Είτε στην Κεντρική Αμερική, είτε κατά μεσής στον Ειρηνικό ή στην Μ. Ασία δεν φαίνεται να έχει μεγάλη σημασία για την τέχνη των ανθρώπων. Σαν να κοιτά ο ένας τον άλλο από πολύ κοντά και να εμπνέεται.
Οι κολοσσιαίες κεφαλές των Ολμέκων
Η ανθρώπινη μορφή είναι κύριο θέμα στην τέχνη των Ολμέκων. Στο μυαλό των ανθρώπων, οι κολοσσιαίες κεφαλές συνδέονται με τον πολιτισμό των Ολμέκων όπως οι αιγυπτιακές πυραμίδες με τον φαραωνικού πολιτισμό. Είναι το σήμα κατατεθέν, το πιο θεαματικό στοιχείο τους, εκείνο που υποκίνησε διάφορες ακραίες ερμηνείες.
Τα γλυπτά αυτά ονομάζονται «κολοσσιαία» εξ αιτίας του μέγεθος τους (1,45 m έως 3,40 m) και του βάρους τους (μέχρι πενήντα τόνους). Όλα έχουν ένα οικογενειακό ύφος παρά το γεγονός ότι αναπαριστούν κατά τους ειδικούς τον θάνατο. Τα μέχρι σήμερα ευρεθέντα αγάλματα ανέρχονται σε 17 και έχουν φυσιογνωμία «νεγροιδών». Η έκφραση των προσώπων είναι εξατομικευμένη: σοβαρά, αγέλαστα, χαμογελαστά… αλλά αυτό θα μπορούσε να είναι και υποκειμενικό.
Η Ολμέκοι ήταν αρχαίος προ-Κολομβιανός Μεσοαμερικάνικος λαός (πολιτισμική περιοχή που εκτείνεται από το Κεντρικό Μεξικό ως την Ονδούρα και την Νικαράγουα) που άκμασε από το 14200 π.Χ.. έως το 400 π.Χ.. Ο πολιτισμός των Ολμέκων τοποθετείται στην ακτή του Κόλπου του Μεξικού και κατά μήκος της ακτής του Ειρηνικού στη νότια Κόστα Ρίκα. Το Σαν Λορέντζο (San Lorenzo, Μεξικό) είναι μια από τις τοποθεσίες του πολιτισμού των Ολμέκων. Ανακαλύφθηκε το 1945, εκεί βρέθηκαν αρκετά γλυπτά μεταξύ των οποίων και 5 από αυτά.
Τα αγάλματα του Νεμρούτ
Στη νότια Ανατολία, στην κορυφή του βουνού Νεμρούντ Νταγκ ύψους 2.150 ο βασιλιάς Αντίοχος Α ο Κομμαγηνός, κατασκεύασε μαυσωλείο. Ο τύμβος έχει διάμετρο 150 μ. και ύψος 50 μ. όπου βρίσκονται πολλά αρχαιολογικά κατάλοιπα, μεταξύ τους και τεράστια αγάλματα (8-9 μέτρα ύψος) με την μορφή του ιδίου του Αντιόχου καθώς και άλλα, ελληνικών και περσικών θεών.
Η μορφή της βλάβης στα κεφάλια (κυρίως όσον αφορά τη μύτη), αφήνει να εννοηθεί ότι σκόπιμα καταστράφηκαν κατά την διάρκεια της εικονομαχίας. Τα αγάλματα δεν έχουν αποκατασταθεί στην αρχική τους θέση. Τα αγάλματα φαίνεται να έχουν ελληνικά χαρακτηριστικά προσώπου, αλλά Περσική ένδυση και κόμμωση. Η τοποθεσία έχει επίσης πέτρινες πλάκες με ανάγλυφα στοιχεία που θεωρείται ότι σχημάτιζαν ένα μεγάλο διάζωμα που αναπαριστούσε πρόγονους του Αντίοχου, Μακεδόνες και Πέρσες.
Κομμαγηνή λεγόταν η γεωγραφική περιοχή μεταξύ της οροσειράς Ταύρου, του Αμανού και του Ευφράτη ποταμού, δηλαδή το βορειοανατολικό τμήμα της Συρίας και το βορειοδυτικό τμήμα του σημερινού Ιράκ. Αποτέλεσε ιδιαίτερο βασίλειο, κατά την εποχή των Επιγόνων του Αλεξάνδρου με έναν από τους σπουδαιότερους Βασιλείς τον Αντίοχος Α’ τον Κομμαγηνό. Ανακαλύφθηκε και ανασκάφηκε το 1881 από τον Κ.Sester, Γερμανός μηχανικός που αξιολογούσε τα οθωμανικά δίκτυα μεταφοράς.
Μοάι στη Νήσο του Πάσχα
Τα Μοάι (Moai) είναι αγάλματα στο Νησί του Πάσχα (Χιλή). Είναι μονολιθικά αγάλματα, μινιμαλιστικού χαρακτήρα με ύφος περήφανο αλλά αινιγματικό, στραμμένα στο εσωτερικό του νησιού. Τα αγάλματα λαξεύτηκαν από πολυνήσιους αποίκους στο νησί μεταξύ των ετών 1250 και 1500 μΧ.
Ο αριθμός τους ανέρχεται σε 887. Παρά το γεγονός ότι τα Μοάι αναπαριστούν ολόκληρο σώμα συνήθως αναφέρονται ως “Κεφάλια των Νήσων του Πάσχα» και αυτό εξ αιτίας δυσανάλογου μέγεθος των κεφαλιών σε σχέση με το υπόλοιπο σώμα. Το μέγεθός τους ποικίλλει 2,5 έως 9 μ. με μέσο βάρος των 14 τόνων. Το ψηλότερο Μοάι ήταν σχεδόν 10 μέτρα υψηλά και ζυγίζε 75 τόνους, ενώ βρέθηκε ημιτελές που θα είχε ύψος 21 μέτρα και βάρος περίπου 270 τόνων.
Ο Ολλανδός εξερευνητής J Roggeveen ψάχνοντας να βρει την Terra Australis ανακάλυψε την Κυριακή του Πάσχα 5 Απριλίου του 1722 την Νήσο του Πάσχα μαζί με τα Μοάι…
Πηγή: geo-s.blogspot, Πανεπιστήμιο Αιγαίου, τμήμα Γεωγραφίας
