ήταν στιγμές που σηματοδοτούσαν τον κύκλο της ζωής, τη σύνδεση με τη γη και την αλλαγή των εποχών.
Ο Tolkien και το πέρασμα του χρόνου στον «Άρχοντα των Δαχτυλιδιών»
Στον «Άρχοντα των Δαχτυλιδιών», το πέρασμα του χρόνου δεν δηλώνεται μόνο με ημερομηνίες. Δηλώνεται μέσα από τις εποχές, τα τοπία και τις γιορτές. Η Συντροφιά του Δαχτυλιδιού ξεκινά το ταξίδι της το φθινόπωρο, περνά έναν σκληρό χειμώνα, βιώνει την άνοιξη και επιστρέφει στο Σάιρ το επόμενο φθινόπωρο. Αυτό το ταξίδι μέσα από το πέρασμα των εποχών δίνει στην ιστορία έναν ρυθμό, μια αίσθηση ότι ο χρόνος περνά, ότι ο κόσμος αλλάζει. Και όταν τελικά τα Χόμπιτ επιστρέφουν στο Σάιρ, η γιορτή του Yule που ακολουθεί έχει μια ιδιαίτερη σημασία: είναι η επιστροφή στην κανονικότητα, στη ζωή, στον κύκλο που συνεχίζεται.
Ο Tolkien, λοιπόν, συνδέει την Πρωτοχρονιά με το έργο του, όχι μόνο μέσα από τις ημερομηνίες, αλλά και μέσα από αυτή την ιδέα: ότι, ό,τι κι αν συμβεί, οι γιορτές επιστρέφουν, οι εποχές αλλάζουν, η ζωή συνεχίζεται. Και αυτό είναι κάτι που αντλείται βαθιά από τις παλιές παγανιστικές και χριστιανικές αντιλήψεις για τον χρόνο -ένας κύκλος που επαναλαμβάνεται, φέρνοντας παρηγοριά και ελπίδα.
Η κληρονομιά του συγγραφέα: Ο Tolkien και η Πρωτοχρονιά ως σύμβολο ελπίδας
Όταν σκεφτόμαστε τον J.R.R. Tolkien και την Πρωτοχρονιά στη Μέση Γη, δεν μιλάμε για κάτι φανταστικό και ξεκομμένο από την πραγματικότητα. Μιλάμε για έναν συγγραφέα που πήρε αιώνες ευρωπαϊκής ιστορίας, λαογραφίας και παράδοσης και τα μετέτρεψε σε κάτι νέο αλλά και ταυτόχρονα οικείο. Οι γιορτές της Μέσης Γης, όπως το Yule, δεν είναι απλώς διακοσμητικά στοιχεία μιας φανταστικής ιστορίας. Είναι αντανακλάσεις πραγματικών παραδόσεων που έζησαν άνθρωποι για χιλιάδες χρόνια. Είναι ο τρόπος του Tolkien να μας πει ότι ο χρόνος δεν είναι απλώς μια σειρά από αριθμούς, αλλά κάτι που βιώνεται μέσα από την αλλαγή της φύσης, τις γιορτές και την κοινότητα.
Έτσι λοιπόν, την επόμενη φορά που θα γιορτάσουμε τη δική μας Πρωτοχρονιά, μπορούμε να θυμηθούμε ότι αυτή η γιορτή -όπως και το Yule των Χόμπιτ- έχει ρίζες που φτάνουν πίσω στον χρόνο, σε εποχές όπου οι άνθρωποι κοίταζαν τον ουρανό, παρατηρούσαν το χειμερινό ηλιοστάσιο και γιόρταζαν την επιστροφή του φωτός. Ο Tolkien, που γεννήθηκε στις 3 Ιανουαρίου 1892, ήξερε ότι οι καλύτερες ιστορίες δεν είναι εκείνες που εφευρίσκονται από το μηδέν, αλλά εκείνες που έχουν ρίζες στην αλήθεια -στην ιστορία, στη μυθολογία, στον τρόπο που οι άνθρωποι έζησαν και νοηματοδότησαν τη ζωή τους για αιώνες. Και με αυτόν τον τρόπο, η Μέση Γη δεν είναι απλώς μια φαντασία. Είναι ένας καθρέφτης, ένας τρόπος να δούμε τον δικό μας κόσμο από μια διαφορετική οπτική γωνία, πιο ποιητική, πιο συνδεδεμένη με τη γη και τις εποχές.
Συνεπώς, o Tolkien και η Πρωτοχρονιά δεν είναι ότι συνδέονται μόνο με τη Μέση Γη. Όταν οι Χόμπιτ μαζεύονται γύρω από το τραπέζι τους για να γιορτάσουν το Yule, όταν οι Ροχίριμ τραγουδούν τα έπη τους στις μεγάλες αίθουσές τους, όταν η Γκόντορ αλλάζει το ημερολόγιό της για να τιμήσει μια νέα εποχή, δεν βλέπουμε απλώς φανταστικά πλάσματα σε έναν φανταστικό κόσμο. Βλέπουμε τους εαυτούς μας -αλλά και τις προηγούμενες γενιές- να γιορτάζουν τον ίδιο ακριβώς κύκλο: το τέλος, την αρχή, την ελπίδα για ένα καλύτερο έτος. Και αυτό, ίσως, είναι το πιο όμορφο δώρο που μας άφησε ο Tolkien: να μας θυμίσει ότι οι ιστορίες και οι γιορτές δεν είναι κάτι που απλώς συμβαίνουν. Είναι κάτι που φτιάχνουμε, κληρονομούμε και μεταδίδουμε. Και ότι, όσο κι αν αλλάζει ο κόσμος, υπάρχουν ορισμένα πράγματα, όπως η αλλαγή των εποχών, η χαρά μιας κοινής γιορτής, η αίσθηση της ανανέωσης κάθε νέο έτος, που παραμένουν, συνδέοντάς μας με έναν πολύ μεγαλύτερο και αρχέγονο κύκλο ζωής.
Πηγές
Steinman, N. (2020). Yuletide Celebrations in Middle-earth. TheOneRing. Ανακτήθηκε από: www.theonering.net (τελευταία πρόσβαση 2/1/2026)
Influences on Tolkien. Wikipedia. Ανακτήθηκε από: en.wikipedia.org (τελευταία πρόσβαση 2/1/2026)
Time in Tolkien’s fiction. Wikipedia. Ανακτήθηκε από: en.wikipedia.org (τελευταία πρόσβαση 2/1/2026)
Rood, J. (2013). The Festival Year: A Survey of the Annual Festival Cycle and Its Relation to the Heathen Lunisolar Calendar. Academia. Ανακτήθηκε από: www.academia.edu (τελευταία πρόσβαση 2/1/2026)
‘Reckoning of Years’. (2020). The Encyclopedia of Arda. Ανακτήθηκε από: www.glyphweb.com (τελευταία πρόσβαση 2/1/2026)
How do Middle-earth’s calendars compare with our own?. The Encyclopedia of Arda. Ανακτήθηκε από: www.glyphweb.com (τελευταία πρόσβαση 2/1/2026)
Tolkien’s Calendars and Dwarf Holidays. Ανακτήθηκε από: sites.ccsu.edu (τελευταία πρόσβαση 2/1/2026)
Durin’s Day. (2016). The Encyclopedia of Arda. Ανακτήθηκε από: www.glyphweb.com (τελευταία πρόσβαση 2/1/2026)
The Dwarrow calendar. (2012). The Dwarrow Scholar. Ανακτήθηκε από: thedwarrowscholar.com (τελευταία πρόσβαση 2/1/2026)
