Η αισθητική είτε ως αντικείμενο μελέτης της φιλοσοφίας, είτε ως το σύνολο των κανόνων που προσδιορίζουν την ομορφιά, είτε ως υποκειμενική αντίληψη της καλαισθησίας και του ωραίου εμπλέκεται σε μεγάλο βαθμό με την κατανόηση του περιβάλλοντος και του κόσμου.
Στην εποχή της δικτατορίας της εικόνας, η ελεύθερη και ανεξέλεγκτη έκφραση έχει θέσει την αντίληψη για την αισθητική σε ένα μεγάλο τέλμα. Κάποτε οι εκφραστές της τέχνης, και γενικότερα της απανταχού αισθητικής, ήταν λίγοι και ήταν αυτοί που καθόριζαν τις τάσεις, τα πρόσωπα και τις εικόνες που θα κυριαρχούσαν στον κόσμο. Σήμερα, όπου η διαφήμιση έχει λάβει προσωποκεντρικό και εξατομικευμένο χαρακτήρα, η αισθητική ως σύνολο κανόνων και αρχών για την τήρηση του όμορφου και του καλαίσθητου φαίνεται σαν να έχει πάψει να υφίσταται. Σύμμαχος στο φασισμό της ελευθερίας του υποκειμενικά ωραίου είναι τα social media. Ενώ, παλιά, νιώθαμε να ασφυκτιούμε με την επιβολή μιας αισθητικής, θα έλεγε κανείς, στενόμυαλης και περιορισμένης, σήμερα βιώνουμε μία κατακρεούργηση των καταπιεστικών κανόνων που δεχθήκαμε όλα αυτά τα χρόνια.
Η αισθητική βρισκόταν σε συνάρτηση με τη μόδα και την προώθησή της, επομένως τη διαφήμιση.
Εκτός από τα είδωλα, που κατά καιρούς έχει αγαπήσει η ανθρωπότητα και τα οποία δικαιολογημένα προέβαλλαν μία πτυχή της δικής τους αισθητικής, επιβιώνει μία σωρεία «υπαλλήλων» των τάσεων που απεγνωσμένα υποστήριζε τις παράλογες επιλογές μιας ομάδας συχνά «εμμονικών» ανθρώπων.
Ας σκεφτούμε λίγο καλύτερα, ότι η αισθητική αποτελεί φιλοσοφικό ρεύμα και έχει μελετηθεί από μορφές όπως ο Σωκράτης, Ο Πλάτωνας και ο Νίτσε. Όσο και υποκειμενική να είναι η αισθητική, οι γνήσιοι εκφραστές της επιδιώκουν συχνά την εξέλιξη και όχι απλώς την αλλαγή. Φαίνεται πολύ δύσκολο να ορίσουμε το όμορφο και το άσχημο, ιδίως όταν αυτά μεταβάλλονται τόσο εύκολα. Τα κοινωνικά πρότυπα και οι αντιλήψεις μεταβάλλονται όσο γρήγορα μεταβάλλεται και η ίδια κοινωνία. Πρέπει, ωστόσο να είναι αυτό αποδεκτό; Τι σηματοδοτεί την ελευθερία στο ωραίο της διαφορετικότητας και τι το φασισμό πεπαλαιωμένων προτύπων; Κάποτε η ποικιλομορφία των σωματότυπων στη μόδα, τη διαφήμιση και γενικά την κοινωνία φάνταζε περίεργη και αφύσικη. Σήμερα οτιδήποτε δεν εμπεριέχει το “body diversity” αγγίζει τα όρια της παρεξήγησης.
Σίγουρα την αισθητική μας «ελευθερία» την καθορίζει η ποικιλομορφία των παραστάσεων και το εύρος της σκέψης μας. Ωστόσο κάθε φορά, είτε προς το χειρότερο είτε προς τα καλύτερο, δεχόμαστε μαζικά κύματα αισθητικών «επιβολών», τα οποία αλλοιώνουν την προσωπική μας αντίληψη. Έτσι μπαίνουμε σε σκέψεις σχετικά με την υποκειμενικότητα, την αντικειμενικότητα ή τελικά τη μαζικότητα της αισθητικής.
Αισθητική σημαίνει αποδοχή μιας εικόνας η οποία δεν μου είναι οικεία, αλλά την αποδέχομαι ως καλαίσθητη. Αισθητική σημαίνει, πάνω από όλα, ελευθερία της αντίληψης του ωραίου πέρα από ορισμούς και κανόνες. Πάντα με πυξίδα το «ωραίο» που έχει στόχο να μας εξωραΐσει πρώτα από όλα ψυχικά και έπειτα σαν ολότητα.
Πηγές:
“Αισθητική” ανακτήθηκε από: https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CE%B9%CF%83%CE%B8%CE%B7%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AE
DAVID BROOKS “When Beauty Strikes” ανακτήθηκε από: https://www.nytimes.com/2016/01/15/opinion/when-beauty-strikes.html
